Người phi công MiG-21 bắn B-52: “Chỉ vài phút trên bầu trời nhưng là trận đánh của cả đời lính”

Đối với ông, đó không chỉ là một trận không chiến mà còn là thử thách lớn nhất trong cuộc đời của một phi công.

Những năm tháng huấn luyện để trở thành phi công MiG-21

Ông Hòa nhập ngũ vào cuối những năm 1960 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn ác liệt. Sau khi vượt qua nhiều vòng tuyển chọn khắt khe, ông được gửi đi đào tạo phi công chiến đấu.

Theo ông Hòa, việc huấn luyện phi công tiêm kích rất nghiêm ngặt. Các học viên phải học từ lý thuyết hàng không, khí tượng, chiến thuật không chiến cho đến kỹ năng điều khiển máy bay phản lực.

“Chỉ cần sai sót nhỏ trên bầu trời cũng có thể trả giá rất đắt,” ông nhớ lại.

Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế lái máy bay MiG-21 – loại tiêm kích hiện đại của không quân Việt Nam lúc bấy giờ.

MiG-21 là máy bay có tốc độ rất cao và khả năng leo cao nhanh, phù hợp cho nhiệm vụ đánh chặn.

Nhiệm vụ của các phi công MiG-21 là bảo vệ bầu trời miền Bắc trước các cuộc tập kích của không quân Mỹ.

Khi B-52 xuất hiện trên bầu trời miền Bắc

Cuối năm 1972, Mỹ mở chiến dịch ném bom chiến lược bằng máy bay B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng và nhiều khu vực khác ở miền Bắc.

Theo ông Hòa, B-52 là mục tiêu cực kỳ khó đánh.

“Chúng bay ở độ cao lớn, lại được bảo vệ bởi nhiều lớp tiêm kích,” ông nói.

Ngoài ra, các máy bay B-52 còn sử dụng nhiều thiết bị gây nhiễu điện tử khiến radar khó phát hiện mục tiêu.

Trong thời gian đó, các đơn vị không quân Việt Nam luôn trong tình trạng trực chiến.

“Chúng tôi ngủ ngay cạnh máy bay,” ông nhớ lại.

Chỉ cần có lệnh báo động, phi công phải lập tức chạy ra máy bay và cất cánh.

Đêm không chiến trên bầu trời tháng 12/1972

Một trong những trận đánh mà ông Hòa không bao giờ quên diễn ra vào một đêm cuối tháng 12/1972.

Khi còi báo động vang lên, ông nhanh chóng chạy ra máy bay MiG-21 của mình.

Chỉ vài phút sau, chiếc máy bay đã lao lên bầu trời đêm.

Trên không trung, bầu trời miền Bắc lúc đó dày đặc các luồng nhiễu điện tử.

“Radar bị nhiễu rất mạnh,” ông kể.

Phi công phải dựa vào sự chỉ dẫn của radar mặt đất để tiếp cận mục tiêu.

Trong buồng lái chật hẹp, ông Hòa tập trung theo dõi màn hình radar và các thiết bị điều khiển.

Sau một thời gian bay trong bóng tối, tín hiệu mục tiêu bắt đầu xuất hiện.

“Trên màn hình radar hiện lên một điểm sáng,” ông nhớ lại.

Đó có thể là chiếc B-52 đang bay trong đội hình ném bom.

Theo ông Hòa, khoảng cách giữa MiG-21 và B-52 phải được tính toán rất chính xác.

Khi tiếp cận đủ gần, phi công phải nhanh chóng khóa mục tiêu và phóng tên lửa.

“Chỉ có vài giây để quyết định,” ông nói.

Khi hệ thống báo khóa mục tiêu, ông lập tức phóng tên lửa.

Sau khi phóng tên lửa, ông nhanh chóng điều khiển máy bay rời khỏi khu vực.

Chỉ vài giây sau, một ánh lửa lớn bùng lên trên bầu trời.

“Chúng tôi nhìn thấy một khối lửa bốc lên phía xa,” ông kể.

Đó là khoảnh khắc mà ông biết rằng tên lửa đã đánh trúng mục tiêu.

Trận đánh chỉ vài phút nhưng đầy căng thẳng

Theo ông Hòa, những trận không chiến như vậy thường diễn ra rất nhanh.

“Có khi chỉ vài phút là kết thúc,” ông nói.

Nhưng trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, phi công phải đưa ra nhiều quyết định quan trọng.

Ngoài việc tấn công mục tiêu, họ còn phải tránh các máy bay tiêm kích bảo vệ và hỏa lực phòng không của đối phương.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông Hòa điều khiển máy bay quay trở về sân bay.

Khi chiếc MiG-21 hạ cánh xuống đường băng, các đồng đội đã chờ sẵn.

“Anh em chạy ra hỏi ngay kết quả trận đánh,” ông nhớ lại.

Chiến thắng của sự phối hợp nhiều lực lượng

Theo ông Hòa, việc bắn rơi B-52 không chỉ là công lao của phi công.

Đó là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều lực lượng.

Các trạm radar mặt đất có nhiệm vụ phát hiện và dẫn đường cho máy bay.

Lực lượng tên lửa phòng không và pháo cao xạ tạo thành mạng lưới phòng thủ dày đặc.

“Đó là trận đánh của cả hệ thống phòng không,” ông nói.

Trong 12 ngày đêm tháng 12/1972, nhiều máy bay B-52 đã bị bắn rơi trên bầu trời miền Bắc.

Chiến thắng đó buộc Mỹ phải dừng chiến dịch ném bom và mở đường cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Ký ức của một phi công sau chiến tranh

Sau chiến tranh, ông Hòa tiếp tục phục vụ trong quân đội thêm nhiều năm trước khi nghỉ hưu.

Giờ đây, khi nhớ lại những trận đánh trên bầu trời năm 1972, ông vẫn cảm thấy tự hào.

“Chúng tôi khi ấy còn rất trẻ,” ông nói.

Nhưng ai cũng hiểu rằng nhiệm vụ của mình là bảo vệ bầu trời Tổ quốc.

Đối với ông, trận đánh với B-52 là khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong cuộc đời phi công.

“Chỉ vài phút trên bầu trời,” ông nói chậm rãi,
“nhưng đó là trận đánh của cả đời lính.”

Những câu chuyện của những phi công MiG-21 như ông Hòa đã trở thành một phần của lịch sử không quân Việt Nam – nơi những chiếc máy bay nhỏ bé đã đối đầu với những pháo đài bay khổng lồ trên bầu trời.