NGƯỜI PHỤ NỮ TAY KHÔNG BẮT GIẶC ANH HÙNG NGUYỄN THỊ CHIÊN
Trong lịch sử vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam, có một người phụ nữ đã làm nên điều phi thường: tay không bắt sống sĩ quan Pháp ngay giữa chiến trường. Đó là nữ anh hùng Nguyễn Thị Chiên – người phụ nữ đầu tiên của quân đội ta được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân . Ở tuổi 22, giữa khói lửa chiến tranh Đông Dương, bà đã viết nên một huyền thoại về lòng dũng cảm và ý chí kiên trung.
Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại xóm Trại Đồng, xã Tân Tiến, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên) . Gia đình bà nghèo đến nỗi, nạn đói năm 1945 đã lần lượt cướp đi 4 người anh chị của bà . Hết mồ côi cha rồi đến mẹ, ngay từ nhỏ, bà đã phải đi ở cho địa chủ, làm đủ mọi việc: mót lúa, bế con cho nhà giàu chỉ để kiếm qua ngày.
Cách mạng Tháng Tám thành công, bà thoát khỏi cuộc đời đi ở. Được cán bộ cách mạng giáo dục, dìu dắt, Nguyễn Thị Chiên dần dần hiểu biết và tích cực tham gia hoạt động .
Năm 1946, khi mới 16 tuổi, bà bắt đầu làm giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích thôn. Năm 1947, được cử làm tiểu đội trưởng nữ du kích. Năm 1948, làm trung đội phó. Năm 1948, bà vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam khi mới 18 tuổi .
Ở cương vị nào, bà cũng tích cực làm tốt mọi việc, được chị em rất tín nhiệm. Trong hoàn cảnh thiếu thốn của những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, bà đã vận động chị em cày ruộng, vỡ hoang cấy lúa, tự túc lương thực và mua sắm trang bị .
Nguyễn Thị Chiên cùng đội nữ du kích của mình hoạt động lúc ẩn lúc hiện, khi phá đường, khi quấy rối, phá tề, gây hoang mang cho địch. Đội du kích nữ của bà đã tổ chức hơn 40 trận đánh, quấy rối nổi tiếng, diệt và bắt sống nhiều tên địch .
Chiến công lừng lẫy nhất đến vào tháng 10 năm 1951, trong trận phối hợp với Đại đội 44, Tiểu đoàn 680, Đại đoàn 320 trên đường 39. Khi nổ súng, địch chạy tán loạn, Nguyễn Thị Chiên đã dũng cảm cùng bộ đội truy kích. Riêng bà đã bắn bị thương 1 tên, bắt sống 6 tên địch và thu 4 khẩu súng .
Đặc biệt, trong một trận đánh khác, Nguyễn Thị Chiên đã tay không bắt sống một tên quan hai (Trung úy) người Pháp, cùng đại đội tiêu công xóa sổ tiểu đoàn thiện xạ lính Âu Phi. Từ đó, cái tên “Người phụ nữ tay không bắt giặc” được gắn liền với tên tuổi của bà .
Tháng 12 năm 1951, khi quân Pháp lùng sục vào làng, lợi dụng lúc địch chủ quan, bà chỉ huy trung đội bất ngờ xông ra bắt sống 4 tên địch, trong đó có 1 tên quan hai (Trung úy) chỉ huy .
Tháng 4 năm 1950, địch càn phá, khủng bố ác liệt. Một đêm, Nguyễn Thị Chiên đang dẫn đường đưa đồng chí bí thư chi bộ về hoạt động thì bị giặc phục kích. Bà đã ra hiệu để đồng chí cán bộ chạy thoát, còn mình thì bị địch bắt .
Địch dùng mọi thủ đoạn dụ dỗ, tra tấn dã man suốt 3 tháng rưỡi. Chúng đánh đập, bỏ đói, thậm chí đưa bà ra bắn dọa nhiều lần . Thế nhưng, Nguyễn Thị Chiên vẫn kiên quyết không khai một lời, không tiết lộ bất kỳ bí mật nào về cơ sở cách mạng.
Sau ba tháng rưỡi, chúng không khai thác được tài liệu gì, buộc phải thả bà. Vừa thoát khỏi tay địch, dù người đầy vết thương, chân đau không đi được, bà vẫn tiếp tục hoạt động ngay . Bác Hồ sau này đã viết về bà: “Mấy lần bị giặc bắt và tra tấn chết đi sống lại nhưng không hề lộ bí mật; mỗi lần thoát khỏi tay địch, hoạt động càng thêm hăng” .
