“NGƯỜI SỬA BẢN ĐỒ GIỮA KHÓI LỬA”

“NGƯỜI SỬA BẢN ĐỒ GIỮA KHÓI LỬA”

Tôi không phải người ra trận.

Cũng không phải người trực tiếp đối mặt với bom đạn.

Công việc của tôi là ngồi bên những tấm bản đồ đã cũ, chỉnh lại những con đường bị chiến tranh làm biến dạng.

Ngày đầu tiên nhận nhiệm vụ, tôi được giao một chồng bản đồ.

Có tấm đã rách mép, có tấm bị thấm nước, có tấm chỉ còn lại nửa trang giấy.

Người cán bộ nói:

“Con đường ngoài kia thay đổi từng ngày. Nếu bản đồ sai, người đi sẽ lạc.”

Tôi hiểu: sai một nét bút có thể đổi bằng cả mạng người.

Tôi bắt đầu làm việc trong một căn hầm nhỏ.

Ánh đèn dầu vàng vọt.

Mùi giấy cũ và đất ẩm hòa vào nhau.

Ngoài kia là bom đạn.

Còn trong này là sự im lặng căng thẳng đến mức có thể nghe rõ tiếng bút chạm giấy.

Có những con đường trên bản đồ không còn tồn tại ngoài thực tế.

Bị xóa bởi bom.

Bị che bởi rừng.

Bị nuốt chửng bởi thời gian.

Nhưng nhiệm vụ của tôi là tìm lại chúng.

Có lần, một đơn vị gửi về báo cáo:

“Đường X không thể đi được nữa.”

Tôi nhìn tấm bản đồ.

Rồi nhìn những ghi chú cũ.

Tôi đánh dấu lại.

Không phải vì chắc chắn, mà vì tôi tin vẫn còn một lối đi nào đó chưa bị xóa hoàn toàn.

Một tuần sau, tin báo về:

“Đã mở lại được tuyến đường.”

Tôi không nói gì.

Chỉ lặng lẽ sửa lại nét bút trên bản đồ.

Có những đêm tôi làm việc đến kiệt sức.

Mắt mờ.

Tay run.

Nhưng tôi không dừng.

Vì tôi biết ngoài kia, có người đang dựa vào những đường kẻ tôi vẽ để đi tiếp.

Một lần, tôi nhận được một mảnh giấy gửi từ mặt trận.

Chỉ có vài chữ:

“Nhờ bản đồ mới, chúng tôi đã qua được.”

Tôi giữ mảnh giấy đó rất lâu.

Không phải vì nó đẹp.

Mà vì nó chứng minh rằng công việc của tôi có ý nghĩa.

Nhưng cũng có những lần sai.

Một con đường tôi đánh dấu đã không còn đúng.

Một đơn vị bị lạc.

Không ai trách tôi lớn tiếng.

Chỉ có sự im lặng nặng nề.

Im lặng đó khiến tôi hiểu: bản đồ không phải giấy, mà là trách nhiệm.

Từ đó, tôi cẩn thận hơn.

Tôi đi hỏi lại những người đã từng đi qua.

Tôi ghi chú từng thay đổi nhỏ nhất.

Tôi học cách không tin vào một nguồn duy nhất.

Có những người lính khi trở về nói với tôi:

“Chúng tôi đi được là nhờ đường anh sửa lại.”

Nhưng tôi luôn lắc đầu.

Vì tôi biết, con đường không chỉ nằm trên giấy.

Nó nằm trong bước chân của tất cả mọi người.

Sau chiến tranh, tôi rời khỏi căn hầm làm việc.

Không còn bản đồ rách.

Không còn ký hiệu khẩn cấp.

Nhưng mỗi khi nhìn bản đồ đất nước hôm nay, tôi vẫn có thói quen tìm lại những con đường cũ.

Tôi không còn sửa bản đồ nữa.

Nhưng tôi hiểu:

Có những con đường không chỉ dẫn người ta đi qua chiến tranh,

mà còn dẫn họ trở về với hòa bình.

Nếu ai hỏi tôi đã làm gì trong “thời hoa lửa”,

tôi sẽ nói:

“Tôi không cầm súng, không hát, không giao liên.

Tôi chỉ cố giữ cho những con đường không bị lạc mất.”

Và đôi khi,

giữ cho người khác không lạc đường,

cũng là một cách đi qua chiến tranh.