Người thanh niên giữa mùa Thu lịch sử
Có những mùa Thu đi qua rồi trở thành ký ức, nhưng cũng có những mùa Thu được lịch sử giữ lại mãi mãi. Mùa Thu năm 1945 là một mùa Thu như thế. Đó là mùa Thu của một dân tộc đứng lên giành chính quyền, của những con đường Hà Nội tràn ngập khí thế cách mạng và của biết bao người trẻ đã đem tuổi thanh xuân của mình hòa vào vận mệnh đất nước. Trong những con người từng trực tiếp sống và tham gia vào những ngày tháng đặc biệt ấy có ông Lê Đức Vân, một nhân chứng lịch sử của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 tại Hà Nội. Cuộc đời ông là một hành trình dài đi qua những năm tháng chiến tranh, cách mạng và xây dựng đất nước, để hôm nay trở thành một câu chuyện giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của độc lập và trách nhiệm đối với quê hương.
Ông Lê Đức Vân, tên thật là Nguyễn Hữu Phúc, sinh năm 1928, quê ở Hưng Yên. Tuổi trẻ của ông gắn với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc, khi đất nước còn chìm trong cảnh mất nước và nhân dân phải chịu nhiều khó khăn, áp bức. Từ khi còn rất trẻ, ông đã sớm có ý thức về tình yêu quê hương và trách nhiệm của người thanh niên đối với đất nước. Năm 1940, ông tham gia tổ chức học sinh yêu nước. Khi ấy, tuổi đời còn rất trẻ, nhưng trong tâm hồn người thanh niên ấy đã hình thành một niềm tin rằng đất nước muốn có tương lai thì thế hệ trẻ phải biết đứng lên. Sau đó, ông tham gia Đoàn Thanh niên Cứu quốc Thành Hoàng Diệu, một tổ chức thanh niên yêu nước hoạt động tại Hà Nội và có vai trò quan trọng trong phong trào cách mạng trước Tổng khởi nghĩa. Năm 1944, ông được kết nạp vào Đảng. Những năm tháng tuổi trẻ của ông từ đó gắn liền với những nhiệm vụ cách mạng đầy khó khăn và nguy hiểm.
Hà Nội những ngày tháng Tám năm 1945 có một không khí rất khác. Khắp nơi là sự chuyển động của lịch sử. Người dân chờ đợi một thời khắc lớn, còn những thanh niên cách mạng âm thầm chuẩn bị để khi thời cơ đến có thể hành động. Trong đội ngũ ấy, Lê Đức Vân là một thành viên của Đoàn Thanh niên Cứu quốc Thành Hoàng Diệu. Ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành của tổ chức và trực tiếp tham gia các hoạt động trong những ngày Tổng khởi nghĩa. Với những người thanh niên khi ấy, xuống đường không đơn giản là một cuộc tuần hành. Đó là sự lựa chọn giữa sợ hãi và niềm tin, giữa cuộc sống cá nhân và vận mệnh của đất nước. Họ hiểu rằng phía trước có thể là nguy hiểm, nhưng vẫn bước đi bởi họ tin rằng đã đến lúc người Việt Nam phải tự quyết định tương lai của mình.
Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra một trang mới của lịch sử dân tộc. Nhưng với Lê Đức Vân, cuộc cách mạng ấy không phải là điểm kết thúc mà là sự khởi đầu cho một hành trình cống hiến lâu dài. Sau năm 1945, ông tiếp tục hoạt động cách mạng và đảm nhiệm nhiều công việc trong lĩnh vực thanh niên, văn hóa. Ông từng giữ cương vị Bí thư Đảng đoàn Thanh niên Hà Nội, Hiệu trưởng Trường Múa Việt Nam, Phó Giám đốc Sở Văn hóa Hà Nội và Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức thuộc Bộ Văn hóa. Từ một người thanh niên từng trực tiếp tham gia những ngày tháng giành chính quyền ở Hà Nội, ông tiếp tục dành nhiều năm tháng để góp phần xây dựng đời sống văn hóa và công tác thanh niên. Con đường ấy cho thấy một điều: cách mạng không chỉ là giành lấy độc lập mà còn là xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhân dân sau khi đất nước bước vào thời kỳ mới.
Điều khiến em ấn tượng khi tìm hiểu về ông Lê Đức Vân là sự nối tiếp giữa tuổi trẻ và trách nhiệm. Ông bắt đầu hoạt động khi còn rất trẻ, sống qua những năm tháng đất nước nhiều biến động và tiếp tục cống hiến trong thời bình. Hơn 80 năm tuổi Đảng của ông là một chặng đường rất dài, trong đó có những năm tháng chiến đấu, những năm tháng xây dựng và cả những giai đoạn đất nước thay đổi từng ngày. Mỗi vị trí ông đảm nhiệm đều gắn với một nhiệm vụ cụ thể, nhưng phía sau những chức vụ ấy vẫn là hình ảnh của một người thanh niên năm xưa đã lựa chọn đứng về phía đất nước trong một thời khắc lịch sử.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, những nhân chứng như ông Lê Đức Vân có ý nghĩa đặc biệt. Lịch sử trong sách giáo khoa giúp chúng ta biết các sự kiện đã diễn ra như thế nào, nhưng lời kể của nhân chứng giúp chúng ta cảm nhận lịch sử gần hơn. Khi một người từng trực tiếp đứng giữa Hà Nội trong những ngày Cách mạng Tháng Tám kể lại ký ức của mình, những mốc thời gian tưởng như xa xôi bỗng trở nên sống động. Qua câu chuyện ấy, chúng em hiểu rằng lịch sử không phải là những con số khô khan mà là những cuộc đời, những lựa chọn và những con người đã góp phần làm nên thời đại.
Hôm nay, chúng em không còn phải sống trong những ngày tháng khói lửa như thế hệ của ông. Chúng em được học tập, được theo đuổi ước mơ và được sống trong hòa bình. Nhưng hòa bình không có nghĩa là chúng ta được phép quên đi quá khứ. Ngược lại, càng được sống trong bình yên, chúng ta càng cần biết trân trọng những người đã góp phần tạo nên bình yên ấy. Nếu thế hệ của ông Lê Đức Vân đã dùng tuổi trẻ để đấu tranh giành độc lập thì thế hệ hôm nay có thể dùng tri thức, sức sáng tạo và tinh thần trách nhiệm để xây dựng đất nước. Mỗi bài học tốt, mỗi việc làm tử tế, mỗi hành động có ích cho cộng đồng đều có thể trở thành một cách viết tiếp câu chuyện của cha ông.
Mùa Thu năm 1945 đã trở thành một phần của lịch sử, nhưng những con người từng sống trong mùa Thu ấy vẫn giúp chúng ta hiểu hơn về giá trị của tự do. Ông Lê Đức Vân đã đi qua một chặng đường dài từ người thanh niên yêu nước đến một cán bộ có nhiều năm cống hiến cho đất nước. Câu chuyện của ông nhắc chúng em rằng một thế hệ có thể đi qua, nhưng những giá trị họ để lại sẽ còn được trao truyền. Và khi thế hệ trẻ hôm nay biết lắng nghe, biết ghi nhớ và biết sống có trách nhiệm, những câu chuyện thời hoa lửa sẽ không chỉ nằm lại trong quá khứ mà sẽ tiếp tục soi sáng hành trình của tương lai.
