Người phi công MiG-21 bắn B-52: “Khoảnh khắc nhìn thấy mục tiêu trên màn hình radar”

Trong lịch sử không quân Việt Nam, những trận đánh giữa máy bay tiêm kích MiG-21 và pháo đài bay B-52 của Mỹ trong tháng 12/1972 luôn được nhắc đến như những khoảnh khắc đặc biệt. Với Đại tá, phi công Nguyễn Văn Hòa (tên nhân vật đã thay đổi), người từng trực tiếp tham gia các trận đánh trên bầu trời miền Bắc, ký ức về lần đối đầu với B-52 vẫn còn sống động như mới diễn ra ngày hôm qua.

Những năm đầu thập niên 1970, ông Hòa là một phi công trẻ thuộc lực lượng tiêm kích của Quân chủng Phòng không – Không quân. Sau nhiều năm huấn luyện và bay chiến đấu, ông được biên chế lái máy bay MiG-21 – loại tiêm kích hiện đại của không quân Việt Nam thời điểm đó.

Theo lời ông Hòa, nhiệm vụ của các phi công MiG-21 trong chiến tranh không chỉ là đánh chặn máy bay tiêm kích của đối phương mà còn tìm cách tấn công các máy bay ném bom chiến lược.

“B-52 là mục tiêu rất khó đánh,” ông nhớ lại.
“Chúng bay cao, được bảo vệ bởi nhiều lớp tiêm kích và hệ thống gây nhiễu điện tử.”

Cuối năm 1972, khi Mỹ mở chiến dịch ném bom chiến lược vào Hà Nội và nhiều địa phương miền Bắc, các phi công MiG-21 được đặt trong tình trạng trực chiến cao nhất.

Các sân bay quân sự luôn sẵn sàng cho việc cất cánh bất cứ lúc nào.

“Chúng tôi ngủ ngay cạnh máy bay,” ông kể.
“Chỉ cần có lệnh là phải cất cánh ngay lập tức.”

Đêm 27/12/1972 là một trong những đêm mà ông Hòa không bao giờ quên.

Khi còi báo động vang lên, ông nhanh chóng chạy ra máy bay. Trong vài phút, chiếc MiG-21 đã rời khỏi đường băng và lao lên bầu trời đêm.

“Trên bầu trời lúc đó rất nhiều nhiễu điện tử,” ông nhớ lại.
“Radar bị ảnh hưởng nên việc xác định mục tiêu rất khó.”

Theo ông Hòa, phi công phải dựa vào chỉ dẫn từ hệ thống radar mặt đất để tiếp cận đội hình máy bay B-52.

Trong buồng lái chật hẹp, ông tập trung theo dõi màn hình radar và các thiết bị điều khiển.

Sau một thời gian bay trong đêm tối, tín hiệu mục tiêu cuối cùng cũng xuất hiện.

“Trên màn hình radar hiện lên một điểm sáng,” ông kể.
“Chúng tôi biết đó có thể là B-52.”

Khi tiếp cận gần hơn, ông Hòa điều chỉnh hướng bay để đưa máy bay vào vị trí thuận lợi.

Theo ông, việc tấn công B-52 phải diễn ra rất nhanh. Khoảng thời gian để khóa mục tiêu và phóng tên lửa chỉ kéo dài vài giây.

“Khi hệ thống báo khóa mục tiêu, tôi lập tức phóng tên lửa,” ông nhớ lại.

Sau khi tên lửa rời khỏi máy bay, ông nhanh chóng điều khiển MiG-21 rời khỏi khu vực để tránh sự phản kích của đối phương.

Chỉ vài giây sau, một ánh lửa lớn xuất hiện trên bầu trời.

“Chúng tôi nhìn thấy một khối lửa bùng lên phía xa,” ông nói.

Đối với phi công, đó là khoảnh khắc khó quên.

Những trận đánh như vậy thường diễn ra trong thời gian rất ngắn nhưng đầy căng thẳng.

“Chỉ vài phút trên bầu trời nhưng cảm giác như rất lâu,” ông chia sẻ.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông Hòa quay trở về sân bay.

Khi chiếc MiG-21 hạ cánh xuống đường băng, các đồng đội đã chờ sẵn.

“Anh em chạy ra bắt tay và hỏi ngay kết quả trận đánh,” ông nhớ lại.

Những chiến công của lực lượng phòng không và không quân trong 12 ngày đêm tháng 12/1972 đã góp phần tạo nên chiến thắng lịch sử.

Nhiều máy bay B-52 bị bắn rơi, buộc Mỹ phải dừng chiến dịch ném bom.

Theo ông Hòa, thành công đó không chỉ nhờ vào kỹ năng của phi công mà còn là sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều lực lượng.

“Từ radar mặt đất, tên lửa phòng không đến không quân tiêm kích – tất cả đều cùng tham gia bảo vệ bầu trời,” ông nói.

Sau chiến tranh, ông Hòa tiếp tục phục vụ trong quân đội thêm nhiều năm trước khi nghỉ hưu.

Giờ đây, mỗi khi nhắc lại những trận đánh trên bầu trời năm 1972, ông vẫn cảm thấy tự hào.

“Chúng tôi khi ấy còn rất trẻ,” ông nói.
“Nhưng ai cũng hiểu rằng mình đang bảo vệ bầu trời của đất nước.”

Những ký ức của ông không chỉ là câu chuyện về một phi công mà còn là một phần lịch sử của không quân Việt Nam – nơi những chiếc MiG-21 nhỏ bé đã đối đầu với những pháo đài bay khổng lồ trên bầu trời.