người sống sót và những năm tháng không thể quên
Trong số những người sống sót sau trận chiến Gạc Ma ngày 14/3/1988, cựu binh Lê Minh Thoa là một nhân chứng đã nhiều lần kể lại ký ức của mình với báo chí. Ông tên đầy đủ là Lê Văn Thoa, quê ở Bình Định, từng làm nhiệm vụ trên tàu HQ-604. Sau khi trở về từ những năm tháng bị giam giữ, ông tiếp tục cuộc sống lao động bình dị, nhưng vẫn luôn nhớ về các đồng đội đã hy sinh.
Theo lời kể được Báo Dân trí đăng tải, tháng 3/1988, Lê Minh Thoa được điều động tăng cường cho tàu HQ-604 để vận chuyển hàng hóa và vật liệu phục vụ nhiệm vụ tại Gạc Ma. Chiều 13/3, tàu đến khu vực gần bãi đá. Các tàu Trung Quốc xuất hiện, phát loa yêu cầu lực lượng Việt Nam rời đi. Tuy nhiên, nhiệm vụ vận chuyển vật liệu và xây dựng công trình vẫn được tiến hành theo mệnh lệnh. Trong đêm, các chiến sĩ tiếp tục đưa vật liệu lên bãi đá để đặt mốc và cắm cờ.
Sáng ngày 14/3, cuộc đối đầu nổ ra. Trong khi nhiều chiến sĩ trên bãi đá tập trung bảo vệ lá cờ Tổ quốc, Lê Minh Thoa đang làm nhiệm vụ dưới hầm máy của tàu HQ-604. Tàu bị pháo kích, nước biển tràn vào và tình thế trở nên đặc biệt nguy hiểm. Ông cùng những người còn sống phải tìm cách thoát khỏi con tàu đang chìm. Sau đó, ông bị bắt và đưa đi giam giữ.
Hơn ba năm xa gia đình là khoảng thời gian đầy khó khăn đối với người lính trẻ. Theo những bài báo viết về các cựu binh Gạc Ma bị bắt giữ, những người lính phải trải qua quá trình giam cầm và chờ đợi ngày được trở về. Năm 1991, Lê Minh Thoa cùng các đồng đội được trao trả. Ngày trở về mở ra một chặng đường mới, nhưng cũng khiến ông phải bắt đầu lại cuộc sống sau những thương tích và ký ức đau buồn.
Sau khi rời quân ngũ, Lê Minh Thoa trải qua nhiều công việc để nuôi sống gia đình. Về sau, ông mở một quán phở tại Quy Nhơn và đặt tên là “Phở Gạc Ma – Trường Sa”. Cái tên ấy không đơn thuần là tên một quán ăn mà còn là cách ông nhắc nhớ về những đồng đội đã không thể trở về. Theo Báo Dân trí, ông vẫn dành thời gian tham gia các buổi gặp mặt, tưởng niệm 64 chiến sĩ hy sinh trong trận chiến.
Cuộc sống đời thường của Lê Minh Thoa cho thấy những người lính sống sót cũng phải mang theo ký ức lâu dài sau khi chiến tranh kết thúc. Họ trở về với gia đình, lao động và chăm lo cuộc sống, nhưng mỗi dịp tháng Ba lại nhớ về những người đồng đội đã mất. Đối với ông Thoa, việc kể lại câu chuyện Gạc Ma và đặt tên quán phở theo địa danh ấy là cách gìn giữ một phần ký ức của đời mình.
