NGƯỜI PHỤ NỮ ĐẦU TIÊN ĐƯỢC PHONG TẶNG DANH HIỆU ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

ANH HÙNG NGUYỄN THỊ CHIÊN: NGƯỜI PHỤ NỮ ĐẦU TIÊN ĐƯỢC PHONG TẶNG DANH HIỆU ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

Sinh năm 1930 tại Kiến Xương, Thái Bình, Anh hùng Nguyễn Thị Chiên lớn lên trong một gia đình nghèo, sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ và phải đi ở cho địa chủ từ nhỏ. Sau Cách mạng Tháng Tám, cuộc đời người thiếu nữ ấy bước sang một hướng khác khi được cán bộ cách mạng giác ngộ, tham gia công tác phụ nữ rồi vào đội du kích địa phương.

Năm 1946, nữ du kích Nguyễn Thị Chiên làm nhiệm vụ giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích thôn. Một năm sau, bà được giao làm tiểu đội trưởng nữ du kích, rồi tiếp tục trở thành trung đội phó. Không chỉ cầm súng bảo vệ xóm làng, người nữ cán bộ còn vận động chị em cày ruộng, khai hoang, tự túc lương thực và gây dựng lại cơ sở cách mạng giữa những đợt càn quét liên tiếp.

Có thời điểm, cơ sở bị phá vỡ, nhiều cán bộ phải rút khỏi địa bàn, nhưng người nữ du kích vẫn kiên trì bám dân, bám làng.

Tháng 4/1950, trong một lần dẫn đường đưa Bí thư Chi bộ trở về hoạt động, Nguyễn Thị Chiên phát hiện mình rơi vào ổ phục kích. Bà chủ động ra hiệu để người cán bộ chạy thoát, còn bản thân bị bắt.

Hơn ba tháng bị giam giữ và nhiều lần bị đưa ra đe dọa, nữ chiến sĩ Nguyễn Thị Chiên vẫn không khai báo. Khi đối phương không thu được thông tin cần thiết và buộc phải thả, người nữ du kích trở về trong tình trạng sức khỏe chưa hồi phục hoàn toàn. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn điều trị, bà lại tiếp tục hoạt động.

Chính quãng thời gian sau đó đã làm nên tên tuổi đặc biệt của Trung đội trưởng Nguyễn Thị Chiên.

Năm 1951, đội nữ du kích do bà chỉ huy liên tục tổ chức phá đường, chống càn, bảo vệ cơ sở và phối hợp với bộ đội đánh địch. Tháng 10, trong một trận phục kích trên đường 39, người nữ trung đội trưởng cùng bộ đội truy kích, trực tiếp bắt nhiều đối phương và thu vũ khí.

Đến tháng 12/1951, trong một trận chống càn, nữ du kích Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội bất ngờ tiếp cận một toán quân đối phương, bắt sống nhiều người, trong đó có một sĩ quan Pháp. Từ những chiến công ấy, bà được biết đến với tên gọi “người phụ nữ tay không bắt giặc”.

Nhưng điều khiến Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao người nữ du kích Thái Bình không chỉ là số trận đánh hay số vũ khí thu được. Đó còn là cách bà đối xử với nhân dân, đồng đội và cả những người đã trở thành tù binh.

Trong một trường hợp, Nguyễn Thị Chiên bắt được người từng gây ra cái chết của anh trai mình. Thay vì để tình cảm riêng chi phối, bà giải thích chính sách khoan hồng rồi thả người này. Chính cách ứng xử ấy sau đó góp phần vận động thêm nhiều binh lính phía đối phương ra hàng.

Trên chiến trường, bà cũng luôn tìm cách đưa thương binh trở về. Tháng 1/1952, trong trận phối hợp đánh bốt An Bồi, sau khi cùng đồng đội tiến vào vị trí đối phương, người nữ trung đội trưởng còn tham gia đưa 6 thương binh ra ngoài an toàn.

Từ một cô gái từng phải đi ở, Nguyễn Thị Chiên đã trở thành người tổ chức cả một lực lượng nữ du kích, vừa chiến đấu, vừa xây dựng cơ sở, vận động nhân dân và chăm lo cho đồng đội.

Tháng 5/1952, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, nữ du kích Nguyễn Thị Chiên được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và được Người tặng một khẩu súng ngắn. Ngày 19/5 cùng năm, khi mới 22 tuổi, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Điều đặc biệt trong câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Thị Chiên không chỉ nằm ở hình ảnh một người phụ nữ trẻ có thể trực tiếp chiến đấu và bắt đối phương.

Từ những tháng ngày bị giam giữ mà không khai báo, trở về lại tiếp tục bám làng; từ việc gây dựng lại những cơ sở từng bị phá vỡ đến cách đối xử khoan hồng với người từng gây mất mát cho gia đình mình, bà cho thấy một bản lĩnh khác của người chiến sĩ: dũng cảm trong chiến đấu nhưng vẫn giữ kỷ luật, tình đồng đội và trách nhiệm với nhân dân.

Đó cũng là lý do ở tuổi 22, Anh hùng Nguyễn Thị Chiên không chỉ được nhớ đến với tên gọi “người phụ nữ tay không bắt giặc”, mà còn trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của lực lượng nữ du kích trong kháng chiến chống thực dân Pháp.