Người ra đi từ Bến Nhà Rồng
Sài Gòn, một ngày tháng 6 năm 1911.
Bến cảng vẫn nhộn nhịp như bao ngày. Tiếng người gọi nhau, tiếng bánh xe lăn trên mặt đường, tiếng sóng vỗ vào mạn tàu hòa cùng tiếng còi tàu vang lên giữa dòng sông.
Nhưng trong dòng người qua lại hôm ấy, có một người thanh niên lặng lẽ đứng nhìn về phía con tàu.
Anh tên là Nguyễn Tất Thành.
Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng trong đôi mắt người thanh niên ấy dường như đã chất chứa cả nỗi đau của một dân tộc.
Đất nước Việt Nam khi ấy đang chìm trong cảnh mất nước. Nhân dân cơ cực, nhiều phong trào yêu nước đã đứng lên nhưng lần lượt thất bại. Những con đường cứu nước mà các bậc tiền bối đã lựa chọn vẫn chưa thể đưa dân tộc thoát khỏi ách đô hộ.
Nguyễn Tất Thành đã suy nghĩ rất nhiều.
Anh hiểu rằng:
Nếu cứ đi theo những con đường cũ, làm sao có thể tìm thấy một con đường mới cho dân tộc?
Và rồi, anh quyết định ra đi.
Không phải ra đi để tìm kiếm vinh hoa.
Không phải ra đi vì một cuộc sống riêng cho mình.
Anh ra đi để tìm đường cứu nước.
Ngày ấy, trên Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành xin làm phụ bếp trên tàu Amiral Latouche-Tréville, với tên Văn Ba.
Con tàu chuẩn bị rời bến.
Dòng sông Sài Gòn vẫn lặng lẽ trôi.
Phía sau anh là quê hương.
Phía trước là biển cả mênh mông, là những vùng đất hoàn toàn xa lạ.
Không ai biết chuyến đi ấy sẽ kéo dài bao lâu.
Không ai biết người thanh niên ấy sẽ phải trải qua bao nhiêu gian khổ.
Càng không ai có thể biết rằng từ chuyến đi của một người thanh niên năm ấy, lịch sử dân tộc Việt Nam sẽ bước sang một trang mới.
Anh đứng lặng hồi lâu.
Có lẽ trong giây phút ấy, hình ảnh quê hương hiện lên trong tâm trí anh: những cánh đồng, những người nông dân lam lũ, những người thợ nghèo, những người mẹ Việt Nam chịu thương chịu khó và cả một dân tộc đang mong chờ ngày được sống trong độc lập, tự do.
Con tàu bắt đầu chuyển bánh.
Bến cảng dần lùi lại phía sau.
Anh không biết mình sẽ đi đến đâu.
Nhưng anh biết rất rõ mình đang đi vì điều gì.
Từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên ấy bắt đầu hành trình đi qua nhiều vùng đất của thế giới. Anh làm nhiều công việc để sống, từ phụ bếp, quét tuyết, làm thuê... Có những ngày thiếu thốn, có những lúc bệnh tật, cô đơn giữa đất khách quê người.
Nhưng càng đi, anh càng hiểu hơn về thế giới.
Anh tận mắt chứng kiến cuộc sống của những người lao động ở nhiều quốc gia.
Anh nhận ra rằng ở đâu cũng có những con người nghèo khổ, những người lao động bị áp bức và khao khát một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Từ những trải nghiệm ấy, người thanh niên Việt Nam từng bước tìm thấy con đường mà mình đã dành cả tuổi trẻ để kiếm tìm.
Nhiều năm sau, người thanh niên rời Bến Nhà Rồng năm ấy đã trở thành Nguyễn Ái Quốc, rồi trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh – người lãnh đạo dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập.
Nhưng nếu nhìn lại khoảnh khắc ban đầu ấy, ta vẫn thấy một hình ảnh rất giản dị:
Một người thanh niên với đôi tay trắng, một trái tim yêu nước và một niềm tin mãnh liệt vào tương lai của dân tộc.
Không súng trong tay.
Không tiền bạc.
Không một vị trí quyền lực.
Chỉ có một quyết tâm:
Phải tìm cho được con đường để dân tộc Việt Nam được độc lập.
Thời gian đã trôi qua hơn một thế kỷ.
Bến Nhà Rồng hôm nay đã trở thành một địa danh lịch sử. Dòng sông Sài Gòn vẫn chảy. Những con tàu vẫn nối nhau ra biển lớn.
Nhưng câu chuyện về người thanh niên năm ấy vẫn còn nguyên giá trị.
Bởi lịch sử đôi khi bắt đầu từ một quyết định rất giản dị của một con người.
Một bước chân rời quê hương.
Một chuyến tàu vượt biển.
Một khát vọng lớn lao.
Và một niềm tin không bao giờ lay chuyển.
Người thanh niên ấy đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.
Anh ra đi trong những năm tháng đất nước chìm trong đêm tối.
Nhưng chính từ hành trình ấy, một ánh sáng đã được tìm thấy.
Đó là ánh sáng của độc lập, tự do và khát vọng dân tộc.
Hôm nay, đứng trước Bến Nhà Rồng, chúng ta có thể hình dung lại khoảnh khắc hơn một trăm năm trước.
Một người thanh niên nhìn về quê hương lần cuối trước khi con tàu rời bến.
Không ai biết tương lai sẽ ra sao.
Nhưng anh vẫn bước đi.
Bởi có những con đường chỉ có thể được mở ra bằng lòng yêu nước, ý chí và sự dấn thân của tuổi trẻ.
Và có những chuyến đi, dù bắt đầu từ một con người, nhưng đích đến lại thuộc về cả một dân tộc.
Từ Bến Nhà Rồng năm ấy, một hành trình lớn của dân tộc đã bắt đầu.
Hành trình của một người đi tìm đường cứu nước.
Hành trình của một trái tim dành trọn cho Tổ quốc.
Và cũng là hành trình để mỗi thế hệ hôm nay hiểu rằng:
Tuổi trẻ có thể đi rất xa, có thể đối mặt với rất nhiều thử thách, nhưng điều quan trọng nhất là phải biết mình đi vì điều gì.
Bởi khi một con người mang trong tim tình yêu quê hương, niềm tin và lý tưởng, thì dù phía trước là biển lớn, họ vẫn có thể bước đi.
Bến Nhà Rồng năm ấy – một con tàu rời bến.
Một người thanh niên lên đường.
Và từ đó, một hành trình lịch sử bắt đầu.
