Người thanh niên yêu nước sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng
Từ khi còn là học sinh, Nguyễn Chí Diểu đã sớm tiếp thu tư tưởng yêu nước, tích cực tham gia các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp và từng bước trở thành một trong những cán bộ cách mạng tiêu biểu của Trung Kỳ.
Đồng chí Nguyễn Chí Diểu sinh năm 1908 tại làng Thanh Lương, huyện Hương Thủy (nay thuộc thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế). Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước, từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, ham học hỏi và luôn quan tâm đến vận mệnh dân tộc.
Trong những năm học tại Trường Quốc học Huế, Nguyễn Chí Diểu chứng kiến cảnh nhân dân bị thực dân Pháp áp bức, bóc lột. Các phong trào yêu nước của các bậc tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh đã tác động mạnh mẽ đến tư tưởng của ông. Không chỉ học tập tốt, Nguyễn Chí Diểu còn tích cực tham gia các hoạt động bí mật, tuyên truyền lòng yêu nước trong học sinh.
Đến khoảng năm 1927–1928, khi phong trào cách mạng Việt Nam phát triển mạnh dưới ảnh hưởng của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Nguyễn Chí Diểu đã nhanh chóng tiếp cận tư tưởng cách mạng vô sản. Ông tích cực tham gia tổ chức, vận động thanh niên yêu nước và xây dựng cơ sở cách mạng tại Huế.
Những hoạt động trong giai đoạn này đã tạo nền tảng để Nguyễn Chí Diểu trở thành một trong những cán bộ trẻ xuất sắc của phong trào cách mạng Trung Kỳ.
