Người có công giúp đỡ cách mạng

NGƯỜI NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG VÀ NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG THỂ NÀO QUÊN

Nguyễn Thị Ngọc Ánh

Hải Phòng22/08/2026Trần Quang Tú (Đặc khu Cát Hải)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những con người đã đi qua chiến tranh bằng tuổi thanh xuân của mình. Khi đất nước cần, họ rời quê hương, rời gia đình, mang theo sức trẻ và lòng yêu nước đến những nơi gian khổ nhất. Nhiều người trong số họ trở về sau chiến tranh, tiếp tục cuộc sống đời thường; cũng có những người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Nhưng dù ở lại hay trở về, những năm tháng tuổi trẻ ấy vẫn trở thành một phần ký ức không thể phai mờ.

Trong những người nữ thanh niên xung phong từng tham gia kháng chiến chống Mỹ, bà Nguyễn Thị Bân, sinh năm 1948, quê ở thôn Đông Đức, xã Đức Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, là một trong những người đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Từ cô gái quê đến người thanh niên xung phong

Sinh ra trong những năm đất nước còn nhiều gian khó, tuổi thơ của cô gái Nguyễn Thị Bân gắn với quê hương Quảng Bình – mảnh đất đã trải qua nhiều năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Khi đất nước bước vào những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cũng như bao thanh niên cùng thế hệ, bà Bân mang trong mình khát vọng được góp sức cho quê hương, đất nước.

Tháng 2 năm 1965, khi mới ở tuổi thanh xuân, bà tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong.

Đó là một quyết định không hề dễ dàng đối với một cô gái trẻ.

Rời quê nhà, bà bước vào một cuộc sống hoàn toàn khác. Không còn những ngày tháng bình yên bên gia đình, thay vào đó là những cung đường chiến trường, những nhiệm vụ gian khổ và những thử thách mà tuổi trẻ phải đối mặt.

Bà được phân công công tác tại C5-N16, Đoàn 559, làm nhiệm vụ mở đường ở chiến trường Quảng Trị.

Đối với những người thanh niên xung phong ngày ấy, mở đường không đơn thuần là một công việc lao động. Trong chiến tranh, mỗi con đường được mở ra là một tuyến vận chuyển được nối dài, góp phần bảo đảm cho những đoàn quân, những chuyến hàng tiếp tục tiến về phía trước.

Vì vậy, công việc của họ luôn gắn với gian khổ và hiểm nguy.

Những cô gái tuổi đôi mươi khi ấy đã cùng đồng đội góp sức trên những cung đường chiến trường, thực hiện nhiệm vụ được giao bằng tất cả sức trẻ và tinh thần trách nhiệm.

Những năm tháng ở chiến trường Quảng Trị

Quảng Trị những năm chiến tranh là một trong những chiến trường ác liệt.

Với bà Nguyễn Thị Bân, những năm tháng làm nhiệm vụ tại đây đã trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đời.

Nơi chiến trường, những người thanh niên xung phong không chỉ phải đối mặt với bom đạn mà còn phải vượt qua những thiếu thốn, gian khổ của cuộc sống.

Nhưng điều giúp họ vững vàng bước tiếp chính là tinh thần đồng đội.

Những con người từ nhiều miền quê khác nhau gặp nhau giữa chiến trường, cùng thực hiện một nhiệm vụ chung. Họ cùng làm việc, cùng chia sẻ khó khăn và động viên nhau vượt qua những ngày tháng gian khổ.

Có lẽ chính trong những hoàn cảnh ấy, tình đồng chí, đồng đội trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết.

Với bà Bân, quãng thời gian ấy không chỉ là những năm tháng thực hiện nhiệm vụ.

Đó còn là những năm tháng tuổi trẻ.

Là những người đồng đội từng sát cánh bên nhau.

Là những kỷ niệm mà sau này, dù chiến tranh đã lùi xa, bà vẫn không thể quên.

Hoàn thành nhiệm vụ, trở về quê hương

Sau những năm tháng làm nhiệm vụ tại chiến trường, tháng 12 năm 1968, bà Nguyễn Thị Bân xuất ngũ trở về quê.

Ngày trở về cũng là ngày bắt đầu một chặng đường mới.

Chiến tranh vẫn còn đó, quê hương vẫn còn nhiều khó khăn. Nhưng người nữ thanh niên xung phong năm nào đã trở lại cuộc sống đời thường với những vết tích của chiến tranh và những ký ức không thể xóa nhòa.

Bà trở về làm nông nghiệp tại quê nhà.

Sau những ngày tháng ở chiến trường, cuộc sống lao động nơi quê hương tuy bình dị nhưng cũng không hề dễ dàng. Bà tiếp tục làm việc, xây dựng cuộc sống và vun vén cho gia đình.

Những đóng góp trong thời gian tham gia kháng chiến đã được Nhà nước ghi nhận. Bà được hưởng chế độ thương binh hạng 4/4 và được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với những năm tháng bà đã cống hiến cho đất nước.

Nhưng có lẽ, đối với bà, những kỷ niệm về đồng đội và những năm tháng tuổi trẻ nơi chiến trường mới là điều còn ở lại lâu nhất.

Cuộc đời sau chiến tranh

Năm 1971, bà Nguyễn Thị Bân gặp và kết duyên với ông Lê Văn Khủng, người cùng xã, cũng là một người lính từng tham gia kháng chiến chống Mỹ tại chiến trường Quảng Trị.