Không chỉ chiến đấu dũng cảm, Nguyễn Thị Chiên còn là một cán bộ vận động quần chúng tài ba. Tháng 7 năm 1951, bọn giặc điên cuồng đánh phá cơ sở cách mạng, lùng bắt cán bộ, đảng viên, đàn áp nhân dân. Tình thế vô cùng gay go, nhưng được cấp ủy chỉ đạo trực tiếp, bà đã tích cực tuyên truyền, vận động, giúp đỡ nhân dân, xây dựng lại được cơ sở ở 5 thôn, làm chỗ đứng chân cho cách mạng .
Trong vụ thuế nông nghiệp, bà đã thức 30 đêm liền, tuyên truyền giải thích từng nhà, từng người. Nhiều người lạc hậu, thấy bà thành khẩn, đều cảm động và trở nên hăng hái .
Khi bắt được tên đồn trưởng – kẻ đã giết người anh của bà – thay vì trả thù, bà đã giải thích chính sách khoan hồng của Chính phủ rồi thả nó. Chính vì vậy, tên này đã gọi nhiều ngụy binh khác ra hàng .
Trong đợt thi đua từ ngày 19 tháng 5 đến ngày 19 tháng 12 năm 1951, đơn vị du kích của bà đã thắng 10 trận, tự tay bà thu được 15 súng và bắt sống 12 địch, trong đó có 1 quan chức Pháp .
Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ Thi đua toàn quốc lần thứ nhất tổ chức tại Việt Bắc, Nguyễn Thị Chiên vinh dự là nữ du kích duy nhất được chọn đi báo cáo điển hình . Bà được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân .
Bà là người phụ nữ đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam được phong tặng danh hiệu cao quý này . Khi ấy, bà mới 22 tuổi.
Tại Đại hội, bà được gặp Bác Hồ, được Bác tặng thưởng khẩu súng ngắn của Người. Đặc biệt, dưới bút danh C.B., Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài “Nguyễn Thị Chiên” đăng trên báo Nhân Dân, ca ngợi tấm gương gan dạ, dũng cảm và thành tích trong chiến đấu của bà .
Sau Đại hội, bà được cử tham gia đoàn đại biểu Việt Nam đi dự Đại hội Hòa bình châu Á – Thái Bình Dương tại Bắc Kinh (Trung Quốc) và Đại hội Hòa bình Thế giới tại Áo
Sau kháng chiến chống Pháp, bà Nguyễn Thị Chiên công tác tại Tổng cục Chính trị, Quân khu Thủ đô . Năm 1984, bà được phong quân hàm Trung tá .
Bà qua đời vào lúc 8 giờ 20 phút sáng ngày 1 tháng 6 năm 2016 tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Long Biên, Hà Nội), thọ 87 tuổi .
Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (19/5/1952)
Huân chương Quân công hạng Ba
Huân chương Chiến công hạng Nhất
2 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
Được bầu là Chiến sĩ Thi đua toàn quốc (1952)
Được Bác Hồ tặng súng ngắn và viết bài ca ngợi trên báo Nhân Dân
Câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Thị Chiên là bài học sâu sắc về:
Lòng dũng cảm phi thường: Ở tuổi 22, bà đã dám đối mặt với kẻ thù, tay không bắt sống sĩ quan Pháp giữa chiến trường. Hình ảnh người phụ nữ nhỏ bé nhưng chí lớn đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Tinh thần bất khuất, trung thành với cách mạng: Bị địch bắt, tra tấn dã man suốt 3 tháng rưỡi, bị đưa ra bắn dọa 3 lần, nhưng bà vẫn không khai nửa lời. Đó là tấm gương sáng về lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc.
Bám dân, bám làng – Dựa vào dân để chiến đấu: Không chỉ giỏi đánh giặc, bà còn là cán bộ vận động quần chúng tài ba. Nhờ bám sát dân, xây dựng cơ sở ở 5 thôn, bà cùng đồng đội đã tạo nên sức mạnh to lớn.
Tấm lòng nhân ái, khoan dung: Dù kẻ địch đã giết chết anh trai mình, khi bắt được tên đồn trưởng, bà vẫn thả nó theo chính sách khoan hồng của Chính phủ. Lòng khoan dung ấy đã cảm hóa và khiến nhiều ngụy binh ra hàng.
Lý tưởng sống cao đẹp: Từ cô bé mồ côi, đi ở cho địa chủ, bà đã vươn lên trở thành nữ anh hùng đầu tiên của quân đội. Cuộc đời bà là minh chứng cho sức mạnh của ý chí và lý tưởng.
“Nữ anh hùng du kích Nguyễn Thị Chiên, mấy lần bị giặc bắt và tra tấn chết đi sống lại nhưng không hề lộ bí mật; mỗi lần thoát khỏi tay địch, hoạt động càng thêm hăng.”
Chủ tịch Hồ Chí Minh, báo Nhân Dân, 1952
