Người Thanh Niên Không Bước Lùi

Những ngày cuối cùng của Lý Tự Trọng – Người thanh niên không khuất phục

Năm 1931, tại Sài Gòn, một người thanh niên mới 17 tuổi bị thực dân Pháp bắt giam. Người thanh niên ấy tên là Lý Tự Trọng.

Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng Lý Tự Trọng đã tham gia hoạt động cách mạng từ sớm và được giao nhiệm vụ liên lạc cho tổ chức cách mạng. Anh không chỉ là một người hoạt động bí mật mà còn được giao những nhiệm vụ nguy hiểm.

Và rồi, trong một buổi mít tinh tại Sài Gòn, cuộc đời của người thanh niên ấy bước sang một chặng đường đầy thử thách.

Buổi mít tinh ngày 8/2/1931

Đầu năm 1931, phong trào đấu tranh ở Sài Gòn diễn ra trong điều kiện hết sức căng thẳng.

Nhân dịp kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, một cuộc mít tinh được tổ chức nhằm tuyên truyền, tố cáo những chính sách đàn áp của thực dân Pháp và kêu gọi quần chúng đấu tranh.

Lý Tự Trọng được giao nhiệm vụ bảo vệ người diễn thuyết.

Anh hiểu rằng đây là một nhiệm vụ nguy hiểm. Chính quyền thực dân luôn tìm cách ngăn chặn các hoạt động cách mạng, vì vậy những người tham gia mít tinh có thể bị bắt bất cứ lúc nào.

Khi cuộc mít tinh đang diễn ra, lực lượng mật thám và cảnh sát Pháp xuất hiện.

Tình hình nhanh chóng trở nên căng thẳng.

Trong lúc hỗn loạn, tên mật thám Le Grand tiến đến khu vực người diễn thuyết.

Lý Tự Trọng đã nổ súng, làm tên mật thám này chết, sau đó anh bị bắt.

Từ thời điểm đó, người thanh niên 17 tuổi bắt đầu những tháng ngày bị giam cầm.

Trong nhà tù

Sau khi bị bắt, Lý Tự Trọng bị đưa vào Khám Lớn Sài Gòn.

Đối với chính quyền thực dân, việc bắt được một thanh niên hoạt động cách mạng có thể giúp chúng tìm ra nhiều thông tin về tổ chức.

Vì vậy, chúng tìm mọi cách để khai thác thông tin từ anh.

Nhưng Lý Tự Trọng không khuất phục.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, chính quyền thực dân đã sử dụng cả tra tấn và dụ dỗ, mua chuộc, nhưng không thể làm lung lay ý chí của người thanh niên trẻ. (Bảo Tàng Lịch Sử)

Điều đáng chú ý là Lý Tự Trọng không phải một người lớn tuổi đã trải qua nhiều năm đấu tranh.

Anh mới 17 tuổi.

Ở tuổi mà nhiều người còn đang ngồi trên ghế nhà trường, anh đã phải đối mặt với nhà tù, những cuộc thẩm vấn và nguy cơ bị kết án tử hình.

Nhưng trước sức ép của kẻ thù, anh vẫn giữ vững lập trường của mình.

Phiên tòa

Ngày 18/4/1931, Tòa Thượng thẩm Sài Gòn đưa Lý Tự Trọng ra xét xử.

Một người thanh niên chưa đến tuổi trưởng thành đứng trước một phiên tòa thực dân.

Luật sư bào chữa cho rằng Lý Tự Trọng còn quá trẻ, hành động khi chưa suy nghĩ đầy đủ và đề nghị xem xét hoàn cảnh của anh.

Nhưng câu trả lời của Lý Tự Trọng khiến tất cả những người có mặt phải chú ý.

Anh khẳng định mình hành động có suy nghĩ và vì mục đích cách mạng.

Anh nói:

“Tôi hành động không phải là không có suy nghĩ. Tôi làm vì mục đích cách mạng.”

Sau đó, anh nói câu đã trở thành một trong những câu nói nổi tiếng nhất của tuổi trẻ Việt Nam:

“Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác.” (Bảo Tàng Lịch Sử)

Đó không phải lời nói của một người muốn tìm cách thoát khỏi bản án.

