Người phụ nữ dành cả cuộc đời cho những liều vắc xin Việt Nam

Có những người dành cả cuộc đời để xây dựng những công trình có thể nhìn thấy bằng mắt. Có những người lại lặng lẽ làm việc trong phòng thí nghiệm, bên những chiếc kính hiển vi, những ống nghiệm và những cuốn sổ ghi chép đầy kín chữ. Công việc của họ ít khi xuất hiện giữa những tiếng reo hò, nhưng kết quả của nó có thể đi theo hàng triệu con người, bảo vệ họ khỏi bệnh tật và góp phần thay đổi cả một lĩnh vực khoa học.

Cuộc đời của Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Huỳnh Thị Phương Liên, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, là một hành trình như thế. Hơn nửa thế kỷ gắn bó với y học dự phòng, nghiên cứu vi sinh và sản xuất vắc xin, bà đã đi qua chiến tranh, đói nghèo, bệnh tật, thiếu thốn về trang thiết bị và cả những hoài nghi về khả năng của khoa học Việt Nam. Nhưng chính từ những điều kiện tưởng chừng không thể ấy, người nữ bác sĩ nhỏ bé đã cùng đồng nghiệp làm nên những thành tựu có ý nghĩa lớn đối với nền y học nước nhà.

Câu chuyện về Huỳnh Thị Phương Liên không chỉ là câu chuyện của một nhà khoa học thành công. Đó còn là câu chuyện về lòng yêu nước được thể hiện bằng lao động, về tinh thần dám nghĩ, dám làm và về một cuộc đời luôn tin rằng tri thức, nếu được theo đuổi đến cùng, có thể trở thành sức mạnh bảo vệ con người.

Sinh ra tại mảnh đất Quảng Nam giàu truyền thống cách mạng, Huỳnh Thị Phương Liên lớn lên trong những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh. Khi còn trẻ, bà tập kết ra miền Bắc, được học tập và đào tạo trong môi trường mới. Con đường đến với ngành y của cô gái trẻ khi ấy cũng bắt đầu từ một khát vọng giản dị: được học, được cống hiến và làm một điều gì đó có ích cho đất nước.

Những năm học tại Trường Đại học Y Hà Nội mở ra trước mắt Huỳnh Thị Phương Liên một thế giới của khoa học và y học. Nhưng khi đang còn là một sinh viên, cô gái trẻ đã không muốn chỉ ngồi trong giảng đường, nghe tin tức về chiến trường và chờ ngày đất nước cần đến mình. Năm 1963, khi mới là sinh viên năm thứ ba, bà đã viết đơn tình nguyện vào chiến trường.

Tuy nhiên, phải đến cuối năm 1965, cơ hội ấy mới thực sự đến.

Nhiệm vụ được giao cho Huỳnh Thị Phương Liên không giống với hình dung thông thường về một người bác sĩ nơi chiến trường. Bà được phân công vào Khu V để nghiên cứu và tổ chức sản xuất các loại vắc xin phòng bệnh tả, thương hàn và đậu mùa. Đó là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong điều kiện chiến tranh, khi dịch bệnh có thể cướp đi sinh mạng của rất nhiều người và trở thành một mối đe dọa không kém gì bom đạn.

Tháng 2 năm 1966, nữ bác sĩ trẻ bắt đầu cuộc hành quân vượt Trường Sơn.

Hành trang của bà khi ấy vô cùng giản dị. Ngoài quần áo, lương thực, sách vở và những vật dụng cần thiết, thứ quý giá nhất mà bà mang theo là các chủng giống phục vụ cho nhiệm vụ nghiên cứu và sản xuất vắc xin.

Con đường vào chiến trường không hề dễ dàng.

