Người phi công Nguyễn Hồng Mỹ và những gáo nước lạnh trên bầu trời năm 1972

Nguyễn Hồng Mỹ sinh năm 1946 tại Nghệ An. Khi đang học năm thứ nhất Đại học Kinh tế vào năm 1965, ông đăng ký dự tuyển phi công mà không mấy tin mình sẽ trúng tuyển, vì khi ấy thân hình ông khá nhỏ gầy. Ông đã được chọn trong số thanh niên ưu tú miền Bắc đi đào tạo lái máy bay tại Liên Xô.

Đầu năm 1972, trong một chuyến xuất kích, khi nhiên liệu gần cạn, ông vẫn quyết định bám theo tốp máy bay địch và phóng tên lửa hạ gục một chiếc F-101 trên bầu trời Nghệ An. Đó là chiếc máy bay Mỹ đầu tiên bị bắn rơi trong năm 1972, và chiến công ấy được xem là một đòn giáng mạnh vào thái độ kiêu ngạo của không quân Hoa Kỳ. Trong ngày ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm và động viên đơn vị, còn ông được gắn Huy hiệu Bác Hồ.

Chiến sự ngày càng leo thang. Ngày 16-4-1972, trong một trận không chiến với đông đảo máy bay địch, ông né được nhiều quả tên lửa được bắn tới, nhưng đến quả thứ sáu thì máy bay bị trúng đòn và bốc cháy ở địa phận Hòa Bình. Ông bị thương nặng, gãy nhiều xương và phải điều trị kéo dài.

Với khát vọng được bay trở lại, ông đã nhiều lần đề nghị được trở về đơn vị chiến đấu. Tuy nhiên, sau các lần phẫu thuật và điều trị, đôi tay không thể đáp ứng yêu cầu bay, và ông buộc phải chuyển sang công tác khác, mang theo nỗi nhớ bầu trời da diết.

Trong một cuộc gặp lịch sử vào năm 2008, ông đã gặp lại Daniel Edwards Cherry, phi công Mỹ từng đối đầu với ông trong trận không chiến năm 1972. Từ những người từng là đối thủ, hai cựu chiến binh trở thành bạn bè, cùng nhìn lại quá khứ để khép lại những tháng năm chiến tranh và hướng tới tình hữu nghị.

Câu chuyện của Nguyễn Hồng Mỹ cho thấy lòng quả cảm, ý chí vượt lên thương tật và tình yêu tổ quốc được gìn giữ suốt đời. Với thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương ấy nhắc nhở về trách nhiệm học tập, rèn luyện bản lĩnh và sống có lý tưởng, dù ở bất cứ vị trí nào.