Người pháo thủ Ngô Sỹ Nguyên trở về từ tuyến lửa

Chiến tranh! Không chỉ là câu chuyện của hôm qua . Sau cuộc chiến , dù trên cương vị công tác nào hay trong cuộc sống đời thường, những Cựu chiến binh, cựu Thanh niên xung phong vẫn luôn thắp sáng ngọn lửa truyền thống , khí tiết của một người lính từng chiến đấu và trở về từ tuyến lửa. kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam (30/4/1975 - 30/4/2025), Cựu chiến binh Ngô Sỹ Nguyên (xã Thanh Liệt) từng tham gia nhiều trận đánh lớn góp phần cùng dân tộc làm nên chiến thắng lịch sử. Trong ký ức của họ, những kỷ niệm vào sinh ra tử cùng đồng đội cũng như những trận đánh ác liệt tiến vào giải phóng Sài Gòn ngày 30/4/ 1975 vẫn mãi vẹn nguyên. Khi trở về đời thường, 'chất lính' vẫn bền bỉ chảy trong tâm thức, người lính ấy vẫn cống hiến cho sự phát triển của quê hương.

Ký ức một thời hoa lửa nói về thời chiến tranh, khí thế của những người lính Cụ Hồ vẫn hừng hực. Cựu chiến binh Ngô Sỹ Nguyên (SN 1952) hiện sinh sống tại xã Thanh Liệt, là người pháo thủ trẻ tuổi trong chiếc xe tăng 390 húc đổ cổng Dinh Độc Lập của 50 năm trước. Vẫn còn vẹn nguyên những ký ức, ông bảo cuộc đời binh nghiệp của ông có nhiều kỷ niệm, tham gia nhiều trận đánh và giành nhiều thắng lợi nhưng sự kiện trọng đại nhất mà ông vinh dự được chứng kiến là vào đúng giây phút lịch sử trưa ngày 30/4/1975. Sinh ra ở mảnh đất Nghệ An anh hùng, năm 1971, chàng trai tuổi 19 Ngô Sỹ Nguyên viết đơn tình nguyện xin gia nhập quân ngũ. Vì thân hình bé nhỏ, cân nặng chỉ vỏn vẹn 40kg, ban đầu bị loại vì không đủ sức khỏe. Vậy nhưng khát vọng đóng góp một phần công sức vào công cuộc giải phóng đất nước, sau nhiều lần năn nỉ, anh cũng đã được thỏa ước vọng. Chịu khó học tập, rèn luyện nên chỉ sau 3 tháng huấn luyện bộ binh, Ngô Sỹ Nguyên được chọn vào lính Tăng thiết giáp. Tháng 12/1971, ông và người đồng đội Nguyễn Văn Tập chính thức gắn bó với chiếc xe tăng 390 thuộc Đại đội 4, Lữ đoàn 203, Quân đoàn 2. Gian nan vất vả khó có thể sử dụng từ ngữ nào để diễn tả hết, nhưng trong suy nghĩ của những người lính trẻ mới 18 đôi mươi chỉ có một ý chí duy nhất là giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Báo chí đã kể nhiều về câu chuyện của kíp xe tăng 390. Trong tiềm thức của chúng tôi, đó là chiếc xe anh dũng và hùng mạnh khi húc tung cánh cổng Dinh Độc Lập, mở ra kỷ nguyên hoà bình cho dân tộc Việt Nam. Nhưng phải đến khi gặp ông Nguyên, chúng tôi mới biết nhiều điều đằng sau đường cua lịch sử ấy.

Ông kể: “ Binh đoàn của tôi mang tên dòng sông Hương, ở Thừa thiên Huế. Tôi thuộc Lữ đoàn xe tăng 203. Ngày 25/3/1975, tôi và đồng đội tiến vào giải phóng Huế, sau đó được lệnh ra cửa Thuận An để chặn đường rút chạy của quân Ngụy. Sau đó, các bác tiến vào giải phóng Đà Nẵng, tiếp tục củng cố đội hình hành quân theo miền duyên hải, vừa hành quân thần tốc, vừa đánh địch. Nhưng đường đến Sài Gòn gian nan lắm. Địch gây cho ta biết bao nhiêu là khó khăn, tổ chức bố trí và xây dựng hệ thống công sự liên hoàn với nhiều lớp, nhiều tầng, được bảo vệ xung quanh bằng hào sâu, hàng rào dây thép gai và bãi mìn. Thế mà, quân ta vẫn đánh thắng và dần tiến vào nội đô . ”

Sáng 10/4/1975 đơn vị ông bắt đầu hành quân từ Đà Nẵng vào tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh. Trên đường đi, đoàn quân đã tham gia giải phóng Ninh Thuận, Bình Thuận, Phan Rang, Phan Thiết. Ngày ấy, vượt qua bao làn đạn nguy hiểm, cận kề với cái chết, bắn cháy nhiều xe tăng, xe bọc thép, đập tan tuyến phòng thủ của địch. Trưa 30/4/1975, kíp xe tăng mang số hiệu 390, thuộc Lữ đoàn 203, Quân đoàn 2, nhận lệnh tiến vào Dinh Độc Lập - cứ điểm cuối cùng của chính quyền Sài Gòn. Tiếng động cơ gầm lên, chiếc xe tăng 390 không do dự húc tung cánh cổng sắt Dinh Độc Lập, ghi dấu bước chân đầu tiên của quân Giải phóng vào trung tâm đầu não chế độ cũ. Ông Ngô Sỹ Nguyên nhớ lại:

