Người sáng lập Công hội đỏ ở Sài Gòn
Trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam, những năm giữa thập niên 1920 là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là thời kỳ mà giai cấp công nhân bắt đầu hình thành ý thức tổ chức, ý thức đấu tranh vì quyền lợi của mình. Đồng chí Tôn Đức Thắng chính là một trong những người đặt nền móng cho bước chuyển lớn ấy tại Nam Bộ.
Sau nhiều năm gắn bó với anh em công nhân ở các xưởng máy, bến cảng và cơ sở cơ khí tại Sài Gòn, Tôn Đức Thắng nhận ra rằng nếu chỉ đấu tranh riêng lẻ thì người lao động sẽ rất dễ bị đàn áp. Muốn có sức mạnh thực sự, họ phải có tổ chức.
Ý nghĩ ấy thôi thúc ông hành động.
Trong những căn nhà thuê nhỏ, dưới ánh đèn dầu mờ nhạt, những cuộc gặp bí mật bắt đầu diễn ra. Thành phần tham gia chủ yếu là công nhân cơ khí, thợ sửa tàu, lao động bốc vác—những người trực tiếp chứng kiến và chịu đựng sự bóc lột nặng nề nhất.
Ban đầu, số người tham gia còn ít.
Nhiều người lo sợ.
Có người hỏi: “Nếu bị phát hiện thì sao?”
Tôn Đức Thắng bình tĩnh trả lời: “Nếu không dám đứng cùng nhau, thì cả đời vẫn bị chia rẽ.”
Chính sự điềm tĩnh ấy tạo niềm tin cho mọi người.
Từng bước một, ông cùng anh em xây dựng nên tổ chức công hội đầu tiên—sau này được biết đến là Công hội đỏ.
Tổ chức hoạt động rất chặt chẽ nhưng kín đáo. Mỗi thành viên đều được dặn phải giữ bí mật, giúp đỡ nhau trong công việc, hỗ trợ nhau khi gặp khó khăn và đặc biệt là đoàn kết trong đấu tranh.
Không lâu sau, Công hội đỏ đã lan rộng trong nhiều cơ sở lao động tại Sài Gòn.
Khi một xưởng máy xảy ra việc chủ xưởng giảm lương vô lý, công nhân đồng loạt phản đối.
Sự đoàn kết khiến giới chủ bất ngờ.
Lần đầu tiên, người lao động cảm nhận được sức mạnh khi đứng cùng nhau.
Tôn Đức Thắng không đứng phía sau.
Ông luôn có mặt ở những nơi khó khăn nhất, lắng nghe, hướng dẫn và động viên anh em giữ vững tinh thần.
Đối với ông, tổ chức không chỉ để đấu tranh, mà còn để bảo vệ phẩm giá cho người lao động.
Công hội đỏ ra đời không chỉ đánh dấu bước phát triển của phong trào công nhân Nam Bộ, mà còn mở ra một trang mới cho cách mạng Việt Nam.
Và ở trung tâm của sự khởi đầu ấy là Tôn Đức Thắng—người thợ giản dị nhưng mang trong mình tầm nhìn của một nhà cách mạng lớn.


