Người phải ở lại với đồng bào chúng tôi!

Đầu năm 1954, Bác cử Ba tôi trở lại Nam bộ, không lâu sau đó, chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Geneva được ký kết. Dòng sông Bến Hải trở thành chứng nhân lịch sử, chia hai miền đất nước. Bến sông Ông Đốc ở Cà Mau đón cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc, nhưng Ba tôi tiếp tục chọn ở lại nơi đầu sóng ngọn gió. Cũng như nhiều cán bộ khác, tối 22-1-1955 Ba tôi lên tàu tập kết ra Bắc, trước sự chứng kiến của Ủy ban giám sát quốc tế. Nhưng gần nửa đêm, trên chuyến tàu cuối cùng ấy, Ba tôi bí mật xuống canô quay trở lại một căn cứ ở miền Tây Nam bộ. Sau này, khi hỏi lý do ông chỉ nói rất ngắn gọn: Phong trào cách mạng miền Nam cần được giữ vững, Ba xin Bác ở lại. Rồi đến năm 1957, Bác gọi Ba tôi ra Hà Nội gấp và phải đi bằng phương tiện gì nhanh nhất để trực tiếp giúp Bác điều hành công việc chung của Đảng.

Trong thời gian mới ra Hà Nội, biết sức khỏe Ba tôi còn yếu, Người thường đến thăm. Ba tôi kể lại rằng: Có lần Bác đến bất ngờ, thấy bữa cơm đạm bạc, Người bảo, Ba cần phải được bồi dưỡng. Thế rồi, Bác đã cho người nấu ăn của mình trực tiếp đến chăm lo bữa ăn cho Ba khoảng 8 tháng. Rồi một hôm tôi về nhà ăn cơm, có nhiều món cá, nào là cá chiên, cá kho, cá nấu canh … Thấy tôi ngạc nhiên, Ba tôi bảo: cá của Bác Hồ cho đấy! Đến năm 1969 trong những ngày Bác đau nặng, Ba tôi thường xuyên bên Người. Ba tôi kể rằng, trong di chúc Bác có nguyện vọng muốn hỏa táng sau khi mất, nhưng Ba đã thưa lại: vì sức khỏe không cho phép Bác chưa vào thăm đồng bào miền Nam được, vậy thi hài Bác nên bảo quản lâu dài để đồng bào trong ấy và cả nước được đến thăm Bác. Nghe vậy, Bác không nói gì.

Cũng trong dòng suy nghĩ về tình cảm giữa Bác Hồ và Ba mình, Đại tá Lê Hãn bồi hồi nhớ lại: Trong lễ truy điệu Người, đến dự có đoàn đại biểu của Đảng Cộng sản Liên Xô, do đồng chí Côxigin, Chủ tịch HĐBT Liên Xô dẫn đầu đến viếng. Ba tôi đã đề nghị với ông cho chuyên gia Liên Xô sang gấp để bảo quản thi hài Người. Nhưng ông ấy cứng rắn nói rằng phải đưa Bác sang Liên Xô. Lúc đó, Ba tôi liền òa lên nói trong nước mắt: Không thể được, theo phong tục Việt Nam, Người phải ở lại với đồng bào chúng tôi! Ông Côxigin rất ngạc nhiên trước những tình cảm sâu nặng giữa Bác và Ba tôi. Vì ít khi người lãnh đạo khóc trước một đoàn khách quan trọng. Do vậy, ông lập tức điện thoại về Liên Xô, xin ý kiến và nước bạn đã đồng ý cử ngay chuyên gia sang giúp ta bảo quản thi hài Bác Hồ đến ngày nay.

Năm 1957 khi làm việc ở Hà Nội, Ba tôi đã đón nội và mẹ tôi cùng các em ra Hà Nội sinh sống. Ánh mắt của nội tôi lúc này vui lắm, cả đời ông vun đắp cho con giờ đã phần nào toại nguyện, nhất là những lúc nội tôi được Bác Hồ mời cơm. Rồi đến năm 1965 khi nội tôi mất, Bác Hồ đã trực tiếp đến viếng ở linh cữu. Nói chi tiết như vậy để thấy rằng, cuối đời nội tôi đã mãn nguyện vì con mình được thành đạt.

Tình cảm giữa Bác và Ba tôi là tình cảm sâu nặng xuất phát từ đáy lòng và con tim mỗi người với một khát vọng vì dân, vì nước. Đến nay đã 37 năm từ ngày Bác ra đi mãi mãi, tôi vẫn nhớ in tiếng nấc của Ba khi ông đọc điếu văn truy điệu Bác “…dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch người anh hùng dân tộc vĩ đại và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta…”.