Người sỹ quan điều khiển tên lửa và chiến công trận đầu
Đã 55 năm trôi qua, ký ức về những trận đánh vẫn in đậm trong tâm trí của Đại tá Nguyễn Xuân Minh, sỹ quan điều khiển Tên lửa thuộc Tiểu đoàn 62, Trung đoàn 236 anh hùng. Đặc biệt là trận đánh đầu tiên của Tiểu đoàn, đồng chí đã cùng kíp chiến đấu lập công xuất sắc, bắn rơi tại chỗ 01 chiếc máy bay trinh sát không người lái và 02 chiếc F-105.
Từ trung tuần tháng 10/1965, chấp hành mệnh lệnh của Quân chủng, Trung đoàn 236 lệnh cho Tiểu đoàn 62 thu hồi khí tài, hành quân cơ động từ trận địa Phù Ninh, Phú Thọ vào Bỉm Sơn, Thanh Hóa, có nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu trên tuyến giao thông từ Đồng Giao, Ninh Bình đến Thanh Hóa.
Ngày 5/11/1965, địch tổ chức đánh phá miền Bắc trên diện rộng. Phía Bắc, chúng đánh phá khu vực Quảng Ninh, Bắc Giang. Trên tuyến Đường 1, chúng đánh phá khu vực từ Ninh Bình đến Thanh Hóa. Đến 14 giờ 20 phút, địch cho tốp máy bay không người lái BQM-34A bay trinh sát, tuyến mục tiêu từ Thanh hóa đến Ninh Bình. Trên mạng B1, ra-đa cảnh giới phát hiện và thông báo liên tục, Tiểu đoàn 62 được lệnh sẵn sàng chiến đấu. Dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Đinh Công Khẩn, chính trị viên Đinh Công Tiếu, kíp chiến đấu gồm sỹ quan điều khiển Nguyễn Xuân Minh, trắc thủ cự ly Nguyễn Quang Hùng, góc tà Ngô Văn Dần, phương vị Phạm Văn Quý đã nhanh chóng vào vị trí. Kíp chiến đấu theo dõi chặt chẽ, bám sát mục tiêu. Lúc 14 giờ 29 phút, khi mục tiêu đang ở độ cao 2.000m, bằng phương pháp bám sát tự động, kíp chiến đấu đã bắn rơi tại chỗ chiếc máy bay trinh sát không người lái tầng cao BQM-34A ở Ninh Bình.
Lúc này, trên hướng Tây Nam và ngoài Biển Đông xuất hiện nhiều tốp máy bay, cự ly ngoài 100km. Sở chỉ huy Trung đoàn và Tiểu đoàn nhận định: Sau khi cho tốp trinh sát mục tiêu, địch sẽ tổ chức đánh phá vào mục tiêu đơn vị, vì vậy toàn đơn vị vẫn ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu, liên tục theo dõi và nghiên cứu địch. 14 giờ 40 phút, xuất hiện tốp máy bay địch hướng Tây Nam gồm 4 chiếc F-105 độ cao 2.000m bay từ tây Thanh Hóa về phía Đồng Giao, sở chỉ huy Trung đoàn lệnh cho Tiểu đoàn 62 tiêu diệt. 14 giờ 45 phút, kíp chiến đấu đã bắn rơi 02 chiếc F-105 bằng hai quả đạn, máy bay rơi cách trận địa 28km.
Như vậy, từ 14 giờ 29 phút đến 14 giờ 45 phút, tiểu đoàn đã đánh liên tiếp hai trận, bắn rơi 01 máy bay trinh sát không người lái BQM-34A và 02 chiếc F-105. Chiến công đầu làm nức lòng cán bộ, chiến sĩ cả Tiểu đoàn. Công tác báo động chiến đấu đã được thao tác hiệu quả, nhanh chóng, kịp thời. Trận đầu ra quân của Tiểu đoàn 62 đã khẳng định ý chí, bản lĩnh, sự sáng tạo và truyền thống của Quân đội ta: Đã ra quân là đánh thắng.
Chiến công cũng là món quà đầy ý nghĩa thiết thực kỷ niệm cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại, nhất là đối với những người đã từng được học tại Học viện Pháo binh Kiev (Liên Xô) và coi đó là quê hương thứ hai của mình như đồng chí Nguyễn Xuân Minh. Sau trận này, đồng chí Minh đã được chuyên gia sỹ quan điều khiển người Nga, Đại úy Klô-pôp tặng một cái đài với dòng chữ: “Kính tặng người bạn chiến đấu Việt Nam”.
Chiến thắng ngày 5/11/1965 đã tạo tiền đề cho những trận đánh tiếp theo. Trong trận đánh ngày 10/9/1966, tại Tăng Thượng (Gia Lộc, Hải Dương), sỹ quan điều khiển tên lửa Nguyễn Xuân Minh ấn nút đã bắn rơi tại chỗ chiếc F-4C, viên phi công Pê-téc-sơn bị bắt sống, sau này là Đại sứ Mỹ đầu tiên đến Việt Nam.
Hiện nay, tuy tuổi đã cao nhưng đồng chí Nguyễn Xuân Minh vẫn là một nhân chứng lịch sử của bộ đội Tên lửa, luôn sẵn sàng nhiệt tình cung cấp dữ liệu các trận đánh cho Bảo tàng Phòng không - Không quân. Rất nhiều tư liệu, hiện vật mà Đại tá Nguyễn Xuân Minh hiến tặng đã được trưng bày phần Trưng bày chính và trong các cuộc Triển lãm của Bảo tàng Phòng không - Không quân, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng dũng cảm và trí tuệ của con người Việt Nam./.
