“Người nữ tù binh kiêu hãnh giữa Hỏa Lò” – Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Quang Thái

Nguyễn Thị Quang Thái – người vợ đầu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp – là một trong những nữ chiến sĩ tham gia cách mạng rất sớm, từ khi tuổi còn mười tám đôi mươi. Bà hoạt động trong phong trào học sinh, bị mật thám Pháp theo dõi gắt gao. Năm 1935, Thái bị bắt và đưa về giam tại nhà tù Hỏa Lò – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian” dành cho những người yêu nước.
Trong nhà tù, bọn cai ngục liên tục dùng đòn roi, bỏ đói, nhốt hầm, ép cung để bẻ gãy ý chí của Thái. Nhưng cô gái trẻ mảnh mai vẫn kiên định đến lạ thường. Nhiều lần, chị đứng giữa sân tù, cất tiếng hát “Quốc tế ca” để cổ vũ tinh thần cho các tù nhân chính trị. Có lần bị tra tấn gần như kiệt sức, chị vẫn nói với bạn tù: “Họ chỉ có thể làm đau cơ thể tôi, nhưng không thể khuất phục được lòng yêu nước của tôi.”
Đến năm 1944, khi tuổi đời mới 29, Quang Thái mất trong tù do bị tra tấn và lao khổ. Sự ra đi của chị là nỗi đau lớn của gia đình và những người chiến đấu cùng thời. Nhưng tinh thần của chị đã tiếp thêm ngọn lửa cho cuộc cách mạng sau này. Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhiều lần nhắc lại: “Thái hy sinh cho cách mạng, cho lý tưởng mà chúng ta cùng theo đuổi từ thủa thanh xuân.”
Câu chuyện đời chị tuy ngắn ngủi nhưng rực sáng, trở thành biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam kiên trung, bất khuất trước bạo lực của thực dân, góp phần thắp lên khí thế đấu tranh mạnh mẽ suốt thời kỳ kháng Pháp.