NGƯỜI QUYẾT TỬ ĐỂ GIỮ THÀNH HÀ NỘI
Năm 1882, Hà Nội đứng trước một thời khắc đặc biệt nghiêm trọng. Quân Pháp tiến đánh thành Hà Nội lần thứ hai. Đứng trước tình thế ấy, Tổng đốc Hoàng Diệu đã lựa chọn ở lại cùng quân dân bảo vệ thành.
NGƯỜI QUYẾT TỬ ĐỂ GIỮ THÀNH HÀ NỘI
Năm 1882, Hà Nội đứng trước một thời khắc đặc biệt nghiêm trọng. Quân Pháp tiến đánh thành Hà Nội lần thứ hai. Đứng trước tình thế ấy, Tổng đốc Hoàng Diệu đã lựa chọn ở lại cùng quân dân bảo vệ thành.
Hoàng Diệu, tên thật là Hoàng Kim Tích, tự Quang Viễn, hiệu Tĩnh Trai, sinh năm 1829 tại phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Ông là người có học vấn, từng trải qua nhiều chức vụ và đến năm 1879 được giao giữ chức Tổng đốc Hà Ninh. Đây là một vị trí đặc biệt quan trọng bởi Hà Nội và vùng Bắc Bộ lúc đó đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ quân Pháp.
Khi quân Pháp tiến đánh thành Hà Nội năm 1882, Hoàng Diệu tổ chức quân dân chống trả.
Trong thành, lực lượng phòng thủ chuẩn bị chiến đấu. Bên ngoài, quân Pháp có vũ khí và phương tiện chiến tranh hiện đại hơn. Tình thế ngày càng bất lợi.
Nhưng Hoàng Diệu vẫn quyết tâm bảo vệ thành.
Cuộc chiến diễn ra quyết liệt. Trước sức ép quân sự lớn, hệ thống phòng thủ cuối cùng bị phá vỡ. Thành Hà Nội rơi vào tay quân Pháp.
Đối với Hoàng Diệu, thất thủ thành Hà Nội không chỉ là một thất bại quân sự. Ông coi đó là trách nhiệm của người đứng đầu thành. Sau khi thành thất thủ, ông đã tuẫn tiết.
Sự hy sinh ấy khiến nhân dân và sĩ phu Hà thành vô cùng kính trọng. Tại đền Trung Liệt trên gò Đống Đa, người dân đã lập bàn thờ tưởng niệm ông. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận Hoàng Diệu là người đã hy sinh trong cuộc quyết tử giữ thành Hà Nội.
Câu chuyện về Hoàng Diệu không chỉ nằm ở một trận đánh năm 1882. Điều đáng nhớ hơn là thái độ của một người đứng đầu trước trách nhiệm.
Ông không tìm cách rời bỏ thành khi tình thế nguy hiểm. Ông ở lại cùng quân dân và đối diện với kết cục của cuộc chiến.
Hơn một thế kỷ đã trôi qua. Hà Nội hôm nay là một thành phố hòa bình, hiện đại. Những bức tường thành xưa đã trở thành di tích lịch sử. Nhưng câu chuyện về Hoàng Diệu vẫn còn được nhắc lại như một ký ức về trách nhiệm và khí tiết của một người làm quan trong thời đất nước gặp biến cố.
Điều câu chuyện để lại:
Đối với thế hệ trẻ, câu chuyện Hoàng Diệu nhắc nhở rằng trách nhiệm không chỉ được thể hiện khi mọi việc thuận lợi. Giá trị của trách nhiệm được thể hiện rõ nhất khi con người phải đối diện với khó khăn, thử thách và phải đứng về phía lợi ích chung.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, “Hoàng Diệu – Người quyết tử để giữ thành Hà Nội”; “Tổng đốc Hoàng Diệu và cuộc quyết tử giữ thành Hà Nội”.
