Người thanh niên bên bờ sông Lô

Anh tên là Hoàng Đức Quân. Theo tư liệu được ghi lại, ông sinh năm 1923, quê ở Chân Mộng, Phú Thọ. Năm 1947, khi 24 tuổi, ông tích cực tham gia công tác Đoàn Thanh niên Cứu quốc, đến từng nhà tuyên truyền, vận động nhân dân giữ bí mật và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến.

Những ngày ấy, làng quê không còn bình yên như trước.

Ban ngày, mọi người làm ruộng, chăm sóc gia đình. Nhưng khi màn đêm buông xuống, những người thanh niên lại âm thầm gặp nhau.

Họ bàn chuyện bảo vệ làng.

Bàn chuyện đưa tin.

Bàn chuyện giữ bí mật.

Và quan trọng nhất, họ học cách làm thế nào để nếu chiến tranh thực sự đến, ngườiân có thể đứng vững.

Có những việc tưởng như rất nhỏ: một lời nhắc nhở hàng xóm, một con đường được ghi nhớ, một tin tức được chuyển từ nhà này sang nhà khác.

Nhưng trong chiến tranh, những việc nhỏ ấy có thể quyết định sự an toàn của cả một vùng.

Hoàng Đức Quân sau này kể lại rằng ông thường xuyên tuyên truyền cho bà con về đường lối kháng chiến, vận động mọi người giữ bí mật và phối hợp chuẩn bị chiến đấu.

Đó là hình ảnh của một thế hệ thanh niên Phú Thọ bước vào lịch sử không phải bằng những điều lớn lao ngay từ đầu, mà bằng những công việc âm thầm trong chính làng quê của mình.