NGƯỜI Ở LẠI TRÊN ĐỈNH TRƯỜNG SƠN

Tôi sinh ra ở vùng quê nghèo Quảng Bình, nơi mà chiến tranh dường như đến sớm hơn những nơi khác. Tuổi thơ tôi gắn với tiếng còi báo động, với những lần cả nhà chui xuống hầm tránh bom. Có lẽ vì thế mà khi nhận giấy gọi nhập ngũ năm hai mươi tuổi, tôi không hề do dự.

Ngày lên đường, mẹ tôi dúi vào tay tôi một nắm đất quê nhà, gói trong mảnh vải nhỏ. Bà nói:
– Mang theo để nhớ đường về.

Tôi cất nó trong ba lô suốt tám năm quân ngũ.

Đơn vị tôi là bộ đội vận tải trên tuyến đường Trường Sơn. Công việc của chúng tôi là mở đường, tải đạn, chuyển lương thực vào chiến trường. Không trực tiếp xung phong như bộ binh, nhưng cái chết luôn rình rập bởi bom tọa độ.

Người bạn thân nhất của tôi là Trịnh Văn Hải, quê Thái Bình. Hải hơn tôi một tuổi, ít nói nhưng sống rất tình cảm. Nó có thói quen mỗi tối đều ngồi ngắm bầu trời.

Tôi hỏi:
– Mày nhìn gì thế?

Nó cười:
– Nhìn sao để đoán xem quê nhà có đang nhìn cùng bầu trời không.

Nghe nó nói, tôi nhớ nhà đến quay quắt.

Mùa mưa năm 1973, đơn vị chúng tôi nhận lệnh thông đường ở một trọng điểm đánh phá. Địch vừa ném bom xong, đất đá ngổn ngang, cây rừng đổ rạp.

Chúng tôi lao vào san đường thật nhanh để đoàn xe tiếp viện kịp qua.

Đúng lúc ấy, còi báo động vang lên.

Máy bay quay lại.

Ai cũng tìm chỗ ẩn nấp.

Riêng Hải vẫn ở giữa đường, cố kéo một thùng đạn còn mắc dưới gốc cây.

Tôi hét:
– Hải! Bỏ đó, chạy đi!

Nó nhìn tôi:
– Không kéo ra, xe không qua được!

Tiếng bom rít xuống.

Một tiếng nổ long trời.

Khi khói tan, cả con đường phủ kín đất đỏ.

Chúng tôi đào bới suốt gần một giờ mới tìm thấy Hải.

Nó nằm đó, hai tay vẫn ôm chặt thùng đạn.

Không ai nói được lời nào.

Ngày chôn cất Hải trên một sườn đồi Trường Sơn, tôi đặt vào tay nó một nắm đất quê nhà của mình.

Tôi nói nhỏ:
– Tao gửi mày chút quê hương… để mày đỡ nhớ nhà.

Năm 1978, ngày xuất ngũ trở về, mẹ hỏi:
– Sao con gầy thế?

Tôi cười:
– Vì con mang theo cả phần của những người không về.

Đến bây giờ, mỗi lần nghe nhắc đến Trường Sơn, tôi lại nhớ đến Hải – người đồng đội đã ở lại trên đỉnh núi ấy, mãi mãi tuổi hai mươi hai.