NGƯỜI PHỤ NỮ " ƯỚT ÁO, RÁO ĐƯỜNG"- HOÀNG THỊ MIÊN

Anh hùng Lao động Hoàng Thị Miên (1942–2020) là một người phụ nữ tiêu biểu của quê hương xã Quang Long, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng, gắn với hình ảnh đầy xúc động “ướt áo, ráo đường” – một cách nói mộc mạc nhưng chứa đựng sự khâm phục đối với những con người đã không quản ngại gian khổ để làm nên những công trình phục vụ quê hương. Trong ký ức của những người từng sống và làm việc cùng thời, hình ảnh người phụ nữ Cao Bằng ấy gắn liền với tinh thần chịu khó, bền bỉ và quyết tâm hoàn thành công việc dù điều kiện có khó khăn đến đâu.

Sinh ra năm 1942 tại vùng đất miền núi Cao Bằng, Hoàng Thị Miên lớn lên trong hoàn cảnh cuộc sống còn nhiều thiếu thốn. Những con đường miền núi khi ấy quanh co, hiểm trở, việc đi lại và vận chuyển hàng hóa vô cùng khó khăn. Đối với người dân vùng cao, một con đường được mở thêm không chỉ giúp việc đi lại thuận tiện hơn mà còn mở ra cơ hội giao lưu, trao đổi hàng hóa, tiếp cận trường học, cơ sở y tế và từng bước thay đổi cuộc sống của cả bản làng.

Trong hoàn cảnh ấy, Hoàng Thị Miên đã thể hiện phẩm chất đáng quý của một người phụ nữ miền núi: chịu thương, chịu khó, không ngại gian nan. Công việc mà bà gắn bó đòi hỏi sức khỏe, sự kiên trì và tinh thần trách nhiệm cao. Những ngày trời mưa, đường đất trở nên lầy lội, việc lao động càng vất vả. Nhưng thay vì chùn bước trước thời tiết và điều kiện khắc nghiệt, bà vẫn tiếp tục công việc của mình. Chính từ những hình ảnh ấy mà câu nói “ướt áo, ráo đường” trở thành cách gọi đầy ý nghĩa khi nhắc đến bà.

“Ướt áo” là hình ảnh của người lao động phải dầm mình trong mưa nắng, mồ hôi và gian khổ; còn “ráo đường” lại thể hiện kết quả của sự cố gắng: con đường được hoàn thành, trở nên thuận lợi hơn cho người dân. Hai hình ảnh tưởng như đối lập nhưng lại bổ sung cho nhau, thể hiện rõ tinh thần lấy sự vất vả của bản thân để đổi lấy lợi ích chung của cộng đồng. Hoàng Thị Miên không ngại áo mình ướt nếu sau đó con đường quê hương được thông suốt, người dân có thể đi lại dễ dàng hơn.

Công việc ấy không phải ngày một ngày hai mà đòi hỏi sự bền bỉ trong thời gian dài. Có những lúc điều kiện thời tiết không thuận lợi, vật liệu và phương tiện còn thiếu thốn, người lao động phải dựa nhiều vào sức người. Trong hoàn cảnh đó, tinh thần của người đứng đầu, người lao động gương mẫu có ý nghĩa rất lớn. Hoàng Thị Miên không chỉ làm việc bằng sức lực của mình mà còn góp phần khích lệ những người xung quanh cùng cố gắng. Bà trở thành hình ảnh để mọi người noi theo bởi nói đi đôi với làm, luôn đi đầu trong những công việc khó khăn.

Điều đáng quý ở Hoàng Thị Miên là bà không coi những khó khăn ấy là lý do để từ bỏ. Trái lại, càng khó khăn, bà càng thể hiện ý chí quyết tâm. Người phụ nữ miền núi ấy hiểu rằng những công việc mình đang làm tuy có thể nặng nhọc nhưng lại mang lại lợi ích lâu dài cho quê hương. Một con đường hoàn thành sẽ giúp người dân đi lại thuận tiện hơn; trẻ em đến trường dễ dàng hơn; hàng hóa có thể được vận chuyển; các bản làng có thêm điều kiện giao lưu với bên ngoài.

Đó chính là ý nghĩa lớn lao trong những đóng góp của Anh hùng Lao động Hoàng Thị Miên: từ những công việc tưởng như bình dị, bà đã góp phần tạo nên những thay đổi thiết thực cho cuộc sống của cộng đồng. Chiến công của bà không nằm trên chiến trường mà nằm trong lao động, trong những ngày tháng bền bỉ vượt qua mưa nắng và khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

Hình ảnh “ướt áo, ráo đường” vì thế không chỉ là một câu nói để ca ngợi sự chăm chỉ. Nó còn trở thành biểu tượng cho tinh thần lao động của một thế hệ người dân miền núi. Đó là thế hệ hiểu rằng muốn quê hương phát triển thì phải bắt đầu từ những việc thiết thực nhất. Những con đường được mở, những công trình được xây dựng và những vùng đất được khai phá đều có dấu mồ hôi của người lao động.

Từ một người phụ nữ bình dị của xã Quang Long, Hoàng Thị Miên đã trở thành Anh hùng Lao động, một danh hiệu ghi nhận những đóng góp nổi bật của bà trong lao động và xây dựng quê hương. Nhưng có lẽ điều khiến người dân nhớ đến bà không chỉ là danh hiệu, mà còn là hình ảnh rất đời thường: một người phụ nữ sẵn sàng lăn xả vào công việc, không ngại mưa nắng, luôn đặt kết quả chung lên trên sự thuận tiện của bản thân.

Nhìn lại cuộc đời Hoàng Thị Miên, chúng ta càng hiểu rằng anh hùng không chỉ có trên chiến trường. Trong thời bình, những người dám nhận việc khó, làm việc tận tụy và cống hiến hết mình cho cộng đồng cũng xứng đáng được trân trọng. Hoàng Thị Miên đã biến những ngày tháng lao động vất vả thành những đóng góp có ý nghĩa, để lại dấu ấn trong quá trình đổi thay của quê hương Cao Bằng.

Năm 2020, Anh hùng Lao động Hoàng Thị Miên qua đời, khép lại một cuộc đời gắn bó với quê hương và lao động. Nhưng hình ảnh người phụ nữ “ướt áo, ráo đường” vẫn mang một giá trị đặc biệt. Đó là hình ảnh của sự hy sinh thầm lặng, của ý chí vượt khó và tinh thần sống vì cộng đồng.

Câu chuyện về Hoàng Thị Miên cho chúng ta hiểu rằng một con đường có thể được làm nên từ đất đá, nhưng phía sau con đường ấy là mồ hôi, nghị lực và lòng tận tụy của những con người bình dị. “Ướt áo, ráo đường” không chỉ kể về một người phụ nữ Cao Bằng mà còn là biểu tượng đẹp về tinh thần lao động Việt Nam: không ngại gian khổ, không sợ khó khăn và luôn cố gắng biến những điều tưởng như nhỏ bé thành những giá trị lớn lao cho quê hương.