Người quân báo gan dạ giữa núi rừng Tây Bắc

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng quân báo của Quân đội nhân dân Việt Nam đã lập nên nhiều chiến công thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng. Giữa núi rừng hiểm trở, họ vừa trinh sát, nắm tình hình, vừa trực tiếp chiến đấu, bắt tù binh, mở đường cho những chiến thắng lớn của quân ta. Trong đội ngũ ấy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Dương Quảng Châu là một tấm gương đặc biệt về lòng gan dạ, mưu trí và tinh thần chiến đấu quả cảm.

Dương Quảng Châu, tên thật là Dương Ngọc Chiến, sinh năm 1929 tại xã Quảng Châu, huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên. Sinh ra trong cảnh đất nước bị thực dân Pháp xâm lược, tuổi thơ của ông gắn liền với những năm tháng cơ cực, chứng kiến cảnh nhân dân bị áp bức, quê hương chìm trong khói lửa chiến tranh. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong người thanh niên trẻ lòng yêu nước và ý chí đứng lên cầm súng bảo vệ Tổ quốc.

Năm 1948, Dương Quảng Châu gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Ban đầu, ông hoạt động trong lực lượng bộ đội địa phương, sau đó được chuyển vào bộ đội chủ lực. Với sự nhanh nhẹn, gan dạ và khả năng quan sát sắc bén, ông được biên chế vào Đại đội quân báo thuộc Trung đoàn 36, Đại đoàn 308 – đơn vị chủ lực nổi tiếng của quân đội ta thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Là chiến sĩ quân báo, Dương Quảng Châu thường xuyên hoạt động ở những nơi nguy hiểm nhất, bí mật tiếp cận địch để nắm tình hình, mở đường cho đơn vị chiến đấu. Trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, khi phát hiện một toán tàn binh địch đang tìm đường tháo chạy, ông cùng đồng đội nhanh chóng nổ súng uy hiếp tinh thần đối phương. Với sự táo bạo và dứt khoát, ông đã trực tiếp bắt sống bốn tên tù binh, góp phần thu thập nhiều thông tin quan trọng phục vụ chiến dịch.

Ở trận Nậm Bạc, trong lúc truy kích quân địch giữa rừng núi hiểm trở, tiểu đội của Dương Quảng Châu bất ngờ áp sát đội hình đối phương. Không chút do dự, ông lao lên dùng dao găm tiêu diệt một tên địch và bắt sống ba tên khác. Hành động dũng cảm ấy khiến đồng đội vô cùng khâm phục và càng nâng cao khí thế chiến đấu của đơn vị.

Đặc biệt, trong trận Nậm Ngà, ông đã lập nên một chiến công nổi tiếng thể hiện rõ sự mưu trí và bản lĩnh của người chiến sĩ quân báo. Sau khi bắt được một tên tù binh, Dương Quảng Châu đã lợi dụng tâm lý hoang mang của địch, buộc tên này đứng ra gọi hàng đồng bọn. Trước khí thế áp đảo của quân ta, 46 tên địch đã phải hạ súng đầu hàng, quân ta thu được 43 khẩu súng các loại mà không phải tốn thêm nhiều xương máu.

Những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, Dương Quảng Châu tiếp tục lập chiến công đặc biệt. Trong một lần hoạt động trinh sát, ông cùng một đồng đội phát hiện một toán quân địch từ Lai Châu đang rút chạy. Dù lực lượng rất ít, ông vẫn bình tĩnh nghĩ cách đánh vào tinh thần đối phương. Hai người bất ngờ hô vang như có quân lớn mai phục xung quanh khiến quân địch hoang mang cực độ. Ngay sau đó, Dương Quảng Châu dũng cảm xông ra khống chế và bắt sống 22 tên tù binh, thu nhiều vũ khí mà không phải nổ súng lớn.

Những chiến công ấy đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân đội ta trên chiến trường Tây Bắc và trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Từ một người lính quân báo giản dị, Dương Quảng Châu đã trở thành biểu tượng của trí thông minh, lòng dũng cảm và nghệ thuật lấy ít thắng nhiều của quân đội nhân dân Việt Nam.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ông được Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba, ba Huân chương Chiến công hạng Nhì, danh hiệu Chiến sĩ thi đua của Sư đoàn cùng Huy hiệu Bác Hồ.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Dương Quảng Châu vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời và chiến công của ông mãi là niềm tự hào của quê hương Hưng Yên và là tấm gương sáng về tinh thần quả cảm, mưu trí cho các thế hệ hôm nay và mai sau noi theo.