Người nữ thanh niên xung phong đứng trên bom nổ chậm

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên tuyến đường 12A phía Tây Quảng Bình, biết bao thanh niên tuổi mười tám, đôi mươi đã gửi lại tuổi xuân giữa núi rừng Trường Sơn để giữ vững mạch máu giao thông chi viện cho chiến trường. Trong số những con người bình dị mà kiên cường ấy có bà Trần Thị Thành, người cán bộ của Đại đội Thanh niên xung phong C759, với câu chuyện đứng bên quả bom nổ chậm để đồng đội yên tâm san lấp mặt đường, bảo đảm cho những đoàn xe tiếp tục ra tiền tuyến.

Đại đội Thanh niên xung phong C759 được thành lập năm 1965, làm nhiệm vụ trên tuyến đường 12A – một trong những tuyến vận tải chiến lược nối hậu phương miền Bắc với chiến trường. Đơn vị phụ trách một đoạn đường từ Khe Cấy đến Bãi Dinh, nơi thường xuyên phải hứng chịu những trận đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ. Bà Trần Thị Thành khi ấy còn rất trẻ, lần lượt đảm nhiệm cương vị Đại đội phó rồi Chính trị viên Đại đội C759.

Công việc của những thanh niên xung phong nơi đây là bám đường, san lấp hố bom, khắc phục những đoạn bị đánh phá, bảo đảm giao thông thông suốt. Bom vừa dứt, họ lại có mặt trên mặt đường. Có những thời điểm vừa sửa xong đoạn đường này, một trận bom khác lại tiếp tục cày xới. Giữa gian khổ và hiểm nguy, cán bộ, đội viên C759 vẫn giữ một quyết tâm được truyền lại qua câu nói: “Máu C759 có thể đổ, nhưng đường C759 không thể tắc.”

Một đêm năm 1966, khu vực Khe Ve bị đánh phá dữ dội, hàng chục quả bom nổ chậm rơi xuống khu vực tuyến đường. Trong khi phía trước đang cần gấp một con đường an toàn để các đoàn xe vận chuyển lực lượng, vũ khí và hàng hóa đi qua, một quả bom nổ chậm lại nằm ngay gần đoạn đường cần khẩn trương san lấp.

Trước hiểm nguy có thể xảy ra bất cứ lúc nào, bà Trần Thị Thành đã nhận phần nguy hiểm về mình. Bà đứng sát vị trí quả bom để theo dõi những dấu hiệu bất thường, giúp đồng đội tập trung san lấp mặt đường. Trong tiếng máy móc, tiếng xe và không khí khẩn trương của một tuyến vận tải giữa chiến tranh, người nữ thanh niên xung phong trẻ tuổi vẫn bình tĩnh động viên mọi người tiếp tục làm nhiệm vụ. Con đường sau đó được khơi thông, đoàn xe đi qua an toàn trước khi quả bom phát nổ.

Đó không phải là một phút bốc đồng, mà là biểu hiện của ý chí và tinh thần trách nhiệm của cả một thế hệ. Đối với những thanh niên xung phong C759 khi ấy, giữ cho con đường không bị chia cắt đồng nghĩa với việc bảo đảm sức người, sức của từ hậu phương tiếp tục đến được chiến trường.

Chiến tranh không chỉ để lại trên tuyến đường 12A những hố bom và những cánh rừng bị tàn phá, mà còn lấy đi nhiều đồng đội của bà Thành. Ngày 3/7/1966, bảy thanh niên xung phong của C759 hy sinh khi đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom, thông tuyến cho xe vượt trọng điểm. Những ký ức về việc vừa sửa đường, vừa tìm kiếm đồng đội giữa đất đá sau những trận bom trở thành nỗi đau theo những người còn sống suốt nhiều năm sau chiến tranh.

Bản thân bà Thành cũng phải chịu nhiều mất mát khi những người thân yêu của mình ngã xuống trong những năm tháng chiến tranh. Nhưng từ trong đau thương, bà cùng đồng đội vẫn tiếp tục bám trụ tuyến đường, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Năm 1969, bà Trần Thị Thành rời Đại đội C759 về công tác tại cơ quan của tỉnh Quảng Bình. Sau chiến tranh, bà tiếp tục tham gia các hoạt động của cựu thanh niên xung phong, gìn giữ ký ức về đồng đội, tìm gặp những người còn sống và tri ân những người đã mãi mãi nằm lại trên các tuyến đường Trường Sơn.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, câu chuyện về người nữ thanh niên xung phong đứng bên quả bom nổ chậm để đồng đội yên tâm làm đường vẫn khiến thế hệ hôm nay xúc động. Điều làm nên sự lớn lao của câu chuyện không chỉ là một hành động dũng cảm trong khoảnh khắc sinh tử, mà còn là lý tưởng sống của một lớp thanh niên sẵn sàng đặt nhiệm vụ của đất nước lên trên sự an nguy của bản thân.

Những người như bà Trần Thị Thành bước vào chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ. Tuổi thanh xuân của họ gắn với những cung đường, những đêm san lấp hố bom và những chuyến xe nối tiếp nhau ra tiền tuyến. Có người trở về, có người mãi mãi nằm lại. Nhưng từ sự hy sinh ấy, những con đường không bị ngắt quãng và ngày hòa bình của đất nước từng bước được đưa đến gần hơn.