Người phi công đầu tiên bắn rơi máy bay Mỹ trên bầu trời Việt Nam

Trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam, Phạm Ngọc Lan là một trong những phi công tiêu biểu của thế hệ đầu tiên. Với bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần dũng cảm, ông đã lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần xây dựng truyền thống anh hùng của lực lượng không quân Việt Nam.

Phạm Ngọc Lan sinh năm 1934 tại xã Điện Nam, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Từ nhỏ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1952, ông nhập ngũ, chiến đấu tại chiến trường Liên khu 5. Sau khi tập kết ra Bắc theo Hiệp định Genève, ông được tuyển chọn đi đào tạo phi công tiêm kích và trở thành một trong những lớp phi công đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam.

Ngày 3 tháng 4 năm 1965, trong trận không chiến mở màn trên bầu trời Hàm Rồng, Phạm Ngọc Lan chỉ huy biên đội MiG-17 chiến đấu với máy bay Hoa Kỳ. Ông đã bắn rơi một chiếc F-8 Crusader, trở thành phi công Việt Nam đầu tiên bắn rơi máy bay Mỹ trong không chiến. Chiến thắng này mở đầu truyền thống "đã đánh là thắng" của Không quân nhân dân Việt Nam và khẳng định khả năng chiến đấu của lực lượng không quân còn non trẻ trước đối thủ hiện đại.

Trong những năm tiếp theo của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Phạm Ngọc Lan tiếp tục tham gia nhiều trận không chiến, đồng thời đảm nhiệm các cương vị chỉ huy quan trọng. Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, ông góp phần đào tạo nhiều thế hệ phi công, xây dựng nghệ thuật tác chiến trên không của Việt Nam.

Đặc biệt, vào tháng 4 năm 1975, ông là một trong những người trực tiếp tổ chức và chỉ huy Phi đội Quyết Thắng sử dụng máy bay A-37 thu được của đối phương để ném bom Sân bay Tân Sơn Nhất. Đây là trận tập kích có ý nghĩa quan trọng, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Với những cống hiến to lớn, Phạm Ngọc Lan được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và quân hàm Thiếu tướng. Sau khi nghỉ công tác, ông vẫn tích cực tham gia giáo dục truyền thống cách mạng, chia sẻ kinh nghiệm với các thế hệ trẻ và luôn được đồng đội kính trọng bởi sự giản dị, khiêm nhường.

Phạm Ngọc Lan từ trần năm 2019, hưởng thọ 85 tuổi. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là biểu tượng của lòng dũng cảm, trí tuệ và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của người lính không quân Việt Nam. Tên tuổi của ông mãi gắn liền với những chiến công mở đầu vẻ vang của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nguồn tham khảo

• Quân chủng Phòng không - Không quân.