Khi đó xe đỗ trong và ngoài dinh Độc Lập rất nhiều. Nhân dân có những khẩu hiệu như Hội hiệp thương Sài Gòn - Gia Định hoan hô quân giải phóng; Hội nghệ sỹ hoan hô quân giải phóng… Hội nào thì cũng dương khẩu hiệu hoan hô hết. Chỉ sau nửa tiếng, chính quyền Dương Văn Minh đầu hàng thì nhân dân Sài Gòn phất cờ đỏ rực cả rừng cờ, nhân dân đi đến đâu là cờ đến đấy tràn ngập thành phố. Sau chiến thắng 30/4, Trung sĩ Ngô Sỹ Nguyên cùng 3 đồng đội là Trung úy Vũ Đăng Toàn, Trung sĩ Nguyễn Văn Tập và Thiếu úy Lê Văn Phượng tiếp tục tham gia bảo vệ biên giới Tây Nam trên chiếc xe tăng 390. Chiến tranh biên giới Tây Nam kết thúc, họ lại về Bắc phục vụ 4 năm bảo vệ biên giới. Và cứ như thế, hết Nam lại Bắc, hết cuộc chiến này tới cuộc chiến khác, ông Ngô Sỹ Nguyên đã có 10 năm gắn bó với xe tăng 390. Đến năm 2012, chiếc xe tăng mang số hiệu 390 được nhà nước công nhận là Bảo vật Quốc gia. Những ngày tháng 4 lịch sử, bên ly trà ấm, cựu chiến binh Nguyễn Danh Hiến (sinh năm 1953) hiện sống tại thôn Nguyệt Áng, xã Đại Áng say sưa kể về những năm tháng cống hiến tuổi thanh xuân cho đất nước.

Với ông , Đại tướng Võ Nguyên Giáp như một “tượng đài” về quân sự và niềm khao khát hoà bình. Ông bồi hồi nói: “Mệnh lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp như lời hịch, đọc lên là thấy khí thế mạnh mẽ dâng cao - ‘Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng phút, từng giờ, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng’. Đó là nhiệm vụ của người lính như tôi ở thời điểm ấy . "

Ngày 30/4/1975 được nhớ đến như một mốc son chói lọi. Trong trí nhớ của ông, sau khi tiến vào Dinh Độc Lập, không khí của Sài Gòn vẫn im lìm, tĩnh mịch và không bóng người dân. Ông lý giải: “Chiến tranh, không ai dám ra ngoài. Bởi ai cũng có thể bị địch bắn. Phải đến khi có thông báo về sự đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh, quân và dân ta mới biết chiến dịch Hồ Chí Minh đã kết thúc. Cờ và hoa tung bay khắp nơi, đến tôi cũng không hiểu vì sao dân mình có nhiều đến thế. Sau này tìm hiểu thì biết trực thăng đã chở vào. Một không khí vui mừng, hạnh phúc, phấn khởi không gì có thể diễn tả được. Đó là thắng lợi lớn thuộc về Đảng quang vinh, Bác Hồ vĩ đại và nhân dân Việt Nam ta anh hùng.”

Ông tự hào về chiến thắng của dân tộc Việt Nam, nhưng lúc nào cũng khiêm tốn khi nói về mình và kíp xe tăng 390. Tôi hiểu, đó là “chất” của người lính cụ Hồ. Tôi thấy ở ông sự mộc mạc như anh bộ đội trong thơ của Chính Hữu, thấy cả sự dí dỏm mà Phạm Tiến Duật từng khắc hoạ trong nhiều vần thơ, rồi cũng thấy cả sự kiên cường, quả cảm như cách Thanh Thảo, Lê Anh Xuân, Hoàng Trung Thông,... đã nói về người lính.

Trong không khí hân hoan của cả nước hướng về kỉ niệm 50 ngày ngày giải phóng miền Nam, ông Nguyên bày tỏ: “Thế hệ trước đã phấn đấu, hy sinh và trao lại cho thế hệ sau nguyên hình hài đất nước. Mong các cháu cố gắng làm theo lời Bác Hồ dạy để đất nước ta giàu đẹp hơn. Bởi vì hoà bình là tuyệt vời nhất, chiến tranh là cái giá rất đắt, phải trả bằng hàng triệu triệu người nằm xuống, bao nhiêu người thương tật, nhà cửa tan hoang, đất nước tiêu tàn, cuộc sống nhân dân vô cùng khổ sở.”

(Chuyện về “đường cua đẹp nhất cuộc đời” qua lời kể của pháo thủ số 1 trên xe tăng 390 - báo VTV Online)