Người phụ nữ mang tên Út Tịch
Câu chuyện kể về cuộc đời và tinh thần chiến đấu kiên cường của nữ Anh hùng Nguyễn Thị Út, thường được gọi là Út Tịch, quê ở Tam Ngãi, Cầu Kè, Trà Vinh. Từ một người phụ nữ nghèo từng phải chịu cảnh đi ở đợ, chị đã trở thành một chiến sĩ cách mạng gan dạ, đồng thời là người mẹ chăm lo cho các con giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt. Dù phải chăm sóc gia đình và các con nhỏ, chị Út vẫn tích cực tham gia hoạt động cách mạng, làm giao liên, trinh sát, vận động quần chúng và cùng đồng đội lập nhiều chiến công. Hình ảnh “người mẹ cầm súng” của chị đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự kiên cường của phụ nữ Nam Bộ trong thời hoa lửa.
Những năm tháng chiến tranh ở miền Nam là khoảng thời gian đầy gian khổ và thử thách. Trong hoàn cảnh ấy, tại vùng đất Tam Ngãi, Cầu Kè, Trà Vinh, có một người phụ nữ nhỏ bé nhưng mang trong mình ý chí vô cùng mạnh mẽ – đó là Nguyễn Thị Út, hay còn gọi là Út Tịch.
Tuổi thơ của chị gắn với cuộc sống nghèo khó. Chị từng phải đi ở đợ cho địa chủ. Chính những tháng ngày cơ cực ấy đã hun đúc trong chị tinh thần phản kháng và khát vọng được sống một cuộc đời tự do. Khi được tiếp xúc với cách mạng, chị dần giác ngộ và quyết tâm tham gia kháng chiến.
Trong những năm kháng chiến, chị Út đảm nhận nhiều công việc như giao liên, trinh sát, vận động binh lính và hỗ trợ lực lượng cách mạng. Chị luôn thể hiện sự nhanh trí, gan dạ và quyết đoán. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, trong thời gian hoạt động, chị cùng đội du kích Tam Ngãi tham gia nhiều trận đánh và góp phần làm thất bại nhiều cuộc càn quét của đối phương.
Điều đặc biệt ở chị Út là dù có gia đình và nhiều con nhỏ, chị vẫn không rời bỏ nhiệm vụ. Hình ảnh một người mẹ vừa chăm con, vừa tham gia kháng chiến đã trở thành hình tượng tiêu biểu của người phụ nữ Nam Bộ trong chiến tranh.
Chị từng nói một câu thể hiện quyết tâm mạnh mẽ:
“Còn cái lai quần cũng đánh!”
Câu nói ấy được nhắc lại như biểu tượng cho ý chí không khuất phục, quyết tâm bảo vệ quê hương của chị Út và của những người phụ nữ miền Nam trong thời chiến.
Năm 1965, những thành tích của Nguyễn Thị Út được ghi nhận khi chị được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và được trao tặng huân chương vì những đóng góp trong kháng chiến.
Cuộc đời của chị Út sau này được nhà văn Nguyễn Thi xây dựng thành hình tượng trung tâm trong tác phẩm Người mẹ cầm súng. Qua đó, hình ảnh người mẹ miền Nam vừa giàu tình yêu thương, vừa kiên cường trước chiến tranh được lưu giữ trong văn học và trong ký ức của nhiều thế hệ.
