NGƯỜI RA ĐI KHÔNG TRỞ VỀ VÀ NẤM MỘ CHỜ CHỒNG GIỮA QUÊ NHÀ

Ở thôn Thượng Bình, xã Yên Thành, tỉnh Tuyên Quang hôm nay, câu chuyện về ông Làn Láo Lở vẫn được con cháu nhắc lại như một phần ký ức không thể nào quên của gia đình.

Ông Làn Láo Lở đã từng là một người lính.

Trong những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, khi quê hương còn nghèo, cuộc sống còn nhiều gian khó, ông rời bản làng, rời người vợ ở quê để lên đường tham gia kháng chiến.

Ngày ông đi, phía sau là mái nhà nhỏ, là người vợ và quê hương thân thuộc.

Phía trước là chiến trường.

Không ai trong gia đình khi ấy có thể biết rằng, chuyến đi ấy sẽ là chuyến đi dài đến vậy.

Những năm chiến tranh, người lính ngoài mặt trận có một cuộc chiến của riêng mình.

Còn ở quê nhà, những người vợ, người mẹ cũng có một cuộc chiến khác – cuộc chiến của sự chờ đợi.

Người vợ của ông Làn Láo Lở đã ở lại quê nhà.

Bà chờ tin chồng.

Có thể đó là những tháng ngày dài đằng đẵng. Có những lần nghe tin chiến sự, lòng người ở hậu phương lại thấp thỏm. Một lá thư, một tin tức từ chiến trường khi ấy quý giá biết bao.

Nhưng rồi chiến tranh đi qua.

Nhiều người lính trở về.

Có người trở về trong vòng tay của mẹ già. Có người trở về với người vợ đã đợi mình suốt những năm tháng dài. Có người mang trên mình thương tích của chiến tranh.

Còn ông Làn Láo Lở thì không trở về.

Ông ra đi và mãi mãi nằm lại đâu đó giữa những năm tháng chiến tranh.

Điều đau lòng nhất đối với gia đình không chỉ là mất đi một người thân.

Mà là không biết người thân của mình đã nằm lại ở nơi nào.

Không có một ngày cụ thể để tiễn đưa.

Không có một nấm mộ thật để người thân tìm về.

Chỉ có sự chờ đợi kéo dài qua năm tháng.

Người vợ của ông Làn Láo Lở cũng đã đi qua gần trọn một đời người trong nỗi nhớ ấy.

Bà đã mất từ lâu.

Nhưng trước khi nhắm mắt, có lẽ điều bà không bao giờ quên chính là người chồng đã ra đi trong chiến tranh mà chưa một lần trở về.

Không biết từ khi nào, gia đình đã làm cho ông một nấm mộ giả ở quê nhà.

Nấm mộ ấy không có hài cốt.

Không phải nơi ông thực sự nằm xuống.

Nhưng đối với người ở lại, đó lại là một nơi vô cùng thiêng liêng.

Bởi ít nhất, từ ngày ấy, gia đình có một nơi để thắp nén hương cho ông.

Một nơi để gọi tên ông.

Một nơi để con cháu biết rằng, ở thế hệ trước của gia đình mình đã từng có một người đàn ông rời quê đi đánh giặc và mãi mãi không trở về.

Nấm mộ ấy vì thế không chỉ là một nấm mộ.

Đó là nấm mộ của nỗi nhớ.

Là nơi người vợ gửi vào đó bao năm tháng chờ mong.

Là nơi con cháu gửi vào đó lòng biết ơn đối với người ông mà chúng chưa từng được gặp mặt.

Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa.

Con đường làng đã đổi khác. Cuộc sống của người dân thôn Thượng Bình cũng đã đổi thay.

Nhưng câu chuyện về ông Làn Láo Lở vẫn còn được kể lại.

Ông Làn Văn Nam, người cháu trong gia đình, hôm nay kể lại câu chuyện về ông mình bằng những ký ức được truyền lại qua các thế hệ.

Ông Nam và những người cháu của ông Làn Láo Lở vẫn đang sinh sống tại thôn Thượng Bình, xã Yên Thành, tỉnh Tuyên Quang.

Có thể những người trẻ hôm nay không biết chính xác ông đã nằm lại nơi nào.

Có thể chiến trường năm xưa đã thay đổi theo thời gian.

Nhưng trong ký ức của gia đình, ông chưa bao giờ biến mất.

Bởi mỗi khi nhắc đến ông, người ta lại nhớ về một thế hệ đã từng rời quê hương khi đất nước còn chiến tranh; những con người đã chấp nhận xa gia đình, xa người thân, đi đến những nơi mà không ai biết ngày trở về.