NGƯỜI PHÓ TRUNG ĐỘI TRƯỞNG VÀ CHUYẾN XE HUYỀN THOẠI TẠI NẶM CẮN
Câu chuyện kể về liệt sĩ Bùi Văn Các — người con của mảnh đất Ninh Bình. Trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, anh đã cùng đơn vị Quân khu 1 hành quân sang nước bạn Lào để bảo vệ mạch máu giao thông. Truyện khắc họa sự hy sinh anh dũng của người Phó Trung đội trưởng khi quên mình cứu xe dưới làn đạn quân thù năm 1969 qua lời kể của người đồng đội Bế Văn Bé.
CHƯƠNG 1: TỪ CỐ ĐÔ ĐẾN CHIẾN TRƯỜNG BIÊN GIỚI
Trong những năm tháng sục sôi của thập niên 60, chàng thanh niên Bùi Văn Các rời quê hương Ninh Bình – nơi có những dãy núi đá vôi kỳ vĩ – để lên đường tòng quân theo tiếng gọi của Tổ quốc. Với bản lĩnh kiên cường, anh được biên chế vào hàng ngũ Quân khu 1 và nhanh chóng trưởng thành, giữ chức Phó Trung đội trưởng.
Tại đây, anh gắn bó mật thiết với Bế Văn Bé (sinh năm 1940, quê ở xã Hùng Sơn, Tràng Định, Lạng Sơn). Anh Bé nhập ngũ năm 1961, giữ quân hàm Chuẩn úy và là Trung đội trưởng trực tiếp của Các. Dù người từ vùng đất Cố đô, người từ xứ Lạng mù sương, nhưng sự thấu hiểu giữa người chỉ huy và cấp phó đã gắn kết họ thành một khối thống nhất. Họ đã cùng nhau trải qua biết bao đợt huấn luyện, cùng chia nhau những điếu thuốc lào, những bát lương khô trên đường hành quân vạn dặm.
CHƯƠNG 2: MẠCH MÁU GIAO THÔNG TRÊN ĐẤT LÀO
Năm 1968 - 1969, cuộc chiến bước vào giai đoạn cam go. Đơn vị của Các và Bé nhận lệnh hành quân sang nước bạn Lào. Nhiệm vụ của trung đội là bảo vệ các đoàn xe vận tải chở vũ khí, lương thực chi viện cho tiền tuyến. Đây là nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy bởi không quân địch luôn rình rập, bắn phá điên cuồng vào các cung đường độc đạo.
Tại khu vực biên giới Lào, những đoạn đường đèo dốc quanh co trở thành túi hứng bom đạn. Bùi Văn Các, với tư cách Phó Trung đội trưởng, luôn là người sát cánh cùng anh em chiến sĩ, không quản ngại đêm tối hay mưa rừng để chỉ huy việc ngụy trang và bảo vệ xe. Anh luôn tâm niệm: "Hàng hóa, xe cộ là mồ hôi nước mắt của đồng bào miền Bắc, là hy vọng của miền Nam, mình phải giữ bằng mọi giá".
CHƯƠNG 3: TRẬN CHIẾN DƯỚI LÀN ĐẠN VÀ SỰ HY SINH QUẢ CẢM
Ngày định mệnh năm 1969, đoàn xe của đơn vị đang vượt qua một trọng điểm thì bị địch phát hiện. Tiếng máy bay gầm rú xé toạc bầu trời rừng đại ngàn, ngay sau đó là những loạt đạn bắn phá dữ dội trút xuống đội hình. Một chiếc xe trong đoàn trúng đạn, bốc cháy dữ dội ngay giữa đường, nguy cơ làm tắc nghẽn toàn bộ mạch máu giao thông và khiến các xe khác trở thành mục tiêu lộ thiên.
Giữa lúc lửa khói mịt mù và đạn lạc bay như vãi trấu, Bùi Văn Các không một chút do dự. Anh lao mình vào hiểm nguy, bất chấp ngọn lửa đang bùng lên để cứu xe và giải tỏa đường cho đồng đội. Khi đang nỗ lực điều phối và cứu lấy tài sản của nhà nước, một viên đạn nghiệt ngã của kẻ thù đã bắn trúng đầu anh.
Phó Trung đội trưởng Bùi Văn Các đã ngã xuống ngay bên cạnh bánh xe mà anh vừa bảo vệ. Anh hy sinh khi tuổi đời đang độ sung sức nhất, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho Trung đội trưởng Bế Văn Bé và toàn đơn vị.
CHƯƠNG 4: NẰM LẠI GIỮA ĐẠI NGÀN NẶM CẮN
Sau trận đánh, đồng đội đã nén đau thương đưa anh về nơi an nghỉ tại Nghĩa trang Nặm Cắn, Lào. Anh nằm lại đó, vĩnh viễn hóa thân vào núi rừng của nước bạn, trở thành biểu tượng cho tinh thần quốc tế cao cả và sự hy sinh quên mình vì nhiệm vụ.
Chiến tranh khép lại, ông Bế Văn Bé trở về quê hương Hùng Sơn, Tràng Định, Lạng Sơn. Dù thời gian đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, hình ảnh người cấp phó quả cảm Bùi Văn Các vẫn luôn hiện hữu trong những giấc mơ của ông. Ông vẫn nhớ như in đôi mắt kiên định của Các trước lúc xông vào cứu xe.
Ở tuổi 86, ông Bé mong muốn qua những dòng hồi ức này, thân nhân của liệt sĩ Bùi Văn Các tại Ninh Bình có thể tìm thấy thông tin về anh. Dù anh nằm lại nơi đất bạn, nhưng công lao của anh vẫn mãi là niềm tự hào của quê hương và những người đồng đội Quân khu 1 năm ấy.
Thông tin người cung cấp:
Tên người cung cấp: Bế Văn Bé (Năm sinh: 1940)
Số điện thoại: 01626 983 671
Địa chỉ: Xã Hùng Sơn - huyện Tràng Định - tỉnh Lạng Sơn
Chức vụ năm xưa: Chuẩn úy - Trung đội trưởng Quân khu 1 (Nhập ngũ 1961)



