Người thân chờ đợi phép màu không đến
Bài viết tái hiện cuộc đời và những chiến công tiêu biểu của Anh hùng, liệt sĩ Trần Can – người chiến sĩ đã chiến đấu dũng cảm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Từ những trận đánh ác liệt đến khoảnh khắc cắm lá cờ Quyết chiến – Quyết thắng trên cứ điểm Him Lam, câu chuyện làm nổi bật tinh thần quả cảm và sự hy sinh cao cả của người lính Điện Biên.

Trong số những anh hùng, liệt sĩ tiêu biểu của Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can có một câu chuyện đặc biệt. Ông chiến đấu ngay từ trận mở màn và hy sinh trong ngày cuối cùng của chiến dịch. Có thể nói, cuộc đời chiến đấu của ông gần như gắn trọn với hành trình của Điện Biên Phủ.
Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Từ một người lính trẻ, ông trưởng thành qua nhiều trận chiến và trở thành một tiểu đội trưởng có năng lực.
Năm 1952, ông tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận Bản Hoa, Trần Can làm nhiệm vụ xung kích và dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch.
Khi tiểu đội chịu thương vong, ông vẫn tiếp tục chỉ huy. Ông phối hợp với lực lượng khác, dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.
Những chiến công ấy đã giúp ông được tin tưởng giao nhiệm vụ tiểu đội trưởng của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209.
Cuối năm 1953, Trần Can cùng đơn vị bước vào quá trình chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhiệm vụ kéo pháo được xem là một thử thách lớn.
Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Đường núi hiểm trở, máy bay địch liên tục đánh phá. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa.
Sau đó, quân ta chuyển phương án tác chiến và phải kéo pháo ra. Năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách gặp nguy hiểm khi bị máy bay địch phát hiện.
Bom napalm khiến khu vực xung quanh cháy dữ dội. Pháo địch cũng bắn chặn đường rút. Trước tình thế nguy hiểm, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo.
Nhiều chiến sĩ cùng tham gia hỗ trợ. Những khẩu pháo cuối cùng được đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm, nhưng quá trình này khiến đơn vị chịu nhiều tổn thất.
Ngày 13-3-1954, trận Him Lam mở màn. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3.
17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau đó, bộ binh tiến lên. Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên.
Quân ta tiến lên mỏm 3 nhưng gặp sự chống trả quyết liệt từ lô cốt số 6. Trần Can cùng đồng đội vẫn kiên trì chiến đấu.
Sau những trận đánh ác liệt, quân ta làm chủ Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Chiến thắng này mở đầu cho những thắng lợi tiếp theo.
Trần Can tiếp tục chiến đấu trong suốt chiến dịch. Ông đã chứng kiến nhiều đồng đội hy sinh và hiểu rõ sự khốc liệt của chiến trường. Tuy nhiên, ông vẫn kiên định với nhiệm vụ.
Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh. Cũng trong ngày đó, quân ta giành chiến thắng hoàn toàn tại Điện Biên Phủ.
Ông đã ngã xuống khi chiến thắng chỉ còn cách một bước. Nhưng sự hy sinh của ông không hề vô nghĩa. Trái lại, nó trở thành một phần của chiến thắng lịch sử.
Trần Can là biểu tượng cho lớp chiến sĩ đã dành trọn tuổi trẻ cho đất nước. Ông không chỉ dũng cảm trong trận đánh mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm trong những nhiệm vụ gian khổ như kéo pháo.
Ngày nay, nhắc đến Điện Biên Phủ, chúng ta cần nhớ đến những người đã hy sinh trước khi được nhìn thấy ngày hòa bình. Trần Can là một trong những cái tên như vậy. Câu chuyện của ông giúp chúng ta hiểu rằng độc lập và hòa bình không phải tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng mồ hôi, máu và tuổi trẻ của nhiều thế hệ.


