NGƯỜI PHÁO THỦ KHÔNG LÙI BƯỚC

Năm 1945, trong một gia đình ở Cống Thôn, làng Vịa Con, xã Yên Viên, huyện Gia Lâm, Hà Nội, một cậu bé có tên Ngô Xuân Quảng ra đời.

Quê hương anh là một vùng đất giàu truyền thống, nơi những người dân quanh năm gắn bó với ruộng đồng, làng xóm và cuộc sống bình dị. Không ai có thể biết rằng cậu bé ấy sau này sẽ trở thành một người lính phòng không, nhiều lần đối mặt với bom đạn và được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tuổi thơ của Ngô Xuân Quảng cũng như bao chàng trai Việt Nam cùng thế hệ.

Anh lớn lên trong những năm đất nước còn chiến tranh. Tiếng máy bay, tiếng bom đạn và những câu chuyện về người ra trận dần trở thành một phần của cuộc sống.

Đến năm 1965, khi cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ mở rộng ra miền Bắc, Ngô Xuân Quảng nhập ngũ.

Từ một chàng trai làng quê, anh khoác lên mình bộ quân phục và bước vào cuộc đời người lính.

Anh được biên chế vào lực lượng phòng không – không quân.

Công việc của người pháo thủ phòng không là một công việc đặc biệt nguy hiểm.

Mỗi khi máy bay địch xuất hiện, những khẩu pháo cao xạ lập tức hướng lên bầu trời. Người lính phải quan sát, xác định mục tiêu, tính toán phần tử bắn và chờ thời điểm thích hợp.

Trên đầu là máy bay.

Dưới mặt đất là trận địa.

Giữa hai bên là một khoảng trời đầy bom đạn.

Người pháo thủ không thể cúi xuống né tránh.

Anh phải đứng vững bên khẩu pháo và chiến đấu.

Ngô Xuân Quảng đã trải qua hàng trăm trận đánh như thế.

Có những ngày bầu trời miền Bắc rung chuyển bởi tiếng động cơ máy bay. Những đợt bom liên tiếp trút xuống. Trận địa phòng không bị rung chuyển, khói bụi bao phủ.

Nhưng những người lính vẫn ở nguyên vị trí.

Trong số đó có Ngô Xuân Quảng.

Anh chiến đấu không chỉ bằng lòng dũng cảm mà còn bằng sự bình tĩnh và kinh nghiệm.

Mỗi trận đánh là một lần đối mặt với cái chết.

Nhưng càng chiến đấu, anh càng trưởng thành.

Anh nhiều lần cùng đơn vị bắn trả máy bay địch, góp phần bảo vệ những mục tiêu quan trọng.

Có những trận chiến anh bị thương.

Rồi lại có những trận chiến khác.

Ba lần anh bị thương nặng.

Nhưng điều đặc biệt là sau mỗi lần điều trị, Ngô Xuân Quảng lại tìm cách trở về đơn vị.

Có lần, vết thương khiến tình trạng sức khỏe của anh rất nghiêm trọng. Nhưng vừa hồi phục, anh đã xin trở lại trận địa.

Với anh, đồng đội vẫn còn ở đó.

Khẩu pháo vẫn cần người chiến đấu.

Và đất nước vẫn đang trong chiến tranh.

Có lẽ chính vì thế mà anh không cho phép mình nghỉ ngơi quá lâu.

Một người đồng đội có thể đã khuyên:

“Anh cứ ở lại điều trị thêm.”

Nhưng trong lòng người lính ấy chỉ có một suy nghĩ:

“Đơn vị đang cần mình.”

Rồi anh lại trở về.

Lại đứng bên khẩu pháo.

Lại ngước nhìn bầu trời.

Lại cùng đồng đội chiến đấu.

Những người lính phòng không thường phải đối mặt với một nghịch lý khắc nghiệt.

Họ biết máy bay địch có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Nhưng họ cũng biết nếu mình rời vị trí, cả trận địa có thể bị đe dọa.

Vì vậy, họ phải chiến đấu ngay cả khi cơ thể đang đau đớn.

Ngô Xuân Quảng đã nhiều lần làm như vậy.

Năm tháng chiến đấu khiến những vết thương cũ ngày càng ảnh hưởng đến sức khỏe.

Đầu năm 1971, vết thương cũ của anh tái phát.

Cơ thể đã không còn khỏe như trước.

Nhưng cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.

Đơn vị tiếp tục hành quân.

Ngô Xuân Quảng vẫn muốn đi cùng đồng đội.

Trong một lần hành quân, đường trơn, xe bị đổ. Anh bị chấn thương cột sống và bị liệt cả hai chân.

Đối với một người lính phòng không, đó là một biến cố khủng khiếp.

Đôi chân từng đưa anh đến những trận địa.

Giờ đây không còn có thể bước đi.

Nhưng ngay cả khi cơ thể không còn lành lặn, tinh thần của người lính ấy vẫn không thay đổi.

Anh vẫn dõi theo những tin tức từ đơn vị.