Đó là lời khẳng định của một người đã xác định con đường mình lựa chọn.

Cuối cùng, tòa tuyên án tử hình đối với Lý Tự Trọng.

Những ngày chờ đợi

Sau bản án, Lý Tự Trọng tiếp tục bị giam.

Khoảng thời gian ấy chắc chắn là những ngày vô cùng nặng nề.

Anh biết mình sẽ phải chết.

Nhưng theo những tư liệu được lưu lại, Lý Tự Trọng vẫn giữ thái độ kiên định. Anh không đầu hàng và cũng không từ bỏ niềm tin của mình.

Trong nhà tù, những người tù chính trị khác biết tin Lý Tự Trọng bị tra tấn.

Ngày 23/2/1931, tại Khám Lớn Sài Gòn đã diễn ra một cuộc tuyệt thực để phản đối việc thực dân Pháp tra tấn anh. (Bảo Tàng Lịch Sử)

Điều đó cho thấy câu chuyện của Lý Tự Trọng lúc ấy không chỉ là câu chuyện của một người thanh niên bị bắt.

Sự kiên cường của anh đã tác động đến những người cùng cảnh ngộ.

Ngày cuối cùng

Ngày 20/11/1931, thực dân Pháp đưa Lý Tự Trọng ra pháp trường trước Khám Lớn Sài Gòn.

Anh mới 17 tuổi.

Một người thanh niên vừa bước qua tuổi thiếu niên đã phải đối diện với cái chết.

Nhưng anh không tỏ ra khuất phục.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, trước khi hy sinh, Lý Tự Trọng vẫn giữ vững tinh thần chiến đấu. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ nhưng để lại một hình ảnh mạnh mẽ về lòng yêu nước và ý chí không khuất phục. (Bảo Tàng Lịch Sử)

Cuộc đời của Lý Tự Trọng dừng lại ở tuổi 17.

Nhưng câu nói của anh thì không dừng lại ở đó.

Người thanh niên 17 tuổi và câu nói còn mãi

Lý Tự Trọng sinh năm 1914 trong một gia đình người Việt yêu nước tại Thái Lan. Tên thật của anh là Lê Hữu Trọng. Sau khi được đưa sang Quảng Châu học tập và hoạt động, anh mang tên Lý Tự Trọng. Năm 1929, anh trở về nước hoạt động tại Sài Gòn – Chợ Lớn. (Bảo Tàng Lịch Sử)

Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng chính vì còn trẻ mà câu chuyện của anh càng khiến nhiều thế hệ sau này nhớ đến.

Lý Tự Trọng đã sống trong một thời kỳ đất nước mất độc lập, khi những người yêu nước phải đối mặt với sự đàn áp khắc nghiệt. Trong hoàn cảnh đó, anh lựa chọn con đường hoạt động cách mạng và chấp nhận những nguy hiểm có thể xảy đến.

Điều đáng nhớ nhất không chỉ là việc anh đã hy sinh.

Đó còn là thái độ của anh trong những ngày cuối cùng: không khai báo, không khuất phục, không hối tiếc về con đường mình đã lựa chọn.

Một người thanh niên 17 tuổi đã để lại cho những thế hệ sau một câu nói vẫn được nhắc đến cho đến ngày nay:

“Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác.”

Hơn 90 năm đã trôi qua kể từ ngày Lý Tự Trọng hy sinh. Tên tuổi của anh vẫn được đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình trên khắp đất nước.

Câu chuyện về những ngày cuối cùng của Lý Tự Trọng vì thế không chỉ là câu chuyện về một người thanh niên trong lịch sử. Đó còn là câu chuyện về lý tưởng, lòng can đảm và sự lựa chọn của một tuổi trẻ trong hoàn cảnh đất nước đầy biến động.

Nguồn chính: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – “Đồng chí Lý Tự Trọng, người cộng sản kiên trung bất khuất, tấm gương sáng cho thế hệ trẻ học tập và noi theo”; “Sáng mãi tên người đoàn viên đầu tiên – Lý Tự Trọng”.