NGƯỜI THANH NIÊN RA ĐI TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC

Ngày 5 tháng 6 năm 1911 là một ngày có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử Việt Nam hiện đại. Tại Bến Nhà Rồng ở Sài Gòn, một người thanh niên mang tên Nguyễn Tất Thành đã quyết định rời Tổ quốc, bắt đầu một hành trình mà chính Người cũng chưa thể biết sẽ kéo dài bao nhiêu năm và đưa mình đến những đâu. Khi ấy, Nguyễn Tất Thành mới 21 tuổi. Người ra đi không phải với tư cách một nhà lãnh đạo, cũng chưa phải một nhân vật nổi tiếng. Người chỉ là một thanh niên Việt Nam mang trong mình câu hỏi lớn: làm thế nào để đất nước thoát khỏi cảnh mất nước, nhân dân có được cuộc sống tự do?

Cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, Việt Nam nằm dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Nhiều phong trào yêu nước đã xuất hiện. Các sĩ phu như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh cùng nhiều nhà yêu nước khác đã tìm những con đường khác nhau để giành lại độc lập. Tuy nhiên, những phong trào ấy lần lượt gặp thất bại. Nguyễn Tất Thành đã chứng kiến tình cảnh đất nước và suy nghĩ về nguyên nhân thất bại của những con đường cứu nước trước đó.

Chính trong hoàn cảnh ấy, Người lựa chọn một cách đi khác: ra nước ngoài để tận mắt quan sát thế giới, tìm hiểu các nước đã phát triển như thế nào và tìm kiếm một con đường phù hợp với Việt Nam.

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, Nguyễn Tất Thành lên tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu cuộc hành trình ra nước ngoài. Người làm công việc phụ bếp trên tàu để có điều kiện đi đến nhiều nơi. Chuyến đi ấy không đơn giản là một chuyến đi tìm việc làm hay một chuyến phiêu lưu của tuổi trẻ. Nó mở đầu cho hơn ba mươi năm hoạt động và tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc.

Trong những năm tiếp theo, Nguyễn Tất Thành đã đi qua nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ. Người từng sống và lao động ở Pháp, Anh, Hoa Kỳ và nhiều nơi khác. Những trải nghiệm thực tế giúp Người quan sát cuộc sống của người lao động, cách vận hành của xã hội và tình trạng của các dân tộc thuộc địa.

Một điều đáng chú ý trong hành trình này là Nguyễn Tất Thành không chỉ quan sát các nước châu Âu mà còn chú ý đến chính những người lao động bình thường. Người nhận thấy rằng dù ở đâu, những người lao động nghèo đều có những khó khăn nhất định. Trong khi đó, các dân tộc thuộc địa phải đối mặt với sự thống trị và bất bình đẳng.

Tại Pháp, Nguyễn Tất Thành sử dụng nhiều tên khác nhau, trong đó có Nguyễn Ái Quốc. Người tham gia các hoạt động chính trị, viết báo và lên tiếng về vấn đề thuộc địa. Năm 1919, với tên Nguyễn Ái Quốc, Người gửi tới Hội nghị Versailles bản yêu sách liên quan đến quyền tự do, dân chủ và quyền của người dân Việt Nam. Dù bản yêu sách không được các cường quốc chấp nhận như mong muốn, sự kiện này cho thấy hoạt động của Nguyễn Ái Quốc đã bước sang một giai đoạn mới.

Người không còn chỉ suy nghĩ về vấn đề của riêng Việt Nam mà bắt đầu đặt vấn đề Việt Nam trong bối cảnh rộng hơn của thế giới.

Bước ngoặt quan trọng diễn ra vào năm 1920. Khi tìm hiểu về Luận cương của V.I. Lenin về vấn đề dân tộc và thuộc địa, Nguyễn Ái Quốc nhận thấy những luận điểm về quyền tự quyết của các dân tộc thuộc địa có ý nghĩa đối với việc tìm đường giải phóng Việt Nam. Từ đó, Người tham gia phong trào cộng sản và tiếp tục hoạt động nhằm truyền bá những tư tưởng mới vào phong trào cách mạng Việt Nam.

Nhìn lại hành trình từ năm 1911, có thể thấy đây không phải là con đường dễ dàng. Người phải lao động để sinh sống, nhiều lần thay đổi nơi ở, hoạt động trong điều kiện thiếu thốn và chịu sự theo dõi của các thế lực chính trị. Nhưng chính những năm tháng ấy đã tạo nên một quá trình tích lũy kinh nghiệm lâu dài.

Điều quan trọng nhất của chuyến đi không chỉ nằm ở số quốc gia Nguyễn Tất Thành đã đi qua, mà còn ở những điều Người quan sát và suy nghĩ. Người muốn tìm hiểu thế giới để tìm một phương hướng phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam.

Hơn ba mươi năm sau ngày rời Bến Nhà Rồng, Nguyễn Ái Quốc trở về Việt Nam. Nhưng khi trở về, Người đã không còn là chàng thanh niên 21 tuổi năm nào. Người đã trải qua nhiều quốc gia, tham gia phong trào quốc tế, nghiên cứu lý luận và xây dựng các tổ chức cách mạng.

Ngày 5 tháng 6 năm 1911 vì thế thường được nhắc đến như một dấu mốc mở đầu cho hành trình tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh. Đây là câu chuyện về một người trẻ dám rời khỏi nơi quen thuộc để đi tìm câu trả lời cho một vấn đề lớn của dân tộc.

Hành trình ấy kéo dài hơn ba thập kỷ và trở thành một trong những chương quan trọng nhất trong cuộc đời Hồ Chí Minh.