Đó là những tháng ngày vượt núi, băng rừng, đối mặt với đói rét, bệnh tật và hiểm nguy. Nhưng với Huỳnh Thị Phương Liên, khó khăn lớn nhất có lẽ vẫn còn ở phía trước. Khi đến nơi nhận nhiệm vụ, bà phải đối diện với một thực tế vô cùng khắc nghiệt: làm sao có thể nghiên cứu và sản xuất vắc xin giữa núi rừng, trong điều kiện thiếu thốn đủ bề?

Phòng thí nghiệm của bà khi ấy không phải là một tòa nhà hiện đại với những thiết bị tối tân. Đó chỉ là những lán nhỏ giữa rừng, được dựng lên từ những vật liệu sẵn có. Những dụng cụ khoa học phải được nâng niu như tài sản quý giá. Có những thiết bị phải vận hành trong điều kiện hết sức thô sơ. Điện không có như ở những phòng thí nghiệm hiện đại. Mọi thứ đều phải tìm cách khắc phục bằng sự sáng tạo và ý chí.

Nhưng khoa học không chờ đợi điều kiện hoàn hảo.

Nếu chỉ chờ đủ thiết bị, đủ kinh phí và đủ thuận lợi mới bắt đầu nghiên cứu, có lẽ sẽ không bao giờ có những liều vắc xin được sản xuất giữa chiến trường.

Huỳnh Thị Phương Liên và các cộng sự bắt đầu công việc bằng tất cả những gì mình có.

Ban ngày là nghiên cứu, chuẩn bị nguyên liệu và tổ chức sản xuất. Đêm xuống, công việc vẫn tiếp tục dưới ánh đèn dầu. Những người cộng sự của bà có người xuất thân là thanh niên ở địa phương, trình độ học vấn còn hạn chế. Bà vừa làm việc, vừa trực tiếp hướng dẫn, đào tạo từng thao tác, từng quy trình.

Trong một phòng thí nghiệm giữa rừng, một người bác sĩ được đào tạo bài bản đã truyền lại kiến thức của mình cho những con người bình dị.

Và rồi, từng người một trưởng thành.

Từng công đoạn một được hoàn thiện.

Từng loại vắc xin được sản xuất.

Từ những điều kiện vô cùng thiếu thốn, vắc xin phòng bệnh tả, thương hàn và đậu mùa đã được tạo ra, đóng thành từng liều và đưa đến với đồng bào, chiến sĩ ở những vùng cần thiết.

Đó không chỉ là một thành tựu khoa học.

Đó là biểu tượng của khả năng vượt lên hoàn cảnh.

Trong những năm tháng chiến tranh, Huỳnh Thị Phương Liên cũng phải đối mặt với bệnh tật. Sốt rét rừng, thiếu ăn, những trận bom và điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt đã bào mòn sức khỏe của người nữ bác sĩ. Sau nhiều năm ở chiến trường, cơ thể bà gầy yếu đến mức sức khỏe suy kiệt.

Đầu năm 1972, bà được đưa ra miền Bắc điều trị.

Nhưng đối với một người đã dành cả tuổi trẻ cho công việc, việc trở về không có nghĩa là dừng lại.

Sau khi sức khỏe dần hồi phục, Huỳnh Thị Phương Liên tiếp tục trở lại với con đường nghiên cứu khoa học. Bà được cử đi học tập chuyên môn tại Cộng hòa Dân chủ Đức, tiếp tục đào sâu kiến thức về vi sinh và virus học.

Đây là một bước ngoặt quan trọng.

Những năm tháng ở chiến trường đã cho bà kinh nghiệm về việc đưa khoa học vào thực tiễn trong những điều kiện khó khăn nhất. Còn quá trình học tập và nghiên cứu ở nước ngoài giúp bà tiếp cận với những tri thức, phương pháp và công nghệ mới.

Sau khi trở về nước, Huỳnh Thị Phương Liên tiếp tục công tác tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương. Bà được giao phụ trách lĩnh vực virus học và cùng các đồng nghiệp bước vào một hành trình nghiên cứu mới.

Đó là cuộc chiến chống lại bệnh viêm não Nhật Bản.

