Người thanh niên thợ điện sớm giác ngộ cách mạng

ãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo ngụy quyền! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"

Câu nói đanh thép ấy đã vang lên hiên ngang giữa pháp trường Sài Gòn vào một buổi sáng mùa thu năm 1964. Người thanh niên cất lên những lời ca chiến thắng ấy chính là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Trỗi – người con ưu tú của dân tộc, biểu tượng sáng ngời cho tinh thần bất khuất, kiên cường của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1/2/1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng (nay là phường Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bản, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo chịu nhiều cơ cực dưới ách thống trị của thực dân và phong kiến, từ nhỏ, anh đã sớm hình thành lòng yêu nước sâu sắc và căm thù giặc sâu sắc.

Năm 1956, giống như bao người con miền Trung lúc bấy giờ, Nguyễn Văn Trỗi rời quê hương vào Sài Gòn sinh sống, học nghề và làm thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán. Trong môi trường công nhân đô thị, qua tiếp xúc với các phong trào đấu tranh yêu nước, tinh thần cách mạng trong anh ngày càng được tôi luyện. Anh chính thức thoát ly gia đình, bước vào con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp, gia nhập lực lượng Biệt động Sài Gòn (Đội Biệt động 65, Quân khu Sài Gòn - Gia Định) với nhiệm vụ của một chiến sĩ nội thành dũng cảm, mưu trí.

Tháng 5/1964, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang thăm Sài Gòn nhằm vạch ra các chiến lược leo thang chiến tranh xâm lược miền Nam Việt Nam. Nhận rõ âm mưu thâm độc của kẻ thù, Đội Biệt động 65 được giao nhiệm vụ tiêu tiêu diệt tên đầu sỏ này nhằm cảnh cáo đế quốc tay sai. Nguyễn Văn Trỗi được cử trực tiếp tham gia tổ đặt mìn tại cầu Công Lý – nơi đoàn xe của McNamara chắc chắn sẽ đi qua.

Đêm 9/5/1964, khi công việc chuẩn bị cho trận đánh lịch sử đang đi vào những khâu cuối cùng, do có kẻ phản bội khai báo, lực lượng địch đã bất ngờ bao vây và phục kích. Để bảo vệ bí mật của tổ chức và đồng đội, Nguyễn Văn Trỗi đã chiến đấu anh dũng cho đến phút cuối trước khi bị địch bắt giữ.

Bị giam giữ tại Khám Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi đã phải chịu đựng những đòn tra tấn dã man, tàn bạo bậc nhất của kẻ thù. Chúng dùng đủ mọi thủ đoạn từ cực hình đau đớn nhất đến những lời dụ dỗ ngọt ngào về tiền tài, danh vọng. Thế nhưng, trước ý chí sắt đá và lòng trung kiên của người chiến sĩ cộng sản, mọi âm mưu của địch đều hoàn toàn thất bại. Anh không hề khai một lời, giữ tròn khí tiết của người cách mạng, bảo vệ an toàn cho tổ chức phía sau.

Bất lực trước ý chí của người thợ điện trẻ tuổi, chính quyền Sài Gòn lúc bấy giờ đã vội vã đưa anh ra tòa án quân sự mở phiên tòa lưu manh để kết án tử hình. Sự kiên cường, đanh thép của anh ngay tại phiên tòa đã khiến kẻ thù phải run sợ, đồng thời làm lay động hàng triệu trái tim những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới.

Sáng ngày 15/10/1964, tại pháp trường Khám Chí Hòa, kẻ thù tiến hành hành quyết Nguyễn Văn Trỗi.

Trước loạt đạn của kẻ thù, khi tên linh mục hỏi có cần ăn năn tội lỗi gì không, anh đã lạnh lùng đáp trả: "Không, người có tội chính là các ông!". Khi chúng định bịt mắt anh, Nguyễn Văn Trỗi gạt phăng dải băng đen và kiên quyết nói: "Không! Phải để tôi nhìn tận mắt mảnh đất này, nhìn tận mắt đồng bào tôi!".

Và rồi, trước nòng súng của kẻ thù, anh đã dồn hết sức lực hô vang những lời cuối cùng: “Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”

Những tiếng hô ấy như những tiếng sấm sét đánh thẳng vào mặt lũ xâm lược, trở thành khúc tráng ca bất tử của tuổi trẻ Việt Nam.