Vẫn quan tâm đến đồng đội.

Vẫn đau đáu với chiến trường.

Chiến tranh tiếp tục diễn ra.

Năm 1972 là một năm đặc biệt ác liệt.

Miền Bắc phải đối mặt với những đợt đánh phá dữ dội.

Trong hoàn cảnh ấy, Ngô Xuân Quảng vẫn đang mang trên mình trách nhiệm của một người cán bộ chỉ huy.

Lúc này, anh mang quân hàm Thiếu úy, giữ cương vị Đại đội phó pháo cao xạ, Tiểu đoàn 21, Sư đoàn 375.

Nhưng những vết thương và hậu quả của chấn thương đã khiến sức khỏe anh ngày càng suy yếu.

Ngày 5 tháng 7 năm 1972, Ngô Xuân Quảng hy sinh.

Anh mới 27 tuổi.

Một tuổi đời quá trẻ.

Một cuộc đời còn rất nhiều điều chưa kịp thực hiện.

Nhưng người lính quê Cống Thôn ấy đã để lại phía sau một câu chuyện mà thời gian không thể xóa nhòa.

Anh đã chiến đấu hàng trăm trận.

Đã ba lần bị thương nặng.

Đã trở lại đơn vị sau những lần điều trị.

Và ngay cả khi cơ thể bị thương tật, anh vẫn giữ tinh thần của một người lính.

Sau khi hy sinh, Ngô Xuân Quảng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Anh được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Dốc Lã, Yên Thường, Gia Lâm, Hà Nội.

Nhưng câu chuyện về Ngô Xuân Quảng không dừng lại ở nơi anh yên nghỉ.

Có một điều đặc biệt trong gia đình anh.

Ngô Xuân Quảng không phải người duy nhất hy sinh vì Tổ quốc.

Hai người em của anh là Ngô Văn Kỳ và Ngô Đức Dỵ cũng là liệt sĩ. Mẹ anh, bà Đào Thị Thỉnh, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Một gia đình.

Ba người con hy sinh.

Một người mẹ tiễn những người con của mình ra đi và mãi mãi không thể đón họ trở về.

Đó là một mất mát khó có thể diễn tả bằng lời.

Nhưng chính từ những mất mát ấy, người ta càng hiểu giá trị của hòa bình hôm nay.

Nhiều năm sau, tên Ngô Xuân Quảng được đặt cho một con phố ở Gia Lâm, Hà Nội. Con phố đi qua khu vực Trâu Quỳ và hướng về khu vực Trường Đại học Nông nghiệp, được đặt tên từ tháng 7 năm 2001.

Mỗi ngày, xe cộ vẫn đi qua con phố mang tên anh.

Người trẻ có thể không biết hết câu chuyện phía sau cái tên ấy.

Có thể họ chỉ nhìn thấy một tấm biển đường.

Nhưng phía sau ba chữ Ngô Xuân Quảng là một cuộc đời.

Một chàng trai sinh ra từ làng quê Cống Thôn.

Một người lính nhập ngũ năm 1965.

Một pháo thủ phòng không từng chiến đấu qua hàng trăm trận.

Một người đã ba lần bị thương nhưng vẫn trở lại đơn vị.

Một người lính bị thương tật nặng nhưng không từ bỏ tinh thần chiến đấu.

Và cuối cùng, một người con đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ.

Lịch sử đôi khi được nhớ bằng những con số:

1945 – năm sinh.

1965 – năm nhập ngũ.

1972 – năm hy sinh.

Nhưng phía sau những con số ấy là cả một cuộc đời.

Có tuổi trẻ.

Có tình đồng đội.

Có những lần bị thương.

Có những ngày hành quân.

Có những đêm bên trận địa.

Có nỗi nhớ quê nhà.

Và có một sự lựa chọn không bao giờ thay đổi:

Khi Tổ quốc cần, anh sẵn sàng đứng vào hàng ngũ chiến đấu.

Ngô Xuân Quảng đã không trở về quê hương bằng đôi chân của một người lính sau chiến tranh.

Nhưng tên anh đã trở về.

Trở về trên những trang sử.

Trở về trong ký ức của đồng đội.

Trở về trong câu chuyện của gia đình.

Và trở về mỗi ngày trên con phố mang tên anh.

Để rồi hôm nay, khi một người đi ngang qua phố Ngô Xuân Quảng, có thể họ không biết người mang tên con phố ấy từng đứng bên khẩu pháo giữa những năm tháng bom đạn.

Nhưng lịch sử vẫn ở đó.

Lặng lẽ nhắc chúng ta rằng:

Hòa bình không tự nhiên mà có.

Đằng sau cuộc sống bình yên của ngày hôm nay là những người đã dành tuổi trẻ, sức khỏe và cả tính mạng của mình cho đất nước.

Ngô Xuân Quảng là một trong những người như thế.

Một người con của Cống Thôn.

Một người lính phòng không.

Một người chỉ huy trẻ.

Một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Và trên hết, là một người đã sống trọn vẹn với hai chữ Tổ quốc.