Người phi công hào hoa trong phi đội Quyết Thắng huyền thoại

Trận ném bom sân bay Tân Sơn Nhất chiều ngày 28/4/1975 của phi đội Quyết Thắng đã trở thành một mốc son chói lọi trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giáng một đòn quyết định làm dội bom tinh thần, làm tan rã ý chí chiến đấu của chính quyền Sài Gòn và đẩy nhanh ngày toàn thắng của dân tộc. Bức ảnh sáu người phi công mỉm cười rạng rỡ bước bên những chiếc A-37 tại sân bay Phan Rang sau trận đánh không chỉ là một tư liệu lịch sử vô giá, mà còn tạc nên một biểu tượng tuyệt đẹp về bản lĩnh, trí tuệ và tâm hồn phóng khoáng của những người lính Không quân nhân dân Việt Nam. Nổi bật ở trung tâm bức ảnh ấy là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Từ Đễ – người mà hơn nửa thế kỷ sau, nụ cười rạng rỡ, đôi mắt tinh anh và lý tưởng sống cống hiến vẫn vẹn nguyên sức sống truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay.

Trước hết, tư duy quân sự sắc bén, tinh thần nhân văn cao đẹp cùng khả năng hòa hợp dân tộc của Đại tá Từ Đễ chính là một trong những nhân tố quan trọng làm nên chiến công hiển hách của phi đội Quyết Thắng. Trận đánh Tân Sơn Nhất không chỉ đòi hỏi sự dũng cảm mà còn yêu cầu một quá trình chuẩn bị thần tốc, sáng tạo và chính xác đến từng chi tiết. Việc ông Từ Đễ chủ động đề xuất chủ trương “ba cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc) với các phi công hàng binh của chính quyền cũ như Trần Văn On để học chuyển loại A-37 chỉ trong vài ngày đã thể hiện tầm nhìn và tinh thần hòa hợp dân tộc sâu sắc. Ông không chỉ đánh giá cao kinh nghiệm chuyên môn của người từng ở bên kia chiến tuyến mà còn chinh phục họ bằng lòng tự trọng, sự chân thành, những câu chuyện cười và thái độ trân trọng tri thức. Sức mạnh của người lính cách mạng không chỉ đến từ hỏa lực súng đạn, mà còn tỏa sáng từ chính cách ứng xử nhân văn, xóa bỏ khoảng cách hận thù để chung tay vì mục tiêu lớn.

Bên cạnh đó, chiến công của phi đội Quyết Thắng còn là đỉnh cao của nghệ thuật tác chiến "đúng thời điểm", sự chính xác tuyệt đối và tính kỷ luật quân sự nghiêm minh. Xuất kích dưới sự dặn dò nghiêm cẩn của Tư lệnh Lê Văn Tri, phi đội đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: giáng đòn bất ngờ làm rối loạn cầu hàng không di tản của địch nhưng vẫn tuân thủ nghiêm ngặt yêu cầu không gây thiệt hại cho nhà ga, đường băng hay khu vực dân cư Sài Gòn. Ý thức trách nhiệm và bản lĩnh của người phi công trẻ Từ Đễ khi ấy đã biến chuyến xuất kích thành một "đòn đánh phong thủy" làm rung chuyển bộ máy quân sự đối phương mà vẫn giữ trọn lòng nhân đạo. Nụ cười sau chiến công vì thế không mang niềm kiêu ngạo cá nhân, mà là sự vỡ òa của một ý chí đã hoàn thành trọn vẹn lời thề với Tổ quốc và nhân dân.

Nhìn sâu vào bản lĩnh và nhân cách của Đại tá Từ Đễ, ta còn thấy rõ nền tảng giáo dục gia đình sâu sắc từ người cha kính yêu – Giáo sư, Anh hùng Lao động Từ Giấy, một huyền thoại của ngành dinh dưỡng thế giới. Trong gia đình hai thế hệ Anh hùng ấy, nếp sống khiêm nhường, tinh thần tự lập, lòng tự trọng và nỗ lực học tập suốt đời đã trở thành kim chỉ nam cho người con cả Từ Đễ. Từ sự cố thót tim hạ cánh bằng bụng máy bay MiG-17 ở tuổi 18 tại Liên Xô cho đến những năm tháng chiến đấu gian khổ trên khắp các chiến trường, lời dặn của cha mẹ về danh dự, sự tử tế và lòng kiên trì luôn là điểm tựa vững chắc giúp ông vượt qua mọi bão đạn. Sự kết hợp hài hòa giữa chất thép của một sĩ quan không quân và tâm hồn nghệ sĩ lãng mạn – vốn được nuôi dưỡng từ những nét vẽ rèn tính kiên trì thời thơ ấu – đã tạo nên một chân dung tướng lĩnh trọn vẹn cả về Trí - Dũng - Nhân - Mỹ.

Tóm lại, hình ảnh Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Từ Đễ bên chiếc mũ bay kỷ niệm và những bức tranh nghệ thuật ở tuổi U80 chính là sự khắc họa sống động cho một cuộc đời trọn vẹn vì đất nước. Nụ cười rạng rỡ của ông từ mùa xuân đại thắng 1975 cho đến tận hôm nay vẫn mãi là bằng chứng hùng hồn cho sức mạnh của lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường và phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ. Cuộc đời và bài học nhân cách của ông chính là ngọn đuốc tiếp thêm lửa cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng tự trọng, tinh thần cống hiến và khát vọng sống có ý nghĩa cho quê hương, dân tộc.