NGƯỜI Ở LẠI GỌI TÊN NGƯỜI ĐÃ ĐI
Khi chiến tranh qua đi, người lính còn sống mang theo trách nhiệm gọi tên những người đã ngã xuống.
Có những cái tên không bao giờ được gọi thành tiếng trong ngày chiến thắng. Chúng nằm yên trong ký ức của những người còn sống.
Phạm Duy Đô mang trong lòng hàng chục cái tên như thế. Mỗi cái tên gắn với một khuôn mặt, một giọng nói, một khoảnh khắc rất đời giữa chiến tranh.
Có người hy sinh trong một trận đánh ác liệt. Có người ra đi lặng lẽ trong một đêm trinh sát. Nhưng tất cả đều chung một điểm: họ không còn cơ hội tự gọi tên mình.
Vì thế, người ở lại phải gọi thay.
Mỗi dịp tháng Tư về, đứng trước lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong nắng, Phạm Duy Đô lại thầm đọc những cái tên ấy trong lòng. Không phải để đau buồn, mà để nhắc mình nhớ rằng: hòa bình này được trả bằng giá rất đắt.
Người lính hiểu rằng, nếu những cái tên ấy bị lãng quên, thì sự hy sinh của họ sẽ mất đi một phần ý nghĩa.
Gọi tên người đã đi – đó là cách người ở lại giữ cho lịch sử không câm lặng.