Hai người đã từng đi qua chiến tranh theo những cách khác nhau, rồi gặp nhau và cùng xây dựng gia đình trong thời bình.

Đến năm 1974, sau những khó khăn về đường con cái, ông bà mới có được người con trai là anh Lê Văn Dũng.

Cuộc sống của gia đình tuy nghèo khó nhưng mọi người luôn yêu thương và đùm bọc nhau.

Một người con, một người cháu trở thành niềm vui của hai vợ chồng sau những năm tháng chiến tranh.

Những tưởng cuộc sống cứ thế bình lặng trôi qua.

Nhưng những biến cố bất ngờ lại một lần nữa đến với gia đình.

Năm 2002, người con trai duy nhất của ông bà qua đời vì bệnh u não. Người con dâu sau đó rời đi, để lại người cháu cho ông bà chăm sóc.

Tuổi đã cao, hoàn cảnh gia đình lại khó khăn, ông bà không còn đủ điều kiện để nuôi cháu. Cuối cùng, người cháu phải nhờ người thân chăm sóc.

Những biến cố ấy khiến cuộc sống của hai vợ chồng người cựu thanh niên xung phong càng thêm khó khăn.

Người nữ thanh niên xung phong năm nào

Năm tháng trôi qua, người nữ thanh niên xung phong năm nào giờ đã ở tuổi xế chiều.

Sức khỏe không còn như trước. Những vết thương và bệnh tật khiến cuộc sống của ông bà gặp nhiều khó khăn.

Gia đình sống trong một ngôi nhà đã xuống cấp. Thu nhập chủ yếu dựa vào chế độ thương binh của bà.

Thế nhưng, điều khiến những người biết đến bà cảm phục không chỉ là những năm tháng bà từng tham gia TNXP.

Đó còn là cách bà sống sau chiến tranh.

Dù hoàn cảnh khó khăn, bà vẫn luôn giữ lối sống giản dị, hòa đồng, gương mẫu, chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, được bà con xóm làng quý mến.

Có lẽ, đó chính là phẩm chất của một thế hệ đã từng đi qua chiến tranh.

Họ không nói nhiều về những gì mình đã làm.

Họ trở về và tiếp tục sống, tiếp tục lao động, tiếp tục đóng góp trong khả năng của mình.

Một thời tuổi trẻ không thể quên

Nhìn lại cuộc đời bà Nguyễn Thị Bân, có thể thấy một hành trình đặc biệt của một người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng đất nước chiến tranh.

Ở tuổi đôi mươi, bà tình nguyện lên đường.

Bà đã có mặt tại chiến trường Quảng Trị, cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ mở đường.

Rồi bà trở về quê hương, tiếp tục cuộc sống lao động và xây dựng gia đình.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày người con gái trẻ Nguyễn Thị Bân rời quê hương tham gia thanh niên xung phong.

Chiến tranh đã lùi xa.

Những con đường chiến trường năm xưa đã đổi thay.

Nhưng ký ức về một thời tuổi trẻ vẫn còn đó.

Đó là ký ức về những ngày tháng sống và làm việc giữa chiến trường.

Là ký ức về những người đồng đội.

Là những năm tháng mà mỗi người thanh niên đều hiểu rằng phía trước có thể là gian khổ, nhưng họ vẫn bước đi vì một niềm tin lớn hơn bản thân mình.

Ngày hôm nay, khi chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập, làm việc và xây dựng cuộc sống, nhìn lại câu chuyện của bà Nguyễn Thị Bân, chúng ta càng hiểu hơn giá trị của hai chữ hòa bình.

Hòa bình không tự nhiên mà có.

Đằng sau sự bình yên ấy là tuổi trẻ của biết bao con người.

Có người đã hy sinh.

Có người trở về mang theo thương tật.

Có người sống một cuộc đời bình dị nhưng trong lòng luôn mang theo ký ức về những năm tháng không thể nào quên.

Bà Nguyễn Thị Bân là một trong những người như thế.

Một người phụ nữ bình dị đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để góp sức vào cuộc kháng chiến.

Một người trở về sau chiến tranh và tiếp tục sống một cuộc đời giản dị giữa quê hương.

Câu chuyện về bà vì thế không chỉ là câu chuyện của riêng một người.

Đó là câu chuyện của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã từng sống, chiến đấu và cống hiến trong những năm tháng đất nước gian lao.

Và hôm nay, khi kể lại câu chuyện ấy, chúng ta không chỉ nhắc về quá khứ.

Chúng ta đang nhắc mình phải biết trân trọng hiện tại.

Biết ơn những người đã hy sinh.

Biết ơn những người đã trở về.

Và biết rằng phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là một thời tuổi trẻ đã được trao đi bằng tất cả tình yêu dành cho Tổ quốc.

Thời gian có thể làm mái tóc người thanh niên xung phong năm nào bạc trắng, nhưng không thể làm phai mờ những năm tháng tuổi trẻ mà họ đã dành cho đất nước.

Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Bân – người nữ thanh niên xung phong năm xưa – vì thế sẽ mãi là một phần của ký ức thời hoa lửa, để thế hệ hôm nay và mai sau luôn nhớ rằng: có một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng tuổi xuân của mình, để chúng ta được sống những ngày tháng bình yên hôm nay.

 

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn