NGƯỜI PHÁO THỦ MANG SÚNG TRÊN VAI Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ

Có những con người sinh ra giữa ruộng đồng lặng lẽ, để rồi một ngày bỗng hoá thành ngọn lửa rực sáng giữa chiến trường khói lửa. Trần Đình Hùng là một người như thế. Ông sinh năm 1928 tại xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng, tỉnh Hà Bắc – một vùng quê trung du yên ả, nơi những triền đồi thấp trải dài như tấm lưng trâu nằm phơi nắng, nơi dòng sông Cầu uốn lượn hiền hoà như dải lụa mềm vắt qua làng mạc. Cậu bé Hùng lớn lên trong tiếng ru của mẹ, trong mùi rạ mới và trong những câu chuyện về quê hương đang quằn mình dưới gót giày quân xâm lược. Tuổi thơ ấy bình dị như bao đứa trẻ nông thôn khác, nhưng trong lòng cậu đã sớm nhóm lên một ngọn lửa âm ỉ – ngọn lửa của lòng yêu nước, chỉ chờ thời cơ là bùng lên thành đám cháy lớn.

Tháng 7 năm 1950, khi đất nước đang cần biết bao đôi vai trẻ gánh vác việc lớn, Trần Đình Hùng xếp lại áo nâu, khoác lên mình màu áo lính, gia nhập Trung đội pháo binh ĐKZ thuộc Trung đoàn 36, Đại đoàn 308. Cái tên ĐKZ với nhiều người nghe có vẻ khô khan, nhưng với người lính trẻ ấy, đó là cánh tay nối dài của ý chí, là thứ vũ khí có thể xé toang những công sự kiên cố của quân thù. Ông được giao vị trí pháo thủ số 1 – người đứng đầu khẩu đội, người phải bình tĩnh nhất, chính xác nhất, gan dạ nhất trong mỗi lần bóp cò. Như người cầm cương một con ngựa chiến đang lồng lên giữa trận mạc, pháo thủ số 1 phải vừa khoẻ tay, vừa vững tâm, vừa tinh mắt, để mỗi viên đạn bắn ra đều trúng đích, đều mang theo sức nặng của cả khẩu đội, cả đơn vị.

Những năm tháng chiến đấu cùng đại đoàn trên khắp chiến trường Bắc Bộ, Trần Đình Hùng đã quen với tiếng gầm của pháo, quen với những đêm hành quân xuyên rừng, quen với cảm giác mồ hôi pha lẫn bụi đất trên gương mặt sạm nắng. Mỗi trận đánh đi qua là một lần ông trưởng thành hơn, như cây tre già qua bao mùa gió bão càng thêm dẻo, thêm bền, thêm vững chãi giữa đất trời.

Tháng 5 năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ đã bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Cả lòng chảo Mường Thanh như một chiếc nồi nước đang sôi sùng sục, nơi từng mét đất, từng quả đồi đều nhuộm máu của bao chiến sĩ. Trần Đình Hùng, lúc này đã là Trung đội trưởng Trung đội pháo binh, cùng khẩu đội của mình được giao nhiệm vụ phòng ngự đồi 106 – một vị trí chiến lược, như cánh cửa thép chắn ngang con đường tiến vào trung tâm Mường Thanh.

Quân Pháp từ trong các lô cốt bắn ra như mưa, đạn pháo réo trên đầu như tiếng xé lụa khổng lồ giữa không trung, từng đợt khói bụi cuộn lên che mờ cả vòm trời. Nhưng Trần Đình Hùng và khẩu đội của ông vẫn bám trụ kiên cường, như những gốc lim cổ thụ cắm rễ sâu vào lòng đất, dẫu bão giông có quật tới đâu cũng không hề lung lay. Khẩu ĐKZ trong tay ông nhả đạn chính xác như những nhịp tim đập đều của một cơ thể đang chiến đấu vì sự sống. Từng viên đạn bắn ra, khẩu đội của ông đã tiêu diệt được nhiều binh lính Pháp, lại còn phá hủy được một súng cối 81mm – thứ vũ khí vốn là nỗi ám ảnh của bộ đội ta, nay đã bị chính khẩu pháo nhỏ bé trong tay người lính trẻ quê Hà Bắc đánh cho tan tác, im bặt giữa chiến trường.

Nhưng chiến tranh chưa bao giờ là con đường bằng phẳng. Trong một trận đánh tại vị trí 311B, giữa lúc khói lửa mịt mùng, chiếc chân súng DKZ – bộ phận giữ cho khẩu pháo đứng vững để ngắm bắn – bất ngờ bị hỏng. Với một khẩu pháo, không có chân súng cũng giống như một người lính mất đi đôi chân để đứng vững giữa trận tiền. Cả khẩu đội như chững lại trong tích tắc, bởi giữa lúc quân thù vẫn đang gầm rú ngoài kia, một khẩu súng không thể ngắm bắn coi như đã mất đi nửa sức mạnh.

Chính lúc ấy, Trần Đình Hùng đã có một quyết định khiến bất cứ ai nghe câu chuyện cũng phải lặng người vì cảm phục. Ông không hề chần chừ, không một giây do dự, vội lấy tấm vải bạt quấn quanh nòng súng, rồi vác cả nòng pháo nặng trịch ấy lên vai mình. Ông nằm xuống bờ hào, để thân thể mình hoá thành chiếc chân súng sống, làm điểm tựa vững chắc cho đồng đội ngắm bắn. Giữa tiếng đạn bom gầm thét, giữa cái nóng hầm hập của nòng pháo vừa khai hoả áp sát vào da thịt, người lính ấy vẫn nằm yên như một khối đá kiên định, như cây cầu nhỏ bắc ngang dòng nước lũ để đồng đội bước qua giành lấy chiến thắng. Vai ông run lên theo từng nhịp giật của khẩu pháo, nhưng ông không hề nhúc nhích, bởi ông biết, chỉ một phút lơi tay, một giây nao núng, là viên đạn có thể trật mục tiêu, là đồng đội phía sau có thể gặp nguy hiểm.

Cũng trong chính trận đánh ấy, một viên đạn của quân thù đã sượt qua, để lại trên tay ông một vết thương rỉ máu. Cơn đau như lưỡi dao cắt vào da thịt, nhưng Trần Đình Hùng vẫn nghiến chặt răng, vẫn không rời vị trí, vẫn tiếp tục cùng khẩu đội chiến đấu đến cùng. Máu chảy xuống thấm vào lớp vải bạt, hoà vào lớp đất đỏ của chiến trường Điện Biên, như một minh chứng thầm lặng nhưng hùng tráng cho lòng quả cảm phi thường của một người lính bình dị.

Hình ảnh người pháo thủ vác nòng súng trên vai, lấy thân mình làm chân súng giữa mưa bom bão đạn, đã trở thành một trong những khoảnh khắc đẹp và bi tráng nhất của chiến dịch Điện Biên Phủ. Đó không chỉ là một hành động chiến thuật thông minh trong tình huống cấp bách, mà còn là biểu tượng cho tinh thần “thân thể là vũ khí, ý chí là pháo đài” của cả một thế hệ những người con đất Việt sẵn sàng hiến dâng tất cả cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” tung bay rực rỡ trên nóc hầm Đờ Cát như ánh mặt trời xua tan những đám mây đen của chiến tranh. Trong niềm vui chung của cả dân tộc, có một phần công lao thầm lặng nhưng to lớn của những người lính như Trần Đình Hùng – những con người đã lấy chính máu xương, mồ hôi và cả thân thể mình để làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956 – đúng hai năm sau ngày Điện Biên Phủ giải phóng, Trần Đình Hùng được Nhà nước trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba và vinh dự được phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là sự ghi nhận xứng đáng cho một người lính đã coi thân mình nhẹ như chiếc lá, chỉ mong sao Tổ quốc được nặng thêm từng tấc đất tự do.

Không chỉ vậy, trong suốt cuộc đời chiến đấu của mình, ông còn được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý khác: Huân chương Chiến công hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất; cùng Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên đầy tự hào. Mỗi tấm huân chương ấy như một trang sử nhỏ, ghép lại thành cả một bản hùng ca về cuộc đời một người lính Cụ Hồ giản dị mà vĩ đại.

Ngày nay, khẩu ĐKZ mà Trần Đình Hùng từng vác trên vai giữa chiến trường Điện Biên năm ấy đang được trang trọng lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Đứng trước hiện vật ấy, người ta như nghe thấy âm vang của tiếng đạn nổ năm xưa, như nhìn thấy hình ảnh người lính trẻ nằm im trên bờ hào, vai run lên theo từng nhịp pháo, máu rỉ ra từ cánh tay nhưng ánh mắt vẫn sáng rực niềm tin vào ngày toàn thắng. Khẩu pháo im lặng ấy, tưởng như chỉ là một khối sắt vô tri, nhưng lại mang trong mình cả một câu chuyện sống động về lòng dũng cảm, về sự hy sinh không tiếng nói của một thế hệ cha anh.

Trần Đình Hùng đã sống một cuộc đời trọn vẹn, đi qua chiến tranh khốc liệt rồi trở về với cuộc sống đời thường, mang theo trong tim ký ức về những năm tháng hào hùng nơi chiến trường Điện Biên. Ông qua đời vào ngày 27 tháng 4 năm 2023, tại nhà riêng, hưởng thọ 95 tuổi – một hành trình dài gần một thế kỷ, đi qua biết bao biến cố của lịch sử dân tộc, để rồi khép lại trong sự bình yên như chính những triền đồi quê hương Cảnh Thụy năm nào đã nuôi dưỡng ông khôn lớn.

Câu chuyện về Trần Đình Hùng là câu chuyện về một con người bình dị đã làm nên điều phi thường, không phải bằng những lời nói hoa mỹ, mà bằng chính hành động lặng lẽ và quyết liệt giữa lúc hiểm nguy cận kề. Lấy vai làm chân súng, lấy máu thịt mình làm điểm tựa cho đồng đội chiến đấu – đó là một hình ảnh đẹp đến nao lòng, một bài học sống động về tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” mà các thế hệ học sinh hôm nay cần được biết, được hiểu và được trân trọng gìn giữ.

Mong rằng câu chuyện nhỏ này, như một hạt giống gieo vào tâm hồn các em thơ, sẽ lớn lên thành lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã ngã xuống và những người đã hiến dâng cả tuổi xuân, cả máu xương cho nền độc lập hôm nay. Để mỗi khi nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên bầu trời quê hương, các em sẽ nhớ rằng, phía sau màu cờ ấy là biết bao đôi vai gầy guộc như đôi vai của người pháo thủ Trần Đình Hùng – những đôi vai đã âm thầm gánh cả non sông trên con đường đi đến ngày toàn thắng.