Người sống sót giữa bom đạn
Bài viết kể về hành trình của cựu Thanh niên xung phong Lê Thị Khải, người đã tuổi trẻ của mình cống hiến trên những tuyến giao thông ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ. Qua ký ức về những năm tháng gian khổ, vết thương chiến tranh và bài hát “Sáng mãi tên anh”, câu chuyện làm nổi bật lòng yêu nước, tình đồng đội và sự tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Năm 1965, khi vừa tròn 20 tuổi, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP. Bà lên đường trong thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đang diễn ra ác liệt. Tuổi trẻ của bà cũng như nhiều thanh niên khác được gửi lại ở những nơi mà chiến tranh khốc liệt nhất.
Bà được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Đơn vị thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt là tuyến đường sắt nối hai tỉnh.
Công việc của những người TNXP là sửa chữa, đắp lại những đoạn đường bị bom phá, rà phá bom mìn và loại bỏ các vật cản. Công việc thường xuyên diễn ra trong điều kiện khó khăn, thiếu thốn.
Có những hôm thời tiết khắc nghiệt, có những hôm bom đạn vừa dứt, nhưng mọi người vẫn phải nhanh chóng bắt tay vào công việc. Bởi tuyến đường bị hư hỏng đồng nghĩa với giao thông bị gián đoạn.
Bà Khải nhớ rằng mỗi chuyến tàu đi qua an toàn đều đem lại niềm vui cho những người làm nhiệm vụ. Đằng sau tiếng tàu là công sức của biết bao con người đã ngày đêm sửa chữa và bảo vệ tuyến đường.
Nhưng cũng tại tuyến đường ấy, bà từng bị thương. Tháng 7-1965, bà được cử về phía Nam lấy dụng cụ. Khi đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa, một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu. Mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương.
Đồng đội đưa bà đến bệnh viện gần đó. Sau khi điều trị, bà trở lại đơn vị. Vết sẹo còn lại trên đầu là dấu tích về sự khốc liệt của chiến tranh và cũng là kỷ niệm về những người đã ở bên bà lúc khó khăn.
Tháng 12-1969, bà hoàn thành nhiệm vụ và xuất ngũ. Đêm trước ngày chia tay, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”.
Bài hát là lời tri ân dành cho các liệt sĩ, thương binh và những người đã hy sinh vì đất nước. Những câu ca vang lên trong không khí chia tay khiến nhiều đồng đội rơi nước mắt.
Đó không chỉ là những giọt nước mắt của nỗi buồn. Đó còn là sự xúc động khi nhớ về những năm tháng đã qua, nhớ những người đã hy sinh và nhớ tình đồng đội từng gắn bó trong những ngày gian khó.
Trở về quê hương, bà Khải tiếp tục cuộc sống bình dị. Nhưng bà vẫn tích cực tham gia công tác Hội Cựu TNXP, tiếp tục gặp gỡ đồng đội và tham gia các hoạt động tại địa phương.
Đối với bà, giữ gìn tình đồng đội cũng là giữ gìn một phần ký ức của lịch sử. Bởi những năm tháng ấy đã góp phần làm nên con người bà hôm nay.