Thời điểm ấy, viêm não Nhật Bản là một căn bệnh đáng lo ngại, đặc biệt đối với trẻ em. Những hậu quả mà căn bệnh gây ra không chỉ dừng lại ở thời gian điều trị. Nhiều trường hợp để lại những ảnh hưởng lâu dài, tạo thành gánh nặng cho người bệnh, gia đình và xã hội.

Huỳnh Thị Phương Liên hiểu rằng muốn kiểm soát căn bệnh này, điều quan trọng nhất không chỉ là điều trị.

Phải phòng bệnh.

Và một trong những giải pháp quan trọng nhất chính là vắc xin.

Nhưng làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin vào thời điểm ấy là một thử thách rất lớn đối với Việt Nam.

Năm 1989, Huỳnh Thị Phương Liên được lựa chọn cùng một đồng nghiệp sang Nhật Bản để tiếp nhận công nghệ sản xuất vắc xin viêm não Nhật Bản. Thời gian học tập và tiếp nhận công nghệ không dài, nhưng những gì bà học được đã mở ra một hướng đi mới.

Trở về Việt Nam, công việc thực sự mới bắt đầu.

Tiếp nhận công nghệ là một chuyện.

Làm chủ công nghệ lại là một chuyện khác.

Muốn biến những kiến thức học được thành sản phẩm thực tế, bà và các cộng sự phải tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện từng công đoạn trong điều kiện của Việt Nam.

Đó là một quá trình dài của sự kiên nhẫn.

Những người làm nghiên cứu hiểu rằng thành công không phải lúc nào cũng đến ngay từ lần thử đầu tiên. Một quy trình có thể phải điều chỉnh nhiều lần. Một kết quả có thể buộc người nghiên cứu phải quay lại từ đầu. Có những ngày làm việc hàng giờ nhưng kết quả chỉ là một con số nhỏ trong cuốn sổ thí nghiệm.

Nhưng những con số ấy, khi được tích lũy qua thời gian, có thể trở thành nền tảng cho một thành tựu lớn.

Huỳnh Thị Phương Liên và đồng nghiệp kiên trì đi tiếp.

Rồi những kết quả đầu tiên xuất hiện.

Các lô vắc xin được nghiên cứu, đánh giá và kiểm nghiệm.

Từng bước, chất lượng được hoàn thiện.

Và cuối cùng, vắc xin viêm não Nhật Bản thế hệ đầu tiên do Việt Nam sản xuất đã trở thành hiện thực.

Đó là một dấu mốc quan trọng.

Một đất nước từng phải đối mặt với vô vàn khó khăn đã có thể tự nghiên cứu và sản xuất một loại vắc xin có ý nghĩa đặc biệt đối với sức khỏe cộng đồng.

Năm 1997, vắc xin viêm não Nhật Bản của Việt Nam chính thức được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng.

Từ đây, thành quả của những năm tháng nghiên cứu không còn chỉ nằm trong phòng thí nghiệm.

Nó đi đến với cộng đồng.

Đi đến với những đứa trẻ.

Đi đến với những vùng quê.

Đi đến với những gia đình mà trước đó nỗi lo về bệnh viêm não từng là một ám ảnh.

Một thành tựu khoa học chỉ thực sự có ý nghĩa lớn nhất khi nó bước ra khỏi phòng nghiên cứu và trở thành một phần của cuộc sống.

Đối với Huỳnh Thị Phương Liên, đây là một trong những phần thưởng lớn nhất của người làm khoa học.

Không phải là được nhắc đến.

Không phải là những lời ca ngợi.

Mà là nhìn thấy kết quả nghiên cứu của mình góp phần bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng.

Thành công của vắc xin viêm não Nhật Bản thế hệ đầu tiên cũng đánh dấu một bước tiến quan trọng của ngành sản xuất vắc xin Việt Nam. Đây là loại vắc xin đầu tiên do Việt Nam sản xuất được xuất khẩu ra nước ngoài.

