Người phụ nữ viết nên bản anh hùng ca từ quê hương Đồng khởi

Nguyễn Thị Định sinh ngày 15/3/1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre trong một gia đình đông con, cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng giàu truyền thống yêu nước. Chứng kiến cảnh nhân dân lầm than dưới ách thống trị của thực dân, cô gái trẻ sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, tham gia phong trào đấu tranh từ năm 1936 và được kết nạp vào Đảng hai năm sau đó.

Bước chân vào con đường cách mạng cũng là lúc bà chấp nhận đánh đổi hạnh phúc riêng. Gia đình nhỏ vừa mới hình thành thì chiến tranh đã chia cắt. Người chồng bị thực dân Pháp bắt giam và hy sinh tại Côn Đảo, còn chính bà cùng đứa con thơ cũng phải chịu cảnh tù đày. Những tháng ngày trong lao ngục không thể khuất phục ý chí của người nữ chiến sĩ. Trái lại, chính mất mát ấy càng hun đúc quyết tâm tiếp tục con đường mà bà và người chồng đã lựa chọn.

Ra tù năm 1943, Nguyễn Thị Định nhanh chóng nối lại liên lạc với tổ chức Đảng và tiếp tục dấn thân vào cuộc đấu tranh giành độc lập. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà là một trong những người lãnh đạo quần chúng nổi dậy giành chính quyền tại Bến Tre. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, bà tiếp tục được giao nhiều trọng trách trong phong trào phụ nữ và công tác lãnh đạo địa phương.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Nguyễn Thị Định là chuyến vượt biển đầy hiểm nguy năm 1946. Với nhiệm vụ báo cáo tình hình chiến trường Nam Bộ với Trung ương và xin chi viện vũ khí, bà cùng đồng đội đã vượt qua muôn vàn thử thách để hoàn thành sứ mệnh. Sau đó, đoàn tiếp tục vận chuyển thành công 12 tấn vũ khí từ miền Bắc vào Nam, đặt nền móng cho tuyến vận tải chiến lược trên biển, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cách mạng sau này.

Những năm kháng chiến chống Mỹ là giai đoạn tên tuổi Nguyễn Thị Định gắn liền với phong trào Đồng khởi. Trên cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, bà trực tiếp truyền đạt Nghị quyết 15 của Trung ương và chỉ đạo cuộc nổi dậy lịch sử đầu năm 1960. Chính bà là người đặt tên "Đồng khởi" cho phong trào, mở đầu cao trào đấu tranh cách mạng lan rộng khắp miền Nam.

Từ phong trào Đồng khởi, hình ảnh "Đội quân tóc dài" đã trở thành biểu tượng đặc biệt của phụ nữ miền Nam. Dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Thị Định, hàng vạn phụ nữ đã tham gia đấu tranh chính trị, binh vận và hỗ trợ lực lượng vũ trang, tạo nên sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân. Những phương thức đấu tranh sáng tạo ấy đã góp phần làm thay đổi cục diện chiến trường.

Tài năng lãnh đạo của Nguyễn Thị Định tiếp tục được khẳng định khi bà được giao giữ nhiều trọng trách quan trọng trong lực lượng cách mạng miền Nam. Năm 1965, bà được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và đến năm 1974 được phong quân hàm Thiếu tướng. Đây không chỉ là niềm tự hào của riêng bà mà còn là dấu mốc đặc biệt đối với phụ nữ Việt Nam trong lịch sử quân sự.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, Nguyễn Thị Định tham gia Bộ Chỉ huy chiến dịch với cương vị Phó Tổng Tư lệnh Quân Giải phóng. Chiến thắng mùa Xuân năm ấy đã khép lại hơn ba mươi năm chiến tranh, mở ra kỷ nguyên độc lập, thống nhất cho đất nước.

Hòa bình lập lại, bà tiếp tục cống hiến trên mặt trận xây dựng đất nước. Dù đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trong Đảng, Nhà nước và các tổ chức đoàn thể, Nguyễn Thị Định vẫn giữ nguyên phong cách sống giản dị, chân thành và gần gũi. Bà luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến những gia đình có công với cách mạng, các cựu chiến binh, phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Điều làm nên sự kính trọng đối với Nguyễn Thị Định không chỉ là những chiến công hiển hách mà còn là nhân cách lớn. Bà luôn đối xử chân tình với đồng chí, đồng đội, sống khiêm nhường, nhân hậu và thủy chung với quê hương. Dù đi đến đâu, bà vẫn đau đáu hướng về Bến Tre, nơi đã nuôi dưỡng và chắp cánh cho con đường cách mạng của mình.

Sau khi bà qua đời năm 1992, nhiều công trình, trường học, tuyến đường và khu lưu niệm mang tên Nguyễn Thị Định đã được xây dựng trên khắp cả nước. Những phần thưởng cao quý mà Đảng và Nhà nước trao tặng là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến to lớn của bà đối với dân tộc.

Hơn ba thập kỷ kể từ ngày bà đi xa, hình ảnh người nữ tướng của quê hương Đồng khởi vẫn luôn sống trong lòng nhân dân như biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và đức hy sinh cao cả. Cuộc đời Nguyễn Thị Định là minh chứng rằng, bằng bản lĩnh và niềm tin, một người phụ nữ bình dị cũng có thể làm nên những trang sử vẻ vang cho Tổ quốc.