NGƯỜI PHỤ NỮ GIỮA VÒNG VÂY CỦA KẺ THÙ
Trong những câu chuyện về thời hoa lửa ở vùng đất Cai Lậy, có những người phụ nữ không trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong phong trào cách mạng. Họ hoạt động giữa sự kiểm soát gắt gao của địch, luôn phải đối mặt với nguy hiểm, nhưng vẫn kiên định với nhiệm vụ được giao. Thái Thị Kim Hồng, người con quê Long Khánh, Cai Lậy, là một trong những người phụ nữ như thế.
Bà còn được nhiều người gọi thân mật là cô Năm Kim Hồng. Theo tư liệu được báo Đồng Tháp đăng tải, bà quê xã Long Khánh, huyện Cai Lậy và từng giữ cương vị Hội trưởng Hội Phụ nữ tỉnh Mỹ Tho, nay là tỉnh Tiền Giang.
Trong những năm chiến tranh, hoạt động của cán bộ cách mạng ở vùng địch kiểm soát luôn phải hết sức bí mật. Một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả người hoạt động và cơ sở nuôi giấu bị bắt. Cô Năm Kim Hồng cũng từng rơi vào hoàn cảnh như vậy. Khi bị địch theo dõi, tổ chức phải tìm cách đưa bà đến một nơi an toàn để tiếp tục hoạt động.
Một trong những nơi bà được bố trí ở lại là nhà má Lê Thị Khéo. Để che mắt địch, cô Năm Kim Hồng không xuất hiện với tư cách một cán bộ cách mạng mà được tổ chức sắp xếp giả làm học trò học may. Một người phụ nữ đang hoạt động cách mạng phải hóa thân thành một cô học trò bình thường. Cuộc sống bên ngoài tưởng như yên ả, nhưng phía sau đó là sự căng thẳng thường trực.
Má Lê Thị Khéo khi ấy cũng là một cơ sở cách mạng quan trọng. Gia đình má vừa làm ăn, vừa tìm cách che chở, tiếp tế cho lực lượng cách mạng. Chồng má làm nghề chích thuốc dạo để kiếm sống và che mắt địch, đồng thời góp phần tiếp tế thuốc men. Sau đó, má còn tham gia mua thuốc Tây từ Sài Gòn đưa về phục vụ cách mạng. Có những chuyến đi, má cùng em gái bơi xuồng, phía trên chở trấu, bên dưới bí mật giấu thuốc Tây rồi men theo sông Cổ Cò về Đồng Tháp. Mỗi chuyến đi kéo dài đến hai ngày.
Trong hoàn cảnh ấy, sự có mặt của cô Năm Kim Hồng tại nhà má Khéo càng cho thấy sự nguy hiểm của công tác bảo vệ cán bộ. Không chỉ người hoạt động phải giữ bí mật, mà cả gia đình che chở cũng phải chấp nhận hiểm nguy.
Câu chuyện ấy cho thấy một nét rất đặc biệt của cuộc kháng chiến ở miền Nam: chiến trường không chỉ nằm ở những nơi có tiếng súng. Có những trận chiến diễn ra trong căn nhà nhỏ, trên những con sông, trong những chuyến xuồng âm thầm giữa đêm tối. Có những người chiến đấu bằng súng đạn, nhưng cũng có những người chiến đấu bằng sự gan dạ, kín đáo và lòng trung thành với cách mạng.
Đối với cô Năm Kim Hồng, việc quê hương Long Khánh ngày nay có Trường THCS Thái Thị Kim Hồng là một dấu ấn đặc biệt. Ngôi trường mang tên bà hiện nay là một địa chỉ giáo dục quen thuộc của địa phương. Tên bà cũng được ghi nhận trong hệ thống tên đường của Cai Lậy với tuyến đường Thái Thị Kim Hồng.
Một con đường, một ngôi trường có thể là những điều rất bình thường trong cuộc sống hôm nay. Nhưng phía sau cái tên ấy là ký ức về một người phụ nữ từng sống giữa những năm tháng đầy hiểm nguy.
Thế hệ trẻ hôm nay lớn lên trong hòa bình có thể khó hình dung được cảm giác phải che giấu thân phận, phải thay đổi tên gọi, phải sống như một người bình thường trong khi phía sau mỗi bước đi đều có thể là sự truy bắt của kẻ thù. Chính vì vậy, những câu chuyện như của cô Năm Kim Hồng càng cần được kể lại.
Không phải để khơi lại đau thương, mà để hiểu giá trị của hòa bình.
Và mỗi khi học sinh bước qua cổng Trường THCS Thái Thị Kim Hồng, cái tên ấy lại có thêm một lần được nhắc đến. Đó cũng là cách một thế hệ trao lại cho thế hệ sau ký ức về những người phụ nữ đã góp phần làm nên lịch sử quê hương Cai Lậy bằng sự kiên cường, âm thầm và lòng trung thành với Tổ quốc.
