Người phi công mang bí mật cách mạng suốt những năm giữa lòng địch

Nguyễn Thành Trung, tên khai sinh là Đinh Khắc Chung, sinh ngày 9/10/1947 tại Châu Thành, Bến Tre. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hoạt động cách mạng, tuổi thơ của ông gắn với những biến động khốc liệt của chiến tranh. Sau khi cha bị sát hại năm 1963, mẹ và em gái bị bắt, gia đình bị đốt nhà, ông phải đổi họ và mang một lý lịch mới để tiếp tục hoạt động.

Năm 1965, Nguyễn Thành Trung được đưa lên Sài Gòn học tập. Sau đó, theo sự phân công của cách mạng, ông thi vào Trường Chỉ huy và Tham mưu Không lực Việt Nam Cộng hòa. Ngày 31/5/1969, ông được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng miền Nam, chính thức bước vào một nhiệm vụ đặc biệt: hoạt động dưới vỏ bọc một sĩ quan không quân của đối phương.

Sau hơn một năm huấn luyện tại Nha Trang, năm 1970, ông được đưa sang Hoa Kỳ đào tạo phi công. Với thành tích học tập nổi bật, Nguyễn Thành Trung đứng thứ hai trong số 500 học viên của khóa. Năm 1972, ông trở về nước và được bố trí tại căn cứ không quân Biên Hòa, trở thành một phi công trong Không lực Việt Nam Cộng hòa nhưng vẫn âm thầm thực hiện nhiệm vụ tình báo cho cách mạng.

Ngày 8/4/1975, một trong những sự kiện đặc biệt nhất trong cuộc đời ông diễn ra. Khi đang là Trung úy Không lực Việt Nam Cộng hòa, Nguyễn Thành Trung nhận lệnh xuất kích từ sân bay Biên Hòa, điều khiển chiếc F-5E hướng về Dinh Độc Lập. Trong lần ném bom đầu tiên, hai quả bom không trúng mục tiêu. Ở lần tiếp theo, một quả bom đánh trúng đích. Sau đó, ông dùng súng 20 ly bắn vào kho xăng Nhà Bè rồi điều khiển máy bay vượt qua quãng đường dài để hạ cánh an toàn xuống một đường băng dã chiến tại Phước Long.

Sau khi thực hiện nhiệm vụ, Nguyễn Thành Trung được đưa về vùng giải phóng. Ngày 22/4/1975, ông được điều ra Đà Nẵng để hướng dẫn các phi công miền Bắc sử dụng những chiếc A-37 thu được và huấn luyện họ trong thời gian ngắn. Từ một phi công hoạt động đơn độc, ông trở thành người trực tiếp truyền lại kinh nghiệm để hình thành một lực lượng không quân đặc biệt chuẩn bị cho những trận đánh cuối cùng của cuộc chiến.

Chiều 28/4/1975, theo mệnh lệnh của Bộ Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh, Nguyễn Thành Trung dẫn đầu Phi đội Quyết Thắng gồm ba chiếc A-37 từ sân bay Thành Sơn, Phan Rang, hướng thẳng về Sài Gòn. Mục tiêu là sân bay Tân Sơn Nhất. Những quả bom được trút xuống sân bay đã gây thiệt hại và làm đảo lộn kế hoạch di tản bằng máy bay của phía Mỹ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, cả phi đội trở về và hạ cánh an toàn tại sân bay Thành Sơn.

Sau ngày 30/4/1975, với kinh nghiệm điều khiển nhiều loại máy bay, Nguyễn Thành Trung được giao nhiệm vụ đào tạo, huấn luyện phi công và góp phần xây dựng lực lượng không quân mới. Tuy nhiên, những nghi kỵ sau chiến tranh khiến ông có thời gian mất niềm tin từ cấp trên và phải tạm dừng bay. Ông tiếp tục kiên trì hoàn thành nhiệm vụ, được đào tạo thêm trên máy bay An-26 và tham gia huấn luyện phi công phục vụ chiến trường Campuchia. Sau đó, những đóng góp của ông được ghi nhận và ông được minh oan.

Ngày 20/1/1994, Nhà nước phong tặng Nguyễn Thành Trung danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp đặc biệt của ông trong những năm tháng hoạt động bí mật và chiến đấu.

Không dừng lại ở sự nghiệp quân sự, Nguyễn Thành Trung tiếp tục gắn bó với ngành hàng không. Ông từng giữ chức Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, là cơ trưởng và giáo viên lái Boeing 777. Với hơn 35 năm kinh nghiệm và hơn 22.000 giờ bay, ông trở thành một trong những phi công giàu kinh nghiệm của Việt Nam.

Cuộc đời Nguyễn Thành Trung là một hành trình đặc biệt, từ một người thanh niên Bến Tre trở thành điệp viên hoạt động giữa lòng đối phương, rồi trở thành người trực tiếp thực hiện những trận đánh bằng máy bay trong những ngày cuối của cuộc chiến. Phía sau những chuyến bay và những chiến công ấy là nhiều năm giữ bí mật, đối mặt với hiểm nguy và kiên định với nhiệm vụ được giao. Ông để lại dấu ấn không chỉ trong lịch sử chiến tranh mà còn trong quá trình xây dựng và phát triển ngành hàng không Việt Nam sau ngày đất nước thống nhất.