NGƯỜI PHỤ NỮ GẮN LIỀN VỚI KHOẢNH KHẮC KHAI SINH NỀN ĐỘC LẬP VIỆT NAM
Giáo sư Lê Thi, tên thật là Phạm Thị Hường, sinh năm 1926 tại tỉnh Bắc Ninh, là một trong những nữ trí thức tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX. Không chỉ được biết đến với những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực triết học, khoa học xã hội và nghiên cứu về phụ nữ, bà còn được nhắc nhớ như một trong những nhân chứng lịch sử đặc biệt của ngày Quốc khánh 2/9/1945 – thời khắc khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, trước hàng chục vạn đồng bào, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam mới. Trong khoảnh khắc thiêng liêng ấy, nữ thanh niên Lê Thi cùng bà Đàm Thị Loan được giao nhiệm vụ kéo lá cờ Tổ quốc lên lễ đài, góp phần tạo nên một hình ảnh đã trở thành biểu tượng bất diệt trong lịch sử dân tộc.
Sinh ra trong bối cảnh đất nước còn chịu ách đô hộ, Lê Thi sớm tiếp xúc với phong trào yêu nước. Khi còn là nữ sinh Trường Đồng Khánh (Huế), bà đã tham gia các hoạt động cách mạng, hòa mình vào phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, giáo dục và nghiên cứu khoa học.
Trong lĩnh vực khoa học xã hội, Giáo sư Lê Thi là một trong những nhà nghiên cứu có nhiều đóng góp quan trọng cho nền triết học Việt Nam hiện đại. Bà là một trong những nữ giáo sư triết học đầu tiên của nước ta, đồng thời là người có nhiều công trình nghiên cứu đặt nền móng cho lĩnh vực nghiên cứu phụ nữ, gia đình và bình đẳng giới ở Việt Nam. Những tư tưởng và công trình của bà đã góp phần nâng cao nhận thức xã hội về vai trò, vị trí của phụ nữ trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước.
Suốt cuộc đời mình, Giáo sư Lê Thi luôn kết hợp giữa lý tưởng cách mạng, tinh thần học thuật và trách nhiệm xã hội. Từ người thiếu nữ vinh dự tham gia kéo lá cờ Tổ quốc trong ngày Độc lập đầu tiên, bà đã trở thành một nhà khoa học tận tâm, một trí thức lớn dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu.
Ngày 28/8/2020, Giáo sư Lê Thi qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 95 tuổi. Cuộc đời bà là hành trình dài của một người phụ nữ Việt Nam giàu lòng yêu nước, có trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ.
Hình ảnh người nữ thanh niên Lê Thi trong khoảnh khắc kéo lá cờ đỏ sao vàng trên Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 sẽ mãi được ghi nhớ như một biểu tượng đẹp của niềm tự hào dân tộc, của khát vọng độc lập và của những đóng góp thầm lặng nhưng cao quý của các thế hệ phụ nữ Việt Nam.
Tuấn Kiệt (tổng hợp)