Đó là niềm tự hào không chỉ của riêng một nhà khoa học.

Đó là niềm tự hào của cả một tập thể.

Và hơn thế nữa, đó là minh chứng rằng các nhà khoa học Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp nhận, làm chủ và phát triển những công nghệ phức tạp.

Nhưng điều đặc biệt ở Huỳnh Thị Phương Liên là bà không bao giờ xem một thành công là điểm kết thúc.

Khoa học luôn vận động.

Một công nghệ tiên tiến hôm nay có thể trở thành công nghệ cũ vào ngày mai.

Khi thế giới bắt đầu chuyển sang những thế hệ vắc xin mới với công nghệ hiện đại hơn, người nữ khoa học gia đã bước vào một thử thách mới.

Điều đáng nói là khi ấy, bà không còn là một nhà khoa học trẻ.

Ở độ tuổi mà nhiều người đã nghĩ đến việc nghỉ ngơi sau một sự nghiệp dài, Huỳnh Thị Phương Liên lại bắt đầu một hành trình nghiên cứu mới: phát triển vắc xin viêm não Nhật Bản thế hệ thứ hai trên tế bào Vero.

Đó là một quyết định thể hiện rõ tinh thần của một người làm khoa học chân chính.

Không ngủ quên trên thành công.

Không hài lòng với những gì đã có.

Và không cho phép tuổi tác trở thành lý do để dừng lại.

Nhưng nghiên cứu thế hệ vắc xin mới không hề dễ dàng.

Nguồn kinh phí còn hạn chế.

Công nghệ mới phức tạp.

Những tài liệu tham khảo không phải lúc nào cũng có sẵn.

Không thể chỉ sao chép một công thức có sẵn rồi chờ đợi thành công.

Bà và các cộng sự phải tự nghiên cứu, tự thử nghiệm và từng bước tìm ra con đường phù hợp.

Có những lúc công việc tưởng chừng rơi vào bế tắc.

Nhưng người phụ nữ đã từng xây dựng phòng thí nghiệm giữa rừng Trường Sơn hiểu rằng khó khăn không phải là lý do để từ bỏ.

Bà tiếp tục.

Những cuốn sổ ghi chép lại tiếp tục dày lên.

Những cuộc trao đổi chuyên môn vẫn diễn ra.

Những lần thử nghiệm tiếp tục được thực hiện.

Năm tháng trôi qua, kết quả nghiên cứu dần được hoàn thiện.

Và rồi, vắc xin viêm não Nhật Bản thế hệ thứ hai sản xuất trên tế bào Vero đã trở thành một trong những thành tựu tiêu biểu của quá trình nghiên cứu.

Đằng sau thành công ấy là một câu chuyện dài về lòng kiên trì.

Có những người nhìn vào kết quả cuối cùng và chỉ thấy một sản phẩm.

Nhưng người làm khoa học hiểu rằng phía sau sản phẩm ấy là hàng nghìn giờ làm việc.

Là những lần thành công và không thành công.

Là những câu hỏi chưa có lời giải.

Là những ngày phải bắt đầu lại từ đầu.

Và là niềm tin rằng nếu tiếp tục đi, cuối cùng sẽ tìm thấy con đường.

Đó chính là tinh thần đã theo Huỳnh Thị Phương Liên suốt cả cuộc đời.

Từ chiến trường Khu V đến các phòng thí nghiệm hiện đại.

Từ việc sản xuất vắc xin giữa núi rừng đến việc nghiên cứu những công nghệ sinh học tiên tiến.

Con đường có thể thay đổi.

Điều kiện có thể thay đổi.

Nhưng tinh thần lao động và sáng tạo của bà vẫn luôn như vậy.

Trong hơn nửa thế kỷ công tác, Huỳnh Thị Phương Liên đã tham gia và chủ trì nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, có hàng trăm công trình nghiên cứu được công bố. Cùng với tập thể các nhà khoa học và cán bộ tại đơn vị nghiên cứu, sản xuất vắc xin, bà góp phần tạo ra những sản phẩm phục vụ công tác phòng bệnh, từ vắc xin tả, thương hàn, đậu mùa cho đến vắc xin viêm não Nhật Bản.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số, người ta sẽ khó cảm nhận hết giá trị của một cuộc đời khoa học.

Bởi phía sau mỗi công trình là một câu chuyện.

Phía sau mỗi đề tài là một hành trình.

Phía sau mỗi sản phẩm là sự lao động của cả một tập thể.

Và Huỳnh Thị Phương Liên luôn hiểu điều đó.

Trong những câu chuyện về sự nghiệp của bà, hiếm khi thành công được nhắc đến như công lao của một cá nhân. Bà luôn gắn mình với đồng nghiệp, với tập thể và với những thế hệ trẻ đã cùng làm việc trong phòng thí nghiệm.

Đối với một nhà khoa học, đào tạo thế hệ sau cũng là một phần quan trọng của sự nghiệp.

Một công trình có thể kết thúc.

Nhưng tri thức phải được tiếp nối.

Huỳnh Thị Phương Liên không chỉ nghiên cứu và tạo ra những sản phẩm khoa học. Bà còn dành thời gian truyền đạt kinh nghiệm cho những cán bộ trẻ, chuyển giao công nghệ và chia sẻ cả những ghi chép khoa học mà mình tích lũy qua nhiều năm.

Đó là một cách trao lại tương lai.

Một thế hệ nhà khoa học không thể làm tất cả mọi thứ.

Nhưng nếu họ tạo được nền tảng cho thế hệ tiếp theo, những công việc dang dở sẽ được tiếp tục.

Những câu hỏi chưa được trả lời sẽ có người trả lời.

Những công nghệ mới sẽ tiếp tục được nghiên cứu.

Và khoa học sẽ không dừng lại cùng một cá nhân.

Có lẽ vì thế mà trong câu chuyện của Huỳnh Thị Phương Liên, hình ảnh đẹp nhất không chỉ là một nhà khoa học đứng trước những thành tựu của mình.

Đó còn là hình ảnh một người thầy bên cạnh những đồng nghiệp trẻ.

Một người đã trải qua chiến tranh, đã đi qua những ngày tháng gian khó, đã có nhiều thành công nhưng vẫn sẵn sàng chia sẻ những gì mình biết.

Năm 2021, Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Huỳnh Thị Phương Liên được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong lao động sáng tạo và những đóng góp cho sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Danh hiệu ấy là sự ghi nhận xứng đáng cho một hành trình dài.

Nhưng nếu nhìn lại cuộc đời của bà, có thể thấy danh hiệu không phải là mục tiêu mà Huỳnh Thị Phương Liên theo đuổi.

Điều bà theo đuổi là công việc.

Là nghiên cứu.

Là những câu hỏi khoa học.

Là mong muốn tạo ra những sản phẩm có ích cho cộng đồng.

Một người có thể bắt đầu nghiên cứu vì nhiệm vụ.

Nhưng để theo đuổi khoa học hơn nửa thế kỷ, chắc chắn phải có một tình yêu đặc biệt.

Có lẽ vì vậy mà Huỳnh Thị Phương Liên từng cho rằng mình dường như sinh ra để nghiên cứu vắc xin.

Đó không phải là một câu nói để khẳng định thành tích.

Mà giống như lời tâm sự của một người đã tìm thấy ý nghĩa cuộc đời trong công việc của mình.

Nếu nhìn lại toàn bộ hành trình ấy, có thể thấy cuộc đời của Huỳnh Thị Phương Liên được nối liền bởi một sợi dây xuyên suốt: mỗi khi đất nước cần, bà lại tìm cách làm một điều gì đó mới.

Khi chiến trường cần những loại vắc xin để phòng bệnh, bà vào rừng xây dựng phòng thí nghiệm.

Khi đất nước cần làm chủ công nghệ vắc xin viêm não Nhật Bản, bà học tập, nghiên cứu và cùng đồng nghiệp đưa công nghệ về Việt Nam.

Khi công nghệ cũ dần được thay thế, bà tiếp tục nghiên cứu thế hệ vắc xin mới.

Và khi tuổi tác có thể là lý do để nghỉ ngơi, bà vẫn tiếp tục làm việc.

Đó chính là tinh thần của một Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới.

Anh hùng không chỉ là những người tạo ra một chiến công trong một thời điểm.

Có những người trở thành anh hùng bằng cả một đời lao động.

Bằng sự bền bỉ.

Bằng ý chí không đầu hàng trước khó khăn.

Bằng khả năng biến những điều tưởng chừng không thể thành hiện thực.

Và bằng việc đặt thành quả cá nhân trong mục tiêu lớn hơn: lợi ích của cộng đồng và đất nước.

Huỳnh Thị Phương Liên đã làm điều đó theo cách của một nhà khoa học.

Không có những chiến công được đánh dấu bằng tiếng súng.

Không có những công trình khổng lồ hiện diện giữa thành phố.

Công trình của bà đôi khi chỉ là một lọ vắc xin nhỏ bé.

Nhưng chính những lọ vắc xin ấy lại mang theo giá trị vô cùng lớn.

Bởi phía sau mỗi liều vắc xin là cơ hội phòng tránh bệnh tật.

Là sự yên tâm của một gia đình.

Là tương lai của một đứa trẻ.

Là niềm tin vào năng lực của nền khoa học Việt Nam.

Đó là lý do những thành tựu của bà không chỉ thuộc về một phòng thí nghiệm hay một viện nghiên cứu.

Chúng thuộc về cuộc sống.

Ngày nay, khi khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, chúng ta có thể dễ dàng nói về trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, y học hiện đại và những thành tựu mới của thế giới. Nhưng để có được nền tảng cho những bước phát triển ấy, đã có những thế hệ nhà khoa học đi trước bắt đầu công việc trong những điều kiện vô cùng khó khăn.

Họ không có đầy đủ thiết bị.

Không có những phòng thí nghiệm hiện đại.

Không có nguồn lực dồi dào.

Nhưng họ có tri thức.

Có lòng yêu nghề.

Và có niềm tin.

Huỳnh Thị Phương Liên là một trong những con người tiêu biểu của thế hệ ấy.

Từ một nữ sinh viên y khoa viết đơn tình nguyện vào chiến trường, bà đã trở thành một bác sĩ.

Từ một bác sĩ, bà trở thành nhà nghiên cứu vi sinh.

Từ một người nghiên cứu, bà trở thành người góp phần làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin.

Và từ những thành tựu khoa học ấy, bà trở thành biểu tượng của tinh thần lao động sáng tạo, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Nhưng câu chuyện về bà còn để lại một bài học sâu sắc hơn.

Thành tựu lớn không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều kiện lớn.

Đôi khi, nó bắt đầu từ một con người không chấp nhận đầu hàng trước hoàn cảnh.

Một phòng thí nghiệm có thể bắt đầu từ một chiếc lán nhỏ.

Một nghiên cứu lớn có thể bắt đầu từ những trang sổ ghi chép.

Một thế hệ nhà khoa học có thể bắt đầu từ những người thầy kiên trì truyền lại kiến thức cho lớp trẻ.

Và một đất nước có thể tạo ra những thành tựu khoa học lớn khi có những con người dám tin vào khả năng của chính mình.

Hơn nửa thế kỷ lao động và cống hiến, Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Huỳnh Thị Phương Liên đã để lại một hành trình đáng trân trọng cho nền y học Việt Nam. Từ những liều vắc xin được sản xuất giữa chiến trường đến những thành tựu về vắc xin viêm não Nhật Bản, mỗi chặng đường đều mang dấu ấn của sự sáng tạo, kiên trì và trách nhiệm.

Danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới là sự ghi nhận cho những đóng góp ấy, nhưng có lẽ giá trị lớn nhất trong cuộc đời của bà nằm ở điều giản dị hơn rất nhiều: những thành quả nghiên cứu đã góp phần bảo vệ sức khỏe cho biết bao thế hệ người dân.

Một nhà khoa học có thể không trực tiếp biết tên từng người được hưởng lợi từ công trình của mình.

Nhưng chính vì thế, giá trị của khoa học lại càng lớn lao.

Những đứa trẻ được bảo vệ khỏi bệnh tật có thể sẽ không bao giờ biết tên người đã dành nhiều năm nghiên cứu loại vắc xin dành cho mình.

Nhưng điều đó không làm cho sự cống hiến trở nên nhỏ bé.

Ngược lại, đó chính là vẻ đẹp của những người làm khoa học.

Họ có thể lặng lẽ làm việc phía sau.

Không cần được mọi người biết đến.

Không cần mỗi thành quả đều được tung hô.

Chỉ cần công việc của mình có ích.

Chỉ cần những điều nghiên cứu hôm nay có thể mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho ngày mai.

Cuộc đời của Huỳnh Thị Phương Liên chính là một câu chuyện như thế.

Một cuộc đời đi qua chiến tranh nhưng không dừng lại ở ký ức chiến tranh.

Một cuộc đời bước vào khoa học và không ngừng đổi mới.

Một cuộc đời trải qua những năm tháng gian khó nhưng vẫn giữ niềm tin vào tri thức.

Và hơn hết, đó là cuộc đời của một người phụ nữ đã dành cả tuổi trẻ, tài năng và tâm huyết để theo đuổi một mục tiêu: biến khoa học thành sức mạnh bảo vệ con người.

Từ những cánh rừng Khu V năm nào đến những phòng nghiên cứu hiện đại của ngành vắc xin Việt Nam, hành trình ấy kéo dài hơn nửa thế kỷ. Trên hành trình ấy có những thành công, có những gian nan, có những thử thách tưởng chừng không thể vượt qua. Nhưng người nữ bác sĩ năm nào vẫn giữ cho mình một tinh thần không thay đổi: còn sức khỏe, còn khả năng cống hiến thì còn tiếp tục làm việc.

Và chính từ sự bền bỉ ấy, Huỳnh Thị Phương Liên đã viết nên câu chuyện đẹp về một Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới – một nhà khoa học không tìm kiếm vinh quang cho riêng mình, mà tìm kiếm những lời giải cho các vấn đề của cộng đồng; một người thầy thuốc đã biến những năm tháng lao động thầm lặng thành những thành tựu có ý nghĩa lâu dài đối với nền y học nước nhà.

Cuộc đời bà nhắc chúng ta rằng, phía sau mỗi bước tiến của đất nước luôn có những con người lặng lẽ làm việc. Họ không cần đứng trên bục vinh quang để chứng minh giá trị của mình. Bởi giá trị ấy đã được viết trong những thành quả mà họ để lại.

Với Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Huỳnh Thị Phương Liên, những thành quả ấy là những công trình nghiên cứu, những thế hệ học trò, những công nghệ được làm chủ và đặc biệt là những liều vắc xin mang dấu ấn trí tuệ Việt Nam.

Nhỏ bé về hình thức, nhưng mang trong mình một ý nghĩa lớn lao.

Bởi đôi khi, một liều vắc xin không chỉ là kết quả của khoa học.

Đó còn là kết tinh của tri thức, lòng yêu nước, sự hy sinh và cả một cuộc đời không ngừng lao động, sáng tạo.

Và đó cũng chính là dấu ấn đẹp nhất mà Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Huỳnh Thị Phương Liên đã để lại cho nền y học và cho những thế hệ mai sau.