Người nữ thanh niên xung phong lấp hố bom ở Ngã ba Đồng Lộc trong đêm cuối cùng của đồng đội

Năm 1968, khi mới 16 tuổi, bà Nguyễn Thị Thu Hà đã viết đơn tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong tại tuyến lửa Hà Tĩnh.

Gia đình phản đối quyết liệt vì bà là con gái út.

Nhưng bà nói:
“Nếu ai cũng sợ thì ai giữ đường cho xe ra tiền tuyến?”

Bà được phân công đến Ngã ba Đồng Lộc – nơi được gọi là “tọa độ chết”.

Mỗi ngày hàng trăm lượt bom trút xuống.

Đất đá bị cày nát.

Con đường vừa san lấp xong có thể bị đánh phá lại chỉ sau vài phút.

Nhiệm vụ của đội bà là quan sát bom rơi, đếm hố bom, san lấp đường và dẫn xe qua trọng điểm vào ban đêm.

Có những đêm bà cùng đồng đội làm việc đến rướm máu tay vì cuốc xẻng liên tục.

Không ai dám ngủ sâu vì còi báo động có thể vang lên bất cứ lúc nào.

Chiều ngày 24/7/1968, sau một trận bom lớn, đơn vị bà nhận lệnh khẩn phải thông đường ngay trong đêm để đoàn xe quân sự đi qua.

Trong lúc cả đội đang lấp hố bom, máy bay quay trở lại.

Mọi người lao xuống hầm trú ẩn.

Tiếng bom rung chuyển cả quả đồi.

Khi đợt ném bom kết thúc, bà cùng một số người chạy đi tìm đồng đội.

Khói bụi mù mịt.

Tiếng gọi nhau nghẹn lại trong nước mắt.

Họ đào bới bằng tay trần suốt nhiều giờ.

Bà kể khoảnh khắc đau đớn nhất đời mình là khi tìm thấy chiếc lược nhỏ của một đồng đội dưới lớp đất đá trước khi tìm thấy thi thể chị.

Đêm đó, dù đau đớn tột cùng, những người còn sống vẫn tiếp tục san đường cho đoàn xe đi qua.

Bà nói họ vừa khóc vừa xúc đất.

Không ai cho phép mình dừng lại.

Nhiều thập kỷ sau, mỗi lần trở lại Đồng Lộc, bà vẫn đứng rất lâu trước khu mộ đồng đội.

Bà luôn tin rằng tuổi 20 của họ đã hóa thành sự bất tử trên con đường ấy.