Người nữ giao liên Đường 9 và những chuyến hàng bí mật qua dòng Sê Pôn
Đoàn Mai Lan
Hồ Thị Kim (bí danh Kan Lực) . Sinh ra và lớn lên dưới mái nhà sàn giữa đại ngàn Trường Sơn, ngay từ nhỏ Kan Lực đã chứng kiến cảnh buôn làng bị tàn phá bởi bom đạn và chất độc hóa học. Năm 1966, khi mới 15 tuổi, cô gái Pa Cô nhỏ nhắn với đôi chân thoăn thoắt đã xung phong gia nhập đội nữ giao liên địa phương, làm nhiệm vụ dẫn đường và vận chuyển lương thực, thuốc men cho bộ đội chủ lực dọc tuyến Đường 9.
Để tránh sự phát hiện của máy bay trinh sát và các toán biệt kích, Kan Lực cùng đồng đội phải di chuyển chủ yếu vào ban đêm. Mỗi chuyến đi, cô gùi trên lưng khối lượng hàng hóa nặng gần bằng trọng lượng cơ thể mình, vượt qua những con dốc dựng đứng và suối sâu nước xoáy.
Chuyến tải thương vượt dòng Sê Pôn năm 1971 :Trong Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào đầu năm 1971, tuyến hành quân qua sông Sê Pôn trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ. Hàng ngày, hàng trăm lượt máy bay rải bom và bắn phá dữ dội nhằm cắt đứt con đường tiếp tế của ta.
Rạng sáng ngày 12 tháng 2 năm 1971, trong lúc dẫn đường cho một đoàn tải thương gồm 8 chiến sĩ bị thương nặng vượt sông Sê Pôn, tổ giao liên của Kan Lực bất ngờ bị máy bay trinh sát địch phát hiện. Pháo sáng rực một vùng trời, theo sau là tiếng gầm rú của máy bay oanh tạc.
Không một phút đắn đo, Kan Lực giao nhiệm vụ cho đồng đội đưa thương binh ẩn nấp vào các hốc đá ven sông, còn mình dũng cảm cầm khẩu súng AK chạy ngược về hướng gò đất trống, cố tình nổ súng đánh lạc hướng đối phương. Máy bay địch dồn dập dội bom và xả đạn về phía gò đất nơi cô đứng.
Bị mảnh bom làm thương ở vai và gối, Kan Lực vẫn nén đau, lợi dụng các bụi cây rậm rạp để di chuyển, tiếp tục bắn từng phát một dụ kẻ thù xa rời khu vực giấu thương binh. Nhờ sự mưu trí và dũng cảm của cô gái Pa Cô, toàn bộ đoàn thương binh đã qua sông an toàn mà không ai bị thương thêm.
Sau ngày đất nước thống nhất, Kan Lực trở về buôn làng, tiếp tục gắn bó với công tác mặt trận và vận động bà con dân tộc Pa Cô phát triển kinh tế, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Mỗi khi thế hệ trẻ ghé thăm, bà lại lật mở những tấm Huân chương, Huy chương đã nhuốm màu thời gian và kể cho lũ trẻ nghe về những năm tháng kiên cường của quân và dân miền Tây Quảng Trị — nơi từng nhành cây, ngọn cỏ đều thấm đượm máu và hoa của một thời đỏ lửa.
