NGƯỜI PHỤ NỮ GÁNH GẠO CHO BỘ ĐỘI Ở SƠN LƯƠNG
Bà Nguyễn Thị Sâm, sinh năm 1951, quê ở xã cũ Sơn Lương, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái (nay thuộc xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai), là một trong những người phụ nữ vùng cao từng tham gia dân công hỏa tuyến phục vụ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Những năm tháng tuổi trẻ của bà gắn liền với những chuyến gùi gạo, tải đạn vượt núi băng rừng để tiếp tế cho bộ đội.
Sinh ra trong gia đình nghèo đông con, từ nhỏ bà Sâm đã quen với cuộc sống vất vả nơi miền núi. Hằng ngày bà theo mẹ lên nương trồng lúa, hái chè, kiếm củi và chăm em nhỏ. Dù cực nhọc nhưng bà luôn là người chăm chỉ, khỏe mạnh và được bà con trong bản quý mến.
Năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, địa phương phát động phong trào thanh niên tham gia dân công phục vụ chiến trường. Dù lúc ấy mới ngoài hai mươi tuổi và gia đình còn nhiều khó khăn, bà vẫn xung phong tham gia đội dân công hỏa tuyến của xã.
Nhiệm vụ của bà và các chị em trong đội là vận chuyển gạo, muối, thuốc men và nhiều vật dụng cần thiết cho các đơn vị bộ đội đang hành quân qua khu vực miền núi. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng vô cùng gian khổ. Mỗi chuyến đi kéo dài nhiều ngày, mọi người phải gùi hàng nặng trên lưng, băng rừng vượt suối trong mọi điều kiện thời tiết.
Bà kể rằng thời ấy đường rừng rất khó đi. Mùa mưa đất trơn như đổ mỡ, nhiều đoạn phải bám vào rễ cây mới leo lên được. Có hôm đi từ sáng sớm đến tối mịt mới tới điểm tập kết, vai ai cũng đỏ rát vì dây gùi siết chặt.
Kỷ niệm khiến bà nhớ nhất là một chuyến vận chuyển gạo vào mùa đông năm 1972. Hôm ấy trời rét đậm, mưa phùn kéo dài nhiều ngày khiến đường núi lầy lội. Đội dân công của bà phải đưa hơn chục bao gạo tới điểm nghỉ chân của bộ đội trước sáng hôm sau.
Khi đi qua một con suối lớn, nước bất ngờ dâng cao do mưa đầu nguồn. Một chị trong đội bị trượt chân suýt bị dòng nước cuốn trôi cả người lẫn gùi hàng. Không chút do dự, bà Sâm cùng mấy người khác lập tức lao xuống kéo đồng đội lên bờ.
Sau khi kiểm tra lại số gạo, thấy có vài bao bị ướt, cả đội đã ngồi hong gạo bên bếp lửa suốt đêm để kịp giao cho bộ đội vào sáng hôm sau. Dù ai cũng mệt rã rời nhưng không một người than vãn.
Bà nói rằng điều khiến mình xúc động nhất là khi nhìn những chiến sĩ trẻ nhận từng bát cơm nóng sau nhiều ngày hành quân giữa rừng sâu. Chính những khoảnh khắc ấy khiến bà cảm thấy mọi khó khăn đều xứng đáng.
Những năm tháng tham gia dân công hỏa tuyến đã để lại trong bà rất nhiều kỷ niệm về tình đồng chí, đồng bào. Các chị em trong đội luôn yêu thương, giúp đỡ nhau như người thân trong gia đình. Có người bị sốt rét vẫn cố gắng đi tiếp vì sợ chậm nhiệm vụ.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà trở về quê hương Sơn Lương cũ và tiếp tục cuộc sống lao động bình dị. Bà cùng chồng làm ruộng, trồng quế, nuôi con trưởng thành. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng bà luôn giữ tinh thần lạc quan và chăm chỉ lao động.
Không chỉ làm kinh tế gia đình, bà còn tích cực tham gia công tác phụ nữ tại địa phương, vận động chị em đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế và cho con em đến trường đầy đủ.
Với những đóng góp trong thời kỳ kháng chiến, bà Nguyễn Thị Sâm được trao tặng Kỷ niệm chương Dân công hỏa tuyến cùng nhiều giấy khen của địa phương.
Hiện nay, dù tuổi đã ngoài bảy mươi, bà vẫn thường xuyên kể cho con cháu nghe về những năm tháng thanh xuân gùi gạo vượt núi phục vụ bộ đội. Mỗi lần nhắc lại quãng thời gian ấy, ánh mắt bà vẫn ánh lên niềm tự hào.
Bà luôn dặn con cháu rằng:
“Ngày trước cha ông phải đổi bằng mồ hôi và máu để có hòa bình. Hôm nay các con phải biết quý trọng cuộc sống và cố gắng học tập.”
Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Sâm là hình ảnh đẹp về những người phụ nữ vùng cao Sơn Lương – những con người bình dị đã âm thầm góp sức cho đất nước bằng đôi vai gùi nặng giữa những năm tháng chiến tranh gian khó.



