Người phụ nữ được phong tặng Anh hùng LLVTND khi mới ngoài 20 tuổi

Dù năm nay đã 75 tuổi, nhưng nữ Anh hùng LLVTND Kpă Ó vẫn còn minh mẫn. Hàng ngày, ngoài dọn dẹp nhà cửa, bà còn lên rẫy làm các việc nhẹ.

Khi được hỏi về những năm tháng gian khổ, tham gia cách mạng, bà vội nhấp ly trà rồi đưa ánh mắt nhìn về xa xăm, bà nhớ lại: Vào năm 1962, làng Bạc, xã Ia Phìn (cũ) nơi bà sinh sống bị giặc càn quét, điên cuồng nổ súng vào dân làng vô tội. Vụ thảm sát đó đã khiến 162 người thương vong.

Nữ Anh hùng Kpă Ó với ánh mắt xa xăm, bồi hồi nhớ lại những kỷ niệm thời tham gia du kích.

“Trước mắt tôi lúc đó là cảnh tượng đầy tang thương. Bà con dân làng bị sát hại. Bà ngoại và em gái đang được mẹ địu trước ngực bị giết hại. Mẹ và anh trai tôi bị thương nặng, tôi may mắn sống sót nhờ đi sau lưng mẹ. Một thời gian sau, mẹ cũng qua đời.

Chính nỗi đau mất người thân, mất bà con làng bản và cảnh tượng nhà cửa trong làng bị bọn giặc tàn phá, đốt cháy, tôi quyết tâm đứng lên chiến đấu để góp phần bảo vệ bình yên cho buôn làng”, nữ Anh hùng Kpă Ó hồi tưởng.

Khi vừa tròn 16 tuổi, Kpă Ó đã tình nguyện xin gia nhập đội du kích xã E5 (nay là xã Chư Prông). Từ đây, nhiệm vụ chính của nữ Anh hùng là trinh sát, vận chuyển vũ khí, đạn dược, nhưng có những lúc lại được giao đi phục kích, gài mìn, phá ấp chiến lược của địch.

Mỗi khi nhắc đến nỗi đau mất người thân, mất bà con làng bản và cảnh tượng nhà cửa trong làng bị bọn giặc tàn phá, đốt cháy lại khiến bà suy tư.

Đây là những nhiệm vụ đòi hỏi sự gan dạ, kiên cường và đầy mưu trí. Có dịp, trong lúc đi trinh sát ngoài đường, bà bị bọn giặc giữ lại tra hỏi, vậy nhưng với sự cẩn trọng và ngụy trang khéo léo, bà đã qua được vòng vây của địch.

“Chúng hỏi mình nhiều lắm. Từ việc chung cho đến việc riêng, từ giọng nhẹ nhàng đến cáu gắt, phủ đầu. Bất ngờ, chúng hỏi mình có phải là bà “Bình” không? Khi thấy mình vẫn bình thản trả lời “Ơ! mình có biết gì đâu. Mình là mình, mình không phải bà Bình, mình chỉ là người dân trong làng đi làm rẫy...”, nên chúng cho đi.

Theo lời bà Kpă Ó thì thời điểm đó, người phụ nữ tên Bình hoạt động cách mạng rất năng nổ, khiến bọn giặc luôn tìm mọi cách để tiêu diệt. Vậy nhưng, trước mọi cuộc truy lùng, bà Bình đều nhanh trí thoát được.

Nữ Anh hùng Kpă Ó vui vẻ ngắm nhìn những bức ảnh được chụp với Anh hùng, các cựu chiến binh.

Ngoài nhiệm vụ chính là giao liên, trinh sát, nữ Anh hùng Kpă Ó cùng đồng đội còn thường xuyên đi gài mìn giữa đường vào buổi tối để sáng hôm sau, khi xe tăng của địch chở quân đi qua thì "giẫm" phải.

“Muốn gài được mìn, chúng tôi phải theo dõi, nắm bắt quy luật di chuyển của địch liên tục. Khi đã xác định được vị trí thuận lợi, buổi tối hôm đó, cả tổ gấp rút đào hố, mặc cho muỗi đốt, mưa rơi khi thế mọi người vẫn hừng hực. Gài mìn xong thì dùng phân bò, đất cũ, lá cây lấp lên để ngụy trang lại như cũ. Sáng hôm sau, xe tăng chở quân địch đi đến chỗ được gài mìn sẵn liền bị nổ tung”.

Ngoài việc gài mìn diệt xe tăng, nữ Anh hùng còn bắn rơi máy bay địch. Theo bà, trực thăng của địch bay thấp để rà quét quân mình, cũng như ném bom. Thấy vậy, bà đã dùng súng bắn liên hồi khiến chiếc trực thăng của địch bị rơi.

“Quan điểm của mình thời đó rất rõ ràng, mình sống sót thì tốt nhưng chết cũng được, nhưng cố gắng hoàn thành thật tốt nhiệm vụ được cấp trên giao. Cái chết của mình nó phải thật ý nghĩa, góp phần vào công cuộc cách mạng vẻ vang của dân tộc” nữ Anh hùng nói.

Nữ Anh hùng LLVTND Kpă Ó trong một lần được vinh dự ra thăm Lăng bác. (Ảnh chụp lại từ ảnh gốc).

Do có nhiều thành tích đánh giặc nên năm 1973, Kpă Ó được cử đi dự Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua khu vực miền Trung-Tây Nguyên. Tại Đại hội, bà đã gặp Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân Kpă Klơng-người dân tộc Jrai cùng quê hương Chư Prông.

Sau khi đất nước thống nhất, bà trở về quê cùng bà con dựng lại nhà cửa, khai hoang đất đai để xây dựng lại cuộc sống buôn, làng từ đống đổ nát.

Ngày 6/11/1978, nữ Anh hùng Kpă Ó vinh dự được Nhà nước tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân".

Khi được phong tặng danh hiệu, bà cho biết: “Mình vui cũng có nhưng nỗi buồn lại nhiều hơn. Vui vì những đóng góp của mình được ghi nhận. Nhưng buồn vì mình được sống để nhận danh hiệu, còn đồng đội, bà con mất, hy sinh quá nhiều”.

Tác giả cùng nữ Anh hùng Kpă Ó người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân khi mới ngoài 20 tuổi.

Những năm nay, Đảng, Nhà nước thực hiện các chính sách như xây dựng nhà tình nghĩa, hỗ trợ sinh kế, chăm sóc sức khỏe, tặng quà cho thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ được triển khai ngày càng thiết thực, chu đáo. Gia đình bà cũng được tỉnh Gia Lai xây dựng cho một ngôi nhà khang trang.

Đến nay, người chồng của bà đã qua đời vì bạo bệnh, 5 người con của bà đã khôn lớn, lập gia đình gần hết. Hiện bà còn trồng 200 cây cà phê, thi thoảng những lúc rảnh rỗi, bà lại đạp xe lên thăm vườn.

Được biết, Anh hùng Kpă Ó tham gia du kích năm 1966, thuộc xã Ia Phìn (cũ) nay là xã Chư Prông, làm Tiểu đội trưởng du kích và đến năm 1973 đi học, năm 1974 được ra Bắc học văn hóa, khi giải phóng miền Nam 1975 thì trở về quê nhà.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Anh hùng Kpă Ó đã có nhiều thành tích xuất sắc, như gài mìn diệt xe tăng địch, bắn máy bay trực thăng, nhất là vận động dân làng đấu tranh phá ấp giành dân, đưa nhân dân trở về buôn làng cũ của mình.