Người thanh niên bước vào quân ngũ

Lịch sử đôi khi được ghi lại từ những giây phút rất ngắn. Một tiếng hô, một quyết định hay một hành động trong thời khắc nguy cấp có thể thay đổi số phận của cả một đơn vị. Trên con đường kéo pháo vào Điện Biên Phủ, Tô Vĩnh Diện đã đứng trước một tình huống như vậy. Khi khẩu pháo mất kiểm soát và lao xuống dốc, anh đã lựa chọn ở lại với nó cho đến cùng.

Tô Vĩnh Diện quê ở Nông Cống, Thanh Hóa. Anh sinh ra trong một gia đình nghèo và phải đi ở cho địa chủ từ năm tám tuổi. Cuộc sống cơ cực kéo dài nhiều năm. Sau Cách mạng Tháng Tám, anh tham gia dân quân địa phương rồi đến năm 1949 xung phong vào bộ đội.

Trong quân đội, Tô Vĩnh Diện là người có ý thức kỷ luật và tinh thần gương mẫu. Anh luôn đi đầu trong học tập, công tác. Khi lực lượng pháo cao xạ được tổ chức vào năm 1953, anh được giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng.

Sau thời gian huấn luyện, đơn vị bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhiệm vụ đưa pháo vào chiến trường đặt ra yêu cầu rất cao. Những khẩu pháo nặng phải vượt qua rừng núi bằng sức kéo của hàng chục chiến sĩ.

Đường kéo pháo được mở gấp nên còn nhiều chỗ gồ ghề. Có những đoạn dốc cao, phía dưới là vực sâu. Những người lính phải vừa kéo vừa giữ để khẩu pháo không bị trượt khỏi đường.

Dốc Ba Tời là một trong những nơi nguy hiểm nhất. Tô Vĩnh Diện đã đi khảo sát tuyến đường và cùng anh em công binh tham gia sửa chữa cầu Gỗ. Anh hiểu rõ những rủi ro mà khẩu pháo có thể gặp phải khi xuống dốc.

Trong lúc chuẩn bị, pháo địch bất ngờ nã xuống. Các chiến sĩ vừa phải tránh bom đạn vừa tiếp tục giữ pháo. Một mảnh đạn bất ngờ làm đứt dây tời.

Khẩu pháo bắt đầu lao xuống.

Những người lính lập tức ghìm dây và chèn bánh. Một số chiến sĩ bị kéo lê trên mặt đường. Có người ngã xuống nhưng những người còn lại vẫn tiếp tục bám lấy khẩu pháo.

Tô Vĩnh Diện lao tới. Anh tìm cách điều khiển khẩu pháo và hướng nó về phía vách núi. Khối thép khổng lồ liên tục rung chuyển, càng pháo va mạnh vào người anh. Nhưng anh vẫn giữ chặt.

Khi khẩu pháo tiếp tục lao xuống, Tô Vĩnh Diện dùng thân mình ghìm càng pháo vào vách núi. Sức va đập quá mạnh khiến anh bị thương nặng và hy sinh. Khẩu pháo được giữ lại, không bị rơi xuống vực.

Sự hy sinh ấy thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ. Với Tô Vĩnh Diện, bảo vệ khẩu pháo đồng nghĩa với bảo vệ nhiệm vụ mà cả đơn vị đang thực hiện. Anh đã không chọn cách rời khỏi nguy hiểm để bảo toàn bản thân.

Những năm tháng sau này, tên tuổi Tô Vĩnh Diện gắn liền với câu chuyện kéo pháo vào Điện Biên Phủ. Hành động của anh trở thành biểu tượng cho tinh thần sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ.

Điện Biên Phủ đã trở thành một dấu mốc lớn của lịch sử Việt Nam. Nhưng để có được chiến thắng ấy, không chỉ có những trận đánh trên đồi cao mà còn có những cuộc chiến thầm lặng trên đường vận chuyển, nơi người lính phải chiến đấu với núi rừng, bom đạn và cả giới hạn của sức người. Tô Vĩnh Diện đã nằm lại trên một con đường như thế, để lại câu chuyện về một người chiến sĩ đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an nguy của bản thân.