NGƯỜI NỮ QUÂN Y GIỮA RỪNG TRƯỜNG SƠN

Giữa đại ngàn Trường Sơn những năm kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những người lính trực tiếp cầm súng chiến đấu còn có những chiến sĩ quân y ngày đêm giành giật sự sống cho đồng đội. Họ không đứng ở tuyến đầu của một trận đánh, nhưng thường xuyên phải đối diện với bom đạn, bệnh tật và những điều kiện khắc nghiệt của chiến trường. Trong số đó có Nguyễn Thị Minh Khai, người con gái quê Nam Đàn, Nghệ An, một nữ quân y đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để chăm sóc thương binh giữa núi rừng Trường Sơn.

Sinh ra trong một gia đình ở xã Nam Kim, huyện Nam Đàn, Nguyễn Thị Minh Khai trưởng thành trong những năm đất nước có chiến tranh. Khi nhiều thanh niên cùng trang lứa lần lượt lên đường nhập ngũ, chị cũng lựa chọn khoác lên mình màu áo người lính. Với kiến thức được đào tạo về y tế, chị được điều động vào chiến trường và làm nhiệm vụ chăm sóc, cứu chữa thương binh.

Trường Sơn thời ấy là một thế giới hoàn toàn khác. Những con đường xuyên rừng liên tục bị máy bay đánh phá. Các trạm quân y thường phải đặt ở những nơi kín đáo, xa đường lớn, nhưng vẫn không thể tránh khỏi bom đạn. Mỗi khi có trận đánh, thương binh được đưa về liên tục. Có người bị thương nhẹ, có người mất máu nhiều, có người trong tình trạng nguy kịch.

Với những người làm quân y, không có khái niệm “hết giờ làm việc”. Thương binh đến lúc nào thì phải cứu chữa lúc đó.

Có những đêm, Nguyễn Thị Minh Khai cùng đồng đội phải làm việc dưới ánh đèn dầu hoặc ánh sáng yếu ớt trong rừng. Thiếu thuốc, thiếu dụng cụ, thiếu cả những điều kiện tối thiểu của một bệnh viện, nhưng các chiến sĩ quân y vẫn cố gắng làm tất cả những gì có thể để giữ lại sự sống cho đồng đội.

Điều khó khăn nhất không chỉ là điều kiện vật chất. Đó còn là sức ép tinh thần.

Mỗi người lính được đưa về trạm quân y đều có thể là một người đồng đội mà chị từng gặp trên đường hành quân. Có người còn rất trẻ. Có người chỉ vừa rời quê hương chưa lâu. Có người vẫn còn giữ trong túi một lá thư của mẹ hoặc người yêu.

Người nữ quân y phải vừa làm công việc chuyên môn, vừa động viên tinh thần người bị thương.

Một lời nói nhẹ nhàng.

Một bàn tay nắm chặt.

Một ngụm nước.

Đôi khi, những điều tưởng như rất nhỏ ấy lại giúp người lính có thêm nghị lực để vượt qua cơn đau.

Những ngày tháng ở Trường Sơn đã tôi luyện Nguyễn Thị Minh Khai trở thành một chiến sĩ quân y giàu kinh nghiệm và bản lĩnh. Chị cùng đồng đội không chỉ cứu chữa thương binh mà còn phải thường xuyên di chuyển địa điểm để tránh các đợt đánh phá.

Có thời điểm, đơn vị vừa ổn định nơi ở thì máy bay địch xuất hiện. Mọi người phải nhanh chóng sơ tán thương binh, di chuyển thuốc men và dụng cụ y tế. Sau khi bom ngừng, họ lại quay trở về tiếp tục công việc.

Chiến tranh đối với người lính quân y là như vậy: vừa cứu người, vừa tự bảo vệ mình, nhưng tuyệt nhiên không được phép bỏ lại thương binh.

Đằng sau những chiến công của quân đội luôn có sự đóng góp thầm lặng của những người làm công tác hậu cần, quân y. Họ không trực tiếp tiêu diệt đối phương nhưng góp phần giữ lại lực lượng cho chiến trường.

Nguyễn Thị Minh Khai đã trải qua những năm tháng như thế.

Sau khi chiến tranh kết thúc, chị trở về với cuộc sống đời thường. Những ký ức về Trường Sơn vẫn còn đó, đặc biệt là hình ảnh những người đồng đội đã không thể trở về.

Nhiều năm sau, khi kể lại những năm tháng chiến tranh, những người lính quân y thường không nói nhiều về thành tích của bản thân. Điều họ nhớ nhất là những người đã nằm lại.

Có lẽ đó cũng là điều khiến câu chuyện về những nữ quân y trở nên đặc biệt.

Họ không tìm kiếm danh tiếng.

Họ chỉ muốn cứu được càng nhiều người càng tốt.

Họ đi vào chiến trường với một nhiệm vụ giản dị: còn thương binh thì còn phải cứu chữa.

Và chính sự giản dị ấy đã tạo nên vẻ đẹp phi thường.

Ngày hôm nay, ngành y có máy móc hiện đại, thuốc men đầy đủ, bệnh viện khang trang. Những điều kiện ấy khiến chúng ta khó hình dung một ca phẫu thuật giữa rừng sâu năm xưa khó khăn đến mức nào.

Nhưng những người như Nguyễn Thị Minh Khai đã làm được điều đó bằng đôi tay, lòng can đảm và tình đồng đội.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng câu chuyện của những người nữ quân y vẫn có ý nghĩa đối với thế hệ hôm nay.

Bởi trong bất kỳ hoàn cảnh nào, con người cũng cần biết yêu thương và bảo vệ sự sống.

Nếu những người lính ngoài mặt trận chiến đấu để bảo vệ đất nước, thì những người quân y chiến đấu để bảo vệ chính những người đang chiến đấu.

Một người cầm súng.

Một người cầm dao mổ.

Một người băng bó vết thương.

Nhưng tất cả đều có chung một mục tiêu: để đồng đội được sống và tiếp tục trở về với ngày hòa bình.

Đó chính là một phần rất đẹp của “Thời hoa lửa” – nơi những người phụ nữ bình dị đã biến tình yêu thương thành sức mạnh, biến lòng nhân ái thành một thứ “vũ khí” giúp họ vượt qua những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc chiến.