NGƯỜI Ở LẠI ĐẠI LỘC
Truyện ký tưởng niệm liệt sĩ Trần Văn Thái, quê Đồi Ngô – Lục Nam – Bắc Giang, nhập ngũ năm 1969, công tác tại BCHQS tỉnh Bắc Giang và hy sinh năm 1972 tại Đại Lộc, Quảng Nam. Câu chuyện được ghi lại theo lời kể của đồng đội Nguyễn Văn Chu – người cùng nhập ngũ năm 1969.
NGƯỜI Ở LẠI ĐẠI LỘC
Đồi Ngô những năm cuối thập niên 1960 còn là thị trấn nhỏ, bao quanh bởi đồi cây và những thửa ruộng xen kẽ. Con đường đất chạy qua trung tâm làng mùa mưa lầy lội, mùa nắng bụi đỏ bám đầy vai áo. Ở nơi ấy, Trần Văn Thái đã lớn lên như bao chàng trai khác – giản dị, chân chất và đầy nhiệt huyết tuổi trẻ.
Gia đình anh sống bằng nghề nông. Từ nhỏ, Thái đã quen với việc ra đồng sớm, tối về phụ mẹ nhóm bếp. Anh không học cao, nhưng luôn được bà con quý mến bởi tính tình hiền lành, chịu khó. Mỗi khi làng có việc chung, anh đều xắn tay góp sức.
Năm 1969, khi phong trào thanh niên nhập ngũ lan rộng khắp nơi, anh là một trong những người đầu tiên viết đơn tình nguyện. Ông Nguyễn Văn Chu – sinh năm 1951, cùng quê Đồi Ngô, cùng nhập ngũ năm ấy – nhớ lại: “Thái ít nói nhưng quyết đoán. Đã nghĩ là làm.”
Ngày lên đường, sân đình Đồi Ngô đông nghịt người tiễn. Những cái bắt tay vội, những lời dặn dò xen lẫn tiếng trống thúc quân. Thái khoác balô, quay nhìn mái nhà nhỏ lần cuối rồi bước theo hàng quân. Năm đó anh mới đôi mươi.
Anh được biên chế về Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Giang. Những tháng ngày huấn luyện gian khổ đã tôi luyện ý chí người lính trẻ. Hành quân dã ngoại, luyện bắn, đào công sự… việc nào anh cũng hoàn thành nghiêm túc. Đồng đội kể rằng anh luôn nhận phần việc khó hơn để người khác đỡ vất vả.
Cuối năm 1970, đầu 1971, tình hình chiến trường miền Trung ngày càng ác liệt. Các đơn vị liên tục chi viện cho chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng. Đến năm 1972, anh Thái cùng đồng đội được điều động vào chiến trường Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.
Đại Lộc khi ấy là điểm nóng giao tranh. Những dãy núi thấp, những cánh rừng rậm và những cánh đồng hoang hóa vì bom đạn. Đất đá bị cày xới, làng mạc tiêu điều. Người lính trẻ từ miền Bắc bước vào vùng đất ấy với trái tim đầy quyết tâm.
Những ngày ở Đại Lộc là chuỗi thời gian căng thẳng. Ban ngày củng cố trận địa, ban đêm hành quân. Có khi vừa kịp chợp mắt đã phải bật dậy vì tiếng pháo. Mỗi tấc đất đều đổi bằng mồ hôi và máu.
Ông Nguyễn Văn Chu kể lại rằng Thái luôn giữ tinh thần bình tĩnh giữa những giờ phút nguy hiểm nhất. “Có hôm bom nổ sát bên, anh em lo lắm. Thái chỉ nói: ‘Còn sống là còn chiến đấu.’ Nghe vậy mà ai cũng vững dạ hơn.”
Mùa hè năm 1972, chiến sự tại Quảng Nam diễn biến ác liệt. Trong một trận chiến tại Đại Lộc, anh Trần Văn Thái đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ cùng đơn vị. Sự hy sinh của anh diễn ra giữa khói lửa mịt mù, khi tuổi đời còn rất trẻ.
Đồng đội lặng đi khi hay tin. Trong chiến tranh, mất mát là điều không tránh khỏi, nhưng mỗi sự ra đi đều để lại khoảng trống không gì bù đắp được. Anh em trong đơn vị đã mai táng anh tại Đại Lộc – nơi anh ngã xuống.
Phần mộ của anh nằm lại giữa đất Quảng Nam, nơi từng hứng chịu biết bao bom đạn. Mỗi nén hương thắp lên là một lời tri ân với người lính trẻ đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường.
Tin anh hy sinh về đến Đồi Ngô trong niềm đau xót. Cha mẹ anh lặng người. Những người bạn thuở nhỏ đứng trước bàn thờ mà không tin người cùng lớn lên trên triền đồi ấy đã mãi mãi không trở về.
Thời gian trôi qua, Đồi Ngô đổi thay từng ngày. Con đường đất xưa nay đã trải nhựa, nhà cửa khang trang hơn. Nhưng trong ký ức của nhiều người cao tuổi, hình ảnh chàng trai Trần Văn Thái vẫn còn nguyên vẹn – dáng người gầy, ánh mắt kiên định.
Ông Nguyễn Văn Chu, sau khi hoàn thành nghĩa vụ trở về quê hương, vẫn thường nhắc đến người đồng đội cũ. Ông bảo: “Thái nằm lại Đại Lộc, nhưng anh sống mãi trong lòng anh em.”
Sự hy sinh của anh không chỉ là mất mát của gia đình mà còn là sự đóng góp thầm lặng cho hòa bình hôm nay. Mỗi bước chân trên mảnh đất yên bình hiện tại đều có phần máu xương của những người như anh.
Ở Đại Lộc – Quảng Nam, nơi anh yên nghỉ, gió vẫn thổi qua những hàng cây. Đất đã xanh trở lại sau chiến tranh. Và đâu đó trong sự bình yên ấy, có một phần tuổi trẻ của Trần Văn Thái.
Người con của Đồi Ngô đã ở lại Đại Lộc, nhưng tên anh vẫn được nhắc trong những buổi gặp mặt cựu chiến binh, trong những ngày tri ân tháng Bảy, trong câu chuyện kể cho thế hệ sau về một thời lửa đạn.
Anh ra đi khi tuổi đời còn dang dở, nhưng lý tưởng và tinh thần của anh thì còn mãi.
NGUỒN
Thông tin về liệt sĩ Trần Văn Thái được ghi nhận theo lời cung cấp của:
Ông Nguyễn Văn Chu, sinh năm 1951
Địa chỉ: Đồi Ngô – Lục Nam – Bắc Giang
Nhập ngũ năm 1969
Cấp bậc: H3
Chức vụ: AT
Đơn vị: Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Giang



