Người ở lại để giữ làng
Nguyễn Văn Mễ sinh vào khoảng đầu những năm 1940, trong một gia đình nông dân tại xã Đức Lập, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An – vùng đất thuần nông, gắn liền với những cánh đồng lúa và kênh rạch chằng chịt của miền Tây Nam Bộ. Tuổi thơ của anh gắn bó với ruộng đồng, cuộc sống còn nhiều khó khăn do chiến tranh. Chính hoàn cảnh lớn lên trên mảnh đất Đức Hòa giàu truyền thống cách mạng đã sớm hun đúc trong anh tinh thần yêu nước và ý chí tham gia kháng chiến để bảo vệ quê hương.
Người ở lại giữa cánh đồng quê
Nguyễn Văn Mễ sinh ra vào những năm 1940 tại xã Đức Lập, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An.
Anh lớn lên giữa những cánh đồng lúa xanh mướt, những con đường đất quen thuộc và tiếng gọi thân thương của quê hương.
Tuổi thơ của anh giản dị như bao người nông dân khác.
Ban ngày theo cha ra đồng, chiều về phụ mẹ, tối ngồi trước hiên nhà nghe kể chuyện làng xóm.
Nhưng rồi chiến tranh ập đến…
Quê hương không còn bình yên nữa.
Những cánh đồng từng xanh tốt giờ trở thành nơi địch càn quét.
Những con đường làng thân thuộc trở nên đầy nguy hiểm.
Nhìn cảnh quê hương bị giày xéo, Nguyễn Văn Mễ không thể đứng yên.
Anh tham gia lực lượng du kích địa phương, quyết tâm bảo vệ chính mảnh đất nơi mình sinh ra.
Vì thông thuộc từng lối đi, từng bờ ruộng, từng con kênh nhỏ…
Anh được giao nhiệm vụ dẫn đường cho bộ đội và che chở cho người dân mỗi khi có địch càn.
Nhiều lần, trong đêm tối, anh lặng lẽ dẫn từng nhóm người băng qua cánh đồng, tránh những nơi nguy hiểm.
Có khi chỉ cần chậm một bước… là mất mạng.
Nhưng anh chưa từng chùn bước.
Một ngày đầu tháng 7 năm 1969, địch bất ngờ tổ chức một trận càn lớn vào Đức Hòa.
Tiếng súng vang lên dồn dập, khói lửa bao trùm cả vùng quê.
Người dân hoảng loạn, bộ đội cần rút lui gấp.
Nguyễn Văn Mễ lập tức đứng ra dẫn đường.
Anh chạy trước, vừa quan sát vừa ra hiệu cho mọi người đi theo những lối an toàn nhất.
Cánh đồng hôm ấy không còn yên bình…
Mỗi bước chân đều có thể là bước cuối cùng.
Khi đoàn người gần thoát khỏi vòng vây, anh bất chợt phát hiện địch đang tiến đến rất gần.
Nếu không có người chặn lại…
Tất cả sẽ bị phát hiện.
Anh dừng lại.
Nhìn về phía những người đang rút lui, anh nói nhanh:
“Bà con đi tiếp đi… đừng quay lại!”
Không ai kịp nói gì, anh đã quay người chạy ngược về phía địch.
Tiếng súng vang lên giữa cánh đồng lúa.
Anh nổ súng để thu hút sự chú ý, để địch dồn về phía mình…
Để những người phía sau có thể thoát an toàn.
Tiếng súng cứ thế vang lên… rồi thưa dần…
Khi mọi người quay lại tìm…
Anh đã nằm lại giữa chính cánh đồng quê hương – nơi anh từng lớn lên, từng đi qua biết bao lần.
Nguyễn Văn Mễ hy sinh ngày 05 tháng 7 năm 1969.
Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ…
Nhưng đã kịp làm một điều lớn lao:
Giữ lại sự sống cho bao người khác.
Người dân Đức Hòa sau này vẫn nhắc về anh –
Không phải bằng những lời hoa mỹ…
Mà bằng sự biết ơn giản dị:
“Nhờ có anh… mà làng mình còn.”
