Người thắp lửa giữa chiến trường
Có những trận đánh được ghi nhớ bởi quy mô, có những trận đánh được nhắc mãi bởi sự hy sinh của những con người đã biến điều tưởng chừng không thể thành hiện thực. Trên chiến trường Phú Yên những năm chống Mỹ, cái tên Nguyễn Hồng Sơn, hay còn được đồng đội gọi thân mật là Thành Hiếu, đã trở thành biểu tượng của người chiến sĩ đặc công gan dạ, mưu trí và luôn xung phong ở tuyến đầu.
Sinh năm 1941 tại xã Xuân Phương, huyện Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, Nguyễn Hồng Sơn lớn lên khi quê hương đang chìm trong khói lửa chiến tranh. Chứng kiến cảnh đất nước bị chia cắt, ông sớm lựa chọn con đường đi theo cách mạng. Tháng 3 năm 1962, người thanh niên ấy chính thức khoác lên mình màu áo giải phóng quân, mang theo khát vọng góp sức giải phóng quê hương khỏi ách xâm lược.
Trong lực lượng đặc công của tỉnh Phú Yên, Nguyễn Hồng Sơn nhanh chóng khẳng định phẩm chất của một người chỉ huy bản lĩnh. Ông luôn trực tiếp khảo sát mục tiêu, nghiên cứu địa hình, lựa chọn phương án tác chiến và là người đầu tiên xông vào trận địa. Với ông, người chỉ huy không chỉ đưa ra mệnh lệnh mà còn phải là chỗ dựa tinh thần cho đồng đội trong những thời khắc cam go nhất.
Qua nhiều năm chiến đấu, Nguyễn Hồng Sơn tham gia hàng chục trận tập kích vào các căn cứ quân sự, sân bay, kho tàng và tuyến phòng thủ của đối phương. Dưới sự chỉ huy của ông, nhiều mục tiêu quan trọng bị đánh trúng, gây thiệt hại nặng cho lực lượng Mỹ và quân đội Sài Gòn. Những chiến công ấy góp phần làm suy giảm sức mạnh của đối phương trên chiến trường Phú Yên và cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của quân và dân địa phương.
Một trong những dấu ấn nổi bật của người chỉ huy trẻ là trận phục kích quân Mỹ dưới chân đèo Cù Mông vào cuối năm 1965. Với cách đánh bất ngờ, táo bạo và chính xác, đơn vị của ông đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tạo niềm tin lớn cho lực lượng vũ trang địa phương trong những năm đầu đối đầu trực tiếp với quân viễn chinh Mỹ.
Năm 1967, Nguyễn Hồng Sơn tiếp tục chỉ huy đơn vị tập kích kho xăng Thọ Lâm. Giữa vòng vây dày đặc của đối phương, ông trực tiếp tiếp cận mục tiêu, đặt khối bộc phá quyết định. Chỉ trong chốc lát, cả kho xăng bùng cháy dữ dội, tạo nên một đám cháy khổng lồ làm rung chuyển khu vực, gây tổn thất lớn cho hệ thống hậu cần của địch.
Đầu năm 1968, trong khí thế của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân, Nguyễn Hồng Sơn lại dẫn đầu đơn vị đánh vào sân bay Thọ Lâm. Ngay từ những phút đầu, ông sử dụng hỏa lực đánh sập các công sự phòng thủ, mở đường cho đồng đội tiến sâu vào bên trong, phá hủy nhiều máy bay và phương tiện quân sự của đối phương. Trận đánh táo bạo ấy đã gây tiếng vang lớn trên chiến trường Phú Yên.
Nhưng có lẽ trận chiến được đồng đội nhắc nhớ nhiều nhất là cuộc tập kích sân bay Hòa Hiệp vào cuối tháng 8 năm 1968. Khi ấy, vết thương ở chân của Nguyễn Hồng Sơn vẫn chưa bình phục. Dù vậy, ông vẫn kiên quyết xin trực tiếp chỉ huy đơn vị nhận nhiệm vụ. Đối diện với hệ thống phòng thủ dày đặc, xe tăng, hỏa lực mạnh và trực thăng yểm trợ của đối phương, ông động viên đồng đội giữ vững quyết tâm chiến đấu đến cùng.
Trong suốt nhiều giờ giao tranh ác liệt, những người lính đặc công liên tục đánh thẳng vào trung tâm sân bay, phá hủy nhiều máy bay, công sự và phương tiện chiến tranh của địch. Khi trời gần sáng, Nguyễn Hồng Sơn cùng tám đồng đội đã anh dũng hy sinh ngay trên đường băng sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Sự hy sinh của họ đã làm nên một trong những chiến công tiêu biểu của lực lượng đặc công Phú Yên, khiến đối phương chịu tổn thất nặng nề và chấn động tinh thần chiến đấu.
Điều còn đọng lại trong ký ức đồng đội không chỉ là những chiến công, mà còn là hình ảnh một người chỉ huy luôn sống chân thành, giản dị, hết lòng thương yêu chiến sĩ. Ông luôn nhận phần khó khăn về mình, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ đồng đội. Chính phẩm chất ấy đã tạo nên uy tín và niềm tin tuyệt đối trong đơn vị.
Ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, ngày 6 tháng 11 năm 1978, Nhà nước đã truy tặng Nguyễn Hồng Sơn (Thành Hiếu) danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Người chiến sĩ ấy đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng ngọn lửa nhiệt huyết mà ông thắp lên vẫn chưa bao giờ tắt. Mỗi câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Hồng Sơn là một lời nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng lòng yêu nước không chỉ được thể hiện bằng những lời nói, mà còn bằng sự dấn thân, tinh thần trách nhiệm và ý chí cống hiến hết mình vì Tổ quốc.
