Người pháo thủ cột chân mình vào bệ pháo trong trận 5-8-1964

Cuối tháng 6-1964, Tàu 142 và 146 thuộc Phân đội 3, Đoàn 130, Căn cứ 1, Bộ tư lệnh Hải quân nhận lệnh đi làm nhiệm vụ dài ngày trên biển. Ông Cao Trọng Đoan khi đó là pháo thủ vị trí 6 của Tàu 142; đồng chí Đặng Đình Lống là pháo thủ vị trí 6 của Tàu 146. Hai người cùng nhập ngũ năm 1962.

Ban đêm, hai tàu rời quân cảng không một tiếng tín hiệu còi, lặng lẽ chạy qua cửa Lục; những quả núi trong vịnh vẫn chìm trong sương mù, lúc ẩn lúc hiện. Ra khỏi Cửa Vạn, đèn chớp Long Châu, Hòn Dấu nhấp nháy; hướng tàu đi đã tác nghiệp trong hải đồ về đảo Hòn Mê, đảo Nẹ.

Trời hửng sáng, hai tàu tới nơi tập kết, giữa lúc các tàu thuyền quốc doanh và tư nhân đang đánh cá. Tàu 142, 146 được lệnh hạ cột radar, ăng-ten báo vụ, ngụy trang pháo, che số tàu; cán bộ, chiến sĩ mặc quần áo lao động, hòa nhập vào tàu thuyền đánh cá để theo dõi tàu địch cả ngày lẫn đêm.

Tàu địch hoạt động từ Hòn Mát, cửa Hội đến cửa Bà Lạt. Gần một tháng trên biển, hai tàu cạn kiệt nước ngọt, lương thực, phải ăn lương khô, ai cũng thèm rau xanh. Bất chợt có cơn mưa, anh em nhanh chóng trải bạt ra boong hứng nước đổ vào két, tranh thủ tắm giặt. Nắng gay gắt cộng với gió Lào khiến ai cũng đen sạm.

Tối 31-7-1964, hai tàu được lệnh vào Sầm Sơn, Thanh Hóa nhận nước ngọt và lương thực, thì có lệnh của chỉ huy tiền phương cho hai tàu xuất kích đánh tàu địch đang tiến vào đảo Hòn Mê. Hai tàu nhổ neo khẩn cấp; vừa cơ động ra thì đã nhìn thấy những đường đạn đỏ rực nối đuôi nhau lao vào đảo. Phân đội trưởng Võ Kim Toàn cho hai tàu cơ động như một gọng kìm kẹp tàu đối phương. Tàu địch phát hiện, lập tức quay ra bắn liên tiếp, những đường đạn bay ngược chiều nhau sáng cả mặt nước; cự ly xa dần do tàu địch có ưu thế về tốc độ.

Tiếp đó, Tàu 146 tham gia trận đánh ngày 5-8-1964. Trong trận chiến đấu ác liệt này, dù bị thương ở chân, pháo thủ Đặng Đình Lống đã dùng đai cột chân mình vào bệ pháo để chiến đấu tới hơi thở cuối cùng.

Nửa thế kỷ sau, cuối tháng 7-2014, ông Cao Trọng Đoan về dự lễ kỷ niệm 50 năm Chiến thắng trận đầu của Hải quân nhân dân Việt Nam và quân dân miền Bắc. Ở đó ông gặp con trai của Anh hùng liệt sĩ Đặng Đình Lống. “Mẹ con cháu vẫn chưa tìm được phần mộ của cha cháu”, người con nói.

Sau ngày lễ, ông Đoan cùng gia đình đi tìm phần mộ. Họ tới Nghĩa trang liệt sĩ huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, rồi tìm gặp cả những người cao tuổi ở cửa Lạch Trường. Trong nghĩa trang có ba ngôi mộ vô danh, và ông đã chỉ đúng ngôi mộ của người đồng đội. Ông viết đơn gửi các cơ quan chức năng, trong đó có Phòng Chính sách, Cục Chính trị Quân chủng Hải quân, đề nghị giúp xét nghiệm ADN. May thay, liệt sĩ Đặng Đình Lống còn một người em gái, nên việc xét nghiệm được thuận lợi và chính xác.